<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X38n0679"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 679 梵网菩萨戒经義疏发隐</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 679 梵网菩萨戒经義疏发隐</title> <author>明 袾宏发隐</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>5卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">679</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">梵网菩萨戒经義疏发隐</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16715"> <charName>CBETA CHARACTER CB16715</charName> <mapping cb:dec="999755" type="PUA">U+F414B</mapping> <mapping type="unicode">U+24F97</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[光*皇]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18018"> <charName>CBETA CHARACTER CB18018</charName> <mapping cb:dec="1001058" type="PUA">U+F4662</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+566C</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[日*筮]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-10-09T08:22:17"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0134a" n="0134a"/> <lb ed="X" n="0134a01"/> <lb ed="X" n="0134a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 679-A 梵网经心地品菩萨戒義疏发隐序</cb:mulu><head>No. 679-A <lb ed="X" n="0134a03"/><lb ed="R059" n="0647a01"/> 梵网经心地品菩萨戒義疏发隐序</head> <lb ed="X" n="0134a04"/> <lb ed="X" n="0134a05"/><lb ed="R059" n="0647a02"/><p xml:id="pX38p0134a0501">闻夫心<persName>佛</persName>众生。一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0134a0501" n="0134a0501"/><anchor xml:id="beg0134a0501" n="0134a0501"/>已<anchor xml:id="end0134a0501"/>矣。生本即<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>本即心。心自 <lb ed="X" n="0134a06"/><lb ed="R059" n="0647a03"/>不生。戒将焉用。自迷心而起于惑海。浩尔难穷。乃因 <lb ed="X" n="0134a07"/><lb ed="R059" n="0647a04"/>心而建以法门。茫乎无量。然而法必有纪。事斯可循。 <lb ed="X" n="0134a08"/><lb ed="R059" n="0647a05"/>由是无量而约以恒沙。恒沙而约以八万又约之则 <lb ed="X" n="0134a09"/><lb ed="R059" n="0647a06"/>从万而千。又约之则从百而十。又约之则六度张其 <lb ed="X" n="0134a10"/><lb ed="R059" n="0647a07"/>大目。又约之则三学总其宏纲。而复融会乎三。捃束 <lb ed="X" n="0134a11"/><lb ed="R059" n="0647a08"/>为二。双配故云定慧。单擧则号毘尼。斯盖溯流及源。 <lb ed="X" n="0134a12"/><lb ed="R059" n="0647a09"/>全归此戒。缘名觅体。唯是一心。心摄也。遊念敛而湛 <lb ed="X" n="0134a13"/><lb ed="R059" n="0647a10"/>寂生。心寂也。定力深而慧光发。三学既备。六度自修。 <lb ed="X" n="0134a14"/><lb ed="R059" n="0647a11"/>无量法门。皆擧之矣。大哉戒也。其一切法之宗欤。顾 <lb ed="X" n="0134a15"/><lb ed="R059" n="0647a12"/>本其类也。有小乘。有大乘。而别其戒也。曰声闻。曰菩 <lb ed="X" n="0134a16"/><lb ed="R059" n="0647a13"/>萨。一则淸修外愼。而身绝非为。一则正观内勤。而心 <lb ed="X" n="0134a17"/><lb ed="R059" n="0647a14"/>无慝念。一则守<anchor xml:id="nkr_note_add_0134a1701" n="0134a1701"/><anchor xml:id="beg0134a1701" n="0134a1701"/>己<anchor xml:id="end0134a1701"/>便名无犯。泽匪旁兼。一则利他方 <lb ed="X" n="0134a18"/><lb ed="R059" n="0647a15"/>表能持。道非有我。一则随事设匡维之制。渐就良模。 <lb ed="X" n="0134a19"/><lb ed="R059" n="0647a16"/>一则当时陈画一之规。顿周善法。一则精严分齐。局 <lb ed="X" n="0134a20"/><lb ed="R059" n="0647a17"/>为僧尼。一则剖破藩篱。统该缁素一则依制止称制 <lb ed="X" n="0134a21"/><lb ed="R059" n="0647a18"/>止。遵故辙而明近功。一则即律仪超律仪。运神機而 <lb ed="X" n="0134a22"/><lb ed="R059" n="0647b01"/>树伟绩。体既如是。用胡不然。其灭恶也。或如朝曦。泮 <lb ed="X" n="0134a23"/><lb ed="R059" n="0647b02"/>冰。迟久而坚凝未动。或如红炉点雪。刹那而影迹无 <lb ed="X" n="0134a24"/><lb ed="R059" n="0647b03"/>存。其生善也。或如婴儿学语。片言而謇吃连朝。或如 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0134b" n="0134b"/> <lb ed="X" n="0134b01"/><lb ed="R059" n="0647b04"/>大造回春。万卉而萌芽一旦。其度生也。或如流萤烛 <lb ed="X" n="0134b02"/><lb ed="R059" n="0647b05"/>地。光生跬步。而仅为蚁径之资。或如杲日丽天。辉映 <lb ed="X" n="0134b03"/><lb ed="R059" n="0647b06"/>虚空。而普作人寰之益。霄壤不足评其勝劣。日劫何 <lb ed="X" n="0134b04"/><lb ed="R059" n="0647b07"/>所喩其高卑。故知欲入<persName>如来</persName>乘。必应先受菩萨戒。由 <lb ed="X" n="0134b05"/><lb ed="R059" n="0647b08"/>此戒而发舒万行。则普贤愿王。由此戒而廓彻孤明。 <lb ed="X" n="0134b06"/><lb ed="R059" n="0647b09"/>则文殊智母。诸<persName>佛</persName>所同扬之标帜。千贤所共履之康 <lb ed="X" n="0134b07"/><lb ed="R059" n="0647b10"/>莊。大哉菩萨戒也。其一切戒之宗欤。是以舍那面授。 <lb ed="X" n="0134b08"/><lb ed="R059" n="0647b11"/>妙海亲闻。千华之上慈尊。枝枝衍秀。七<persName>佛</persName>而来译主。 <lb ed="X" n="0134b09"/><lb ed="R059" n="0647b12"/>字字传音。惜乎虽具全经。未彰妙疏。缅唯智者。始创 <lb ed="X" n="0134b10"/><lb ed="R059" n="0647b13"/>微言。洎我愚夫。重披隐義。旷劫波灵台之秘典。何幸 <lb ed="X" n="0134b11"/><lb ed="R059" n="0647b14"/>躬逢。数圣人道岸之芳尘。深惭踵接。唯冀流通授受。 <lb ed="X" n="0134b12"/><lb ed="R059" n="0647b15"/>拂古镜以维新。递互承绳。续先灯而廣照。各各悟唯 <lb ed="X" n="0134b13"/><lb ed="R059" n="0647b16"/>心之<persName>佛</persName>。而恒以戒摄心。人人了是<persName>佛</persName>之生。而竟以生 <lb ed="X" n="0134b14"/><lb ed="R059" n="0647b17"/>成<persName>佛</persName>。若僧若俗。是人是神。不拣恶道幽途。无论异形 <lb ed="X" n="0134b15"/><lb ed="R059" n="0647b18"/>殊类。但知闻法。齐登梵网法门。凡厥有心。尽入舍那 <lb ed="X" n="0134b16"/><lb ed="R059" n="0648a01"/>心地云尔。</p><p xml:id="pX38p0134b1605" cb:place="inline">时 <lb ed="X" n="0134b17" type="honorific"/><lb ed="R059" n="0648a02"/>万历十五年岁次丁亥二月八日菩萨戒弟子杭雲 <lb ed="X" n="0134b18"/><lb ed="R059" n="0648a03"/>栖寺比丘<anchor xml:id="nkr_note_add_0134b1801" n="0134b1801"/><anchor xml:id="beg0134b1801" n="0134b1801"/>袾<anchor xml:id="end0134b1801"/>宏谨识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0134b19"/> <lb ed="X" n="0134b20"/> <lb ed="X" n="0134b21"/> <lb ed="X" n="0134b22"/><lb ed="R059" n="0648a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">凡例</cb:mulu><head>梵网经心地品菩萨戒義疏发隐凡例</head> <lb ed="X" n="0134b23"/><lb ed="R059" n="0648a06"/><list><item xml:id="itemX38p0134b2301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134b2301" n="0134b2301"/><anchor xml:id="beg0134b2301" n="0134b2301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134b2301"/>第一卷顶格书者。天台疏文。</item> <lb ed="X" n="0134b24"/><lb ed="R059" n="0648a07"/><item xml:id="itemX38p0134b2401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134b2401" n="0134b2401"/><anchor xml:id="beg0134b2401" n="0134b2401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134b2401"/>第二卷至末卷顶格书者经文。低一字者天台 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0134c" n="0134c"/> <lb ed="X" n="0134c01"/><lb ed="R059" n="0648a08"/>疏文。标发隐者今解。</item> <lb ed="X" n="0134c02"/><lb ed="R059" n="0648a09"/><item xml:id="itemX38p0134c0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134c0201" n="0134c0201"/><anchor xml:id="beg0134c0201" n="0134c0201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134c0201"/>诸经科作别本。今撮略贴附经文。自为一法。</item> <lb ed="X" n="0134c03"/><lb ed="R059" n="0648a10"/><item xml:id="itemX38p0134c0301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134c0301" n="0134c0301"/><anchor xml:id="beg0134c0301" n="0134c0301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134c0301"/>诸经疏抄。各分经科疏科。今不立疏科。间有一 <lb ed="X" n="0134c04"/><lb ed="R059" n="0648a11"/>二。融会和合。以省烦细。</item> <lb ed="X" n="0134c05"/><lb ed="R059" n="0648a12"/><item xml:id="itemX38p0134c0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134c0501" n="0134c0501"/><anchor xml:id="beg0134c0501" n="0134c0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134c0501"/>诸本字句相违。种种不一。南北藏本。亦不尽同。 <lb ed="X" n="0134c06"/><lb ed="R059" n="0648a13"/>纯據藏文。亦未为当。良由每朝革命。藏必重刊。 <lb ed="X" n="0134c07"/><lb ed="R059" n="0648a14"/>颇有去取。开元目录。传至今时。空题无经。十有 <lb ed="X" n="0134c08"/><lb ed="R059" n="0648a15"/>三二。况藏外之本。或反在前。何可知也。乃参古 <lb ed="X" n="0134c09"/><lb ed="R059" n="0648a16"/>酌今。评量较计。唯观大意。或小差殊。不必拘也。</item> <lb ed="X" n="0134c10"/><lb ed="R059" n="0648a17"/><item xml:id="itemX38p0134c1001"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134c1001" n="0134c1001"/><anchor xml:id="beg0134c1001" n="0134c1001"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134c1001"/>今所據本。以合疏故。如食五辛戒。茖葱茖字。放 <lb ed="X" n="0134c11"/><lb ed="R059" n="0648a18"/>火焚烧戒。有生物生字。两舌戒。鬥遘遘字。损害 <lb ed="X" n="0134c12"/><lb ed="R059" n="0648b01"/>众生戒。贩卖二字居首。经疏相合。则知今本正 <lb ed="X" n="0134c13"/><lb ed="R059" n="0648b02"/>当隋时。去秦译师不远。断应依从。无可疑者。</item> <lb ed="X" n="0134c14"/><lb ed="R059" n="0648b03"/><item xml:id="itemX38p0134c1401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134c1401" n="0134c1401"/><anchor xml:id="beg0134c1401" n="0134c1401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134c1401"/>此经所重在菩萨戒。故疏中虽廣列菩萨位分。 <lb ed="X" n="0134c15"/><lb ed="R059" n="0648b04"/>发隐但略释而<anchor xml:id="nkr_note_add_0134c1501" n="0134c1501"/><anchor xml:id="beg0134c1501" n="0134c1501"/>已<anchor xml:id="end0134c1501"/>。欲详知者。自考天台全书。</item> <lb ed="X" n="0134c16"/><lb ed="R059" n="0648b05"/><item xml:id="itemX38p0134c1601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0134c1601" n="0134c1601"/><anchor xml:id="beg0134c1601" n="0134c1601"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0134c1601"/>疏中间有文義难通者。或恐传写脱误。虽从臆 <lb ed="X" n="0134c17"/><lb ed="R059" n="0648b06"/>解。未敢谓是。姑存以俟高明正之。</item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0134c18"/> <lb ed="X" n="0134c19"/> <lb ed="X" n="0134c20"/> <lb ed="X" n="0134c21"/> <lb ed="X" n="0134c22"/> <lb ed="X" n="0134c23"/> <lb ed="X" n="0134c24"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">梵网经心地品菩萨戒義疏发隐</cb:mulu> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0135a" n="0135a"/> <lb ed="X" n="0135a01"/><cb:docNumber>No. 679</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0135a02"/><lb ed="R059" n="0649a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>梵网经心地品菩萨戒義疏发隐卷 <lb ed="X" n="0135a03"/><lb ed="R059" n="0649a01"/>第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0135a04"/> <lb ed="X" n="0135a05"/><lb ed="R059" n="0649a02"/><byline cb:type="other">陈隋天台 智者大师 说</byline> <lb ed="X" n="0135a06"/><lb ed="R059" n="0649a03"/><byline cb:type="author">明<name role="" type="person">雲栖寺</name>沙门 <anchor xml:id="nkr_note_add_0135a0601" n="0135a0601"/><anchor xml:id="beg0135a0601" n="0135a0601"/>袾<anchor xml:id="end0135a0601"/>宏 发隐</byline> <lb ed="X" n="0135a07"/><lb ed="R059" n="0649a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0135a0701">总释经疏大文分二 初经前演義。二正解经文。</p> <lb ed="X" n="0135a08"/><lb ed="R059" n="0649a05"/><p xml:id="pX38p0135a0801">〇初经前演義<note place="inline">四</note> 初总明大意。二标显说人。三 <lb ed="X" n="0135a09"/><lb ed="R059" n="0649a06"/>略释经题。四详解疏目。</p> <lb ed="X" n="0135a10"/><lb ed="R059" n="0649a07"/><p xml:id="pX38p0135a1001">〇初总明大意。</p> <lb ed="X" n="0135a11"/><lb ed="R059" n="0649a08"/><p xml:id="pX38p0135a1101">发隐。天台疏经。每有五重玄義。此经不说。虽有经 <lb ed="X" n="0135a12"/><lb ed="R059" n="0649a09"/>前演義。止是解释经疏题目。今仍其旧。亦无妨碍。 <lb ed="X" n="0135a13"/><lb ed="R059" n="0649a10"/>此经本名梵网。卷有上下。今单出下卷。时所刊刻。 <lb ed="X" n="0135a14"/><lb ed="R059" n="0649a11"/>安名不同。或云菩萨心地。则遗崇律之名。或云菩 <lb ed="X" n="0135a15"/><lb ed="R059" n="0649a12"/>萨戒本。又滥别师之译。而单名梵网。类彼全经。又 <lb ed="X" n="0135a16"/><lb ed="R059" n="0649a13"/>不可也。况加疏文。为名复别。今所據者。以疏主先 <lb ed="X" n="0135a17"/><lb ed="R059" n="0649a14"/>释梵网经名。次释心地品名。次释菩萨人名。次释 <lb ed="X" n="0135a18"/><lb ed="R059" n="0649a15"/>本戒法名。则经品人法明如指掌。况此疏本名菩 <lb ed="X" n="0135a19"/><lb ed="R059" n="0649a16"/>萨戒義疏。今合而目之曰梵网经心地品菩萨戒 <lb ed="X" n="0135a20"/><lb ed="R059" n="0649a17"/>義疏。次第浑成。无容异议矣。</p> <lb ed="X" n="0135a21"/><lb ed="R059" n="0649a18"/><p xml:id="pX38p0135a2101">〇二标显说人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135a22"/><lb ed="R059" n="0649b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0135a2201">陈隋天台智者大师说</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135a23"/><lb ed="R059" n="0649b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0135a2301">发隐。陈。隋。二国名。陈大建中。师弘道瓦棺。既而宣 <lb ed="X" n="0135a24"/><lb ed="R059" n="0649b03"/>帝请住光宅。隋开皇中。炀帝方在东宫。请师授菩 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0135b" n="0135b"/> <lb ed="X" n="0135b01"/><lb ed="R059" n="0649b04"/>萨戒。道复大显。两朝帝主。乃至臣民。靡不尊崇。称 <lb ed="X" n="0135b02"/><lb ed="R059" n="0649b05"/>陈隋也。天台。山名。师以梦符手接。瑞感钟鸣。魑魅 <lb ed="X" n="0135b03"/><lb ed="R059" n="0649b06"/>望德而消。梵僧从空而礼。弘经螺水。示寂石城。缘 <lb ed="X" n="0135b04"/><lb ed="R059" n="0649b07"/>著兹山。称天台也。智者。号也。炀帝受戒于师。因奉 <lb ed="X" n="0135b05"/><lb ed="R059" n="0649b08"/>斯号。以经中说智者方堪作授戒师。美师之德。称 <lb ed="X" n="0135b06"/><lb ed="R059" n="0649b09"/>智者也。师讳上智下顗。今不书者。以师号人所乐 <lb ed="X" n="0135b07"/><lb ed="R059" n="0649b10"/>闻。故仍旧也。大师者。四众收宗。万代咸仰。如<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0135b08"/><lb ed="R059" n="0649b11"/>世。称大师也。说者。比撰小异。撰由笔作。说或口出。 <lb ed="X" n="0135b09"/><lb ed="R059" n="0649b12"/>门人记也。疏主盛德大业。灵应休征。具载本传。及 <lb ed="X" n="0135b10"/><lb ed="R059" n="0649b13"/>与别录。兹取梗槪。不暇繁引。</p> <lb ed="X" n="0135b11"/><lb ed="R059" n="0649b14"/><p xml:id="pX38p0135b1101">〇三略释经题<note place="inline">二</note> 初赞戒。二释题。</p> <lb ed="X" n="0135b12"/><lb ed="R059" n="0649b15"/><p xml:id="pX38p0135b1201">〇初赞戒<note place="inline">三</note> 初为益之大。二所被之廣。三结廣 <lb ed="X" n="0135b13"/><lb ed="R059" n="0649b16"/>大意。</p> <lb ed="X" n="0135b14"/><lb ed="R059" n="0649b17"/><p xml:id="pX38p0135b1401">〇初为益之大。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135b15"/><lb ed="R059" n="0649b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0135b1501">菩萨戒者。运善之初章。却恶之前阵。直道而归。生源 <lb ed="X" n="0135b16"/><lb ed="R059" n="0650a01"/>可尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135b17"/><lb ed="R059" n="0650a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0135b1701">发隐。善功廣大。创其首事为难。恶魔炽盛。破其先 <lb ed="X" n="0135b18"/><lb ed="R059" n="0650a03"/>锐为难。此心地戒。非善非恶。而实以行善止恶为 <lb ed="X" n="0135b19"/><lb ed="R059" n="0650a04"/>用。依持此戒。然後行善有方。止恶有道。故开通展 <lb ed="X" n="0135b20"/><lb ed="R059" n="0650a05"/>布一切善功。此为初章。降伏破灭一切恶魔。此为 <lb ed="X" n="0135b21"/><lb ed="R059" n="0650a06"/>前阵。经云。因戒生定。因定发慧。盖三世诸<persName>佛</persName>化导 <lb ed="X" n="0135b22"/><lb ed="R059" n="0650a07"/>之常轨也。夫尘劫受生。源源不竭。良由谬行邪道。 <lb ed="X" n="0135b23"/><lb ed="R059" n="0650a08"/>迷背忘归故耳。今从此戒。止恶行善。是由于正直 <lb ed="X" n="0135b24"/><lb ed="R059" n="0650a09"/>之道。而息妄归真也。岂不能枯爱河之流注。乾苦 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0135c" n="0135c"/> <lb ed="X" n="0135c01"/><lb ed="R059" n="0650a10"/>海之汪洋。而了证无生耶。至此。则善恶双亡。正本 <lb ed="X" n="0135c02"/><lb ed="R059" n="0650a11"/>来心地之真戒也。</p> <lb ed="X" n="0135c03"/><lb ed="R059" n="0650a12"/><p xml:id="pX38p0135c0301">〇二所被之廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c04"/><lb ed="R059" n="0650a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0135c0401">声闻小行。尙自珍敬木叉。大士兼怀。寧不精持戒品。 <lb ed="X" n="0135c05"/><lb ed="R059" n="0650a14"/>内外二途。咸皆敬奉。王家众庶。委质虔恭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c06"/><lb ed="R059" n="0650a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0135c0601">发隐。戒有如上大益。故所被者廣。内学外学。贵族 <lb ed="X" n="0135c07"/><lb ed="R059" n="0650a16"/>贱族。罔弗遵之。声闻者擧况。良以自利小乘。尙先 <lb ed="X" n="0135c08"/><lb ed="R059" n="0650a17"/>持戒。况大乘兼利之道乎。题名菩萨戒。良有以也。 <lb ed="X" n="0135c09"/><lb ed="R059" n="0650a18"/>委质者。委身为质。一心向服之谓也。</p> <lb ed="X" n="0135c10"/><lb ed="R059" n="0650b01"/><p xml:id="pX38p0135c1001">〇三结廣大意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c11"/><lb ed="R059" n="0650b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0135c1101">斯乃趋极果之勝因。结道场之妙业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c12"/><lb ed="R059" n="0650b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0135c1201">发隐。由戒成<persName>佛</persName>。故曰极果勝因。运善意也。仗戒降 <lb ed="X" n="0135c13"/><lb ed="R059" n="0650b04"/>魔。故曰道场妙业。却恶意也。厥功如是。一切咸遵 <lb ed="X" n="0135c14"/><lb ed="R059" n="0650b05"/>不亦宜乎。</p> <lb ed="X" n="0135c15"/><lb ed="R059" n="0650b06"/><p xml:id="pX38p0135c1501">〇二释题<note place="inline">二</note> 初明多品。二释本经。</p> <lb ed="X" n="0135c16"/><lb ed="R059" n="0650b07"/><p xml:id="pX38p0135c1601">〇初明多品<note place="inline">二</note> 初原戒不同。二由機有异。</p> <lb ed="X" n="0135c17"/><lb ed="R059" n="0650b08"/><p xml:id="pX38p0135c1701">〇初原戒不同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c18"/><lb ed="R059" n="0650b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0135c1801">然经论所载。戒相有于多种。记传所辨。受法不无同 <lb ed="X" n="0135c19"/><lb ed="R059" n="0650b10"/>异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c20"/><lb ed="R059" n="0650b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0135c2001">发隐。承上戒虽益大被廣。然经载之相不同。人受 <lb ed="X" n="0135c21"/><lb ed="R059" n="0650b12"/>之法亦异。</p> <lb ed="X" n="0135c22"/><lb ed="R059" n="0650b13"/><p xml:id="pX38p0135c2201">〇二由機有异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c23"/><lb ed="R059" n="0650b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0135c2301">良以機悟偏圆。宜闻详略。辞无双擧。事不幷行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0135c24"/><lb ed="R059" n="0650b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0135c2401">发隐。所以然者。诚由人之機悟有偏有圆。是以相 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0136a" n="0136a"/> <lb ed="X" n="0136a01"/><lb ed="R059" n="0650b16"/>之示陈有详有略。随機逗教。安得混然双擧。漫尔 <lb ed="X" n="0136a02"/><lb ed="R059" n="0650b17"/>幷行乎。</p> <lb ed="X" n="0136a03"/><lb ed="R059" n="0650b18"/><p xml:id="pX38p0136a0301">〇二释本经<note place="inline">二</note> 初出名。二释義。</p> <lb ed="X" n="0136a04"/><lb ed="R059" n="0651a01"/><p xml:id="pX38p0136a0401">〇初出名<note place="inline">二</note> 初明大部。二明单本。</p> <lb ed="X" n="0136a05"/><lb ed="R059" n="0651a02"/><p xml:id="pX38p0136a0501">〇初明大部。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136a06"/><lb ed="R059" n="0651a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0136a0601">今谨按什师所述法相。出自梵网经律藏品。什师。秦 <lb ed="X" n="0136a07"/><lb ed="R059" n="0651a04"/>弘始三年。来达汉境。光显大乘。匡维圣教。传译经论 <lb ed="X" n="0136a08"/><lb ed="R059" n="0651a05"/>三百馀卷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136a09"/><lb ed="R059" n="0651a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0136a0901">发隐。什师者。鸠摩罗什师也。此云童寿。以年冲德 <lb ed="X" n="0136a10"/><lb ed="R059" n="0651a07"/>邵。故符秦始请。纔及中途。姚兴续秦。迎师归国。以 <lb ed="X" n="0136a11"/><lb ed="R059" n="0651a08"/>其两通华梵。博极群经。号三藏法师。古云七<persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0136a12"/><lb ed="R059" n="0651a09"/>来译经师也。言今所述者。按肇序。秦弘始三年。什 <lb ed="X" n="0136a13"/><lb ed="R059" n="0651a10"/>师于长安<name role="" type="person">草堂寺</name>。及義学沙门三千人。手执梵本。 <lb ed="X" n="0136a14"/><lb ed="R059" n="0651a11"/>口翻解释五十馀部。言三百卷者。五十部中有卷 <lb ed="X" n="0136a15"/><lb ed="R059" n="0651a12"/>三百也。此梵网经一百一十二卷。六十一品。即其 <lb ed="X" n="0136a16"/><lb ed="R059" n="0651a13"/>时所译也。</p> <lb ed="X" n="0136a17"/><lb ed="R059" n="0651a14"/><p xml:id="pX38p0136a1701">〇二明单本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136a18"/><lb ed="R059" n="0651a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0136a1801">梵网一本。最後诵出。誓愿弘宣。是故慇勤。一言三复。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136a19"/><lb ed="R059" n="0651a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0136a1901">发隐。按肇序。此心地品。当第十品。于时道融道影 <lb ed="X" n="0136a20"/><lb ed="R059" n="0651a17"/>等三百馀人。受菩萨戒。各诵此品。遂书八十一部。 <lb ed="X" n="0136a21"/><lb ed="R059" n="0651a18"/>以廣流通。今云一本。即此一品也。三复。言诵出之 <lb ed="X" n="0136a22"/><lb ed="R059" n="0651b01"/>愼。语云。南容三复白圭。是也。</p> <lb ed="X" n="0136a23"/><lb ed="R059" n="0651b02"/><p xml:id="pX38p0136a2301">〇二释義<note place="inline">三</note> 初出意。二明题。三擧品。</p> <lb ed="X" n="0136a24"/><lb ed="R059" n="0651b03"/><p xml:id="pX38p0136a2401">〇初出意。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0136b" n="0136b"/> <lb ed="X" n="0136b01"/><lb ed="R059" n="0651b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0136b0101">特为文義幽隐。旨趣深玄。所以指掌晓示。令後生取 <lb ed="X" n="0136b02"/><lb ed="R059" n="0651b05"/>悟为易。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136b03"/><lb ed="R059" n="0651b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0136b0301">发隐。所以慇勤三复者。特为幽隐深玄。是故叮咛 <lb ed="X" n="0136b04"/><lb ed="R059" n="0651b07"/>烦悉。即後生之易悟。知先德之难忘矣。言指掌者。 <lb ed="X" n="0136b05"/><lb ed="R059" n="0651b08"/><persName>佛</persName>云观大千世界。如观手掌。儒云。如视诸斯。指其 <lb ed="X" n="0136b06"/><lb ed="R059" n="0651b09"/>掌。皆明显易见意也。</p> <lb ed="X" n="0136b07"/><lb ed="R059" n="0651b10"/><p xml:id="pX38p0136b0701">〇二明题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136b08"/><lb ed="R059" n="0651b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0136b0801">经称梵网者。欲明诸<persName>佛</persName>教法不同。犹如梵王网目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136b09"/><lb ed="R059" n="0651b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0136b0901">发隐。详见後释题中。彼兼说世界。此唯言教法者。 <lb ed="X" n="0136b10"/><lb ed="R059" n="0651b13"/>因世界起教法。而诸<persName>佛</persName>利生。教法为重。且擧重以 <lb ed="X" n="0136b11"/><lb ed="R059" n="0651b14"/>释也。</p> <lb ed="X" n="0136b12"/><lb ed="R059" n="0651b15"/><p xml:id="pX38p0136b1201">〇三擧品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136b13"/><lb ed="R059" n="0651b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0136b1301">品言心地者。菩萨律仪。遍防三业。心意识。体一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136001" n="0136001"/>名异。 <lb ed="X" n="0136b14"/><lb ed="R059" n="0651b17"/>三业之中。意业为主。身口居次。據勝为论。故言心地 <lb ed="X" n="0136b15"/><lb ed="R059" n="0651b18"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136b16"/><lb ed="R059" n="0652a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0136b1601">发隐。戒律遍防三业。本合兼称。身口咸属一心。故 <lb ed="X" n="0136b17"/><lb ed="R059" n="0652a02"/>唯单擧。以勝该劣。名心地品也。言体一名异者。初 <lb ed="X" n="0136b18"/><lb ed="R059" n="0652a03"/>唯一真凝寂之体。由集起有心之名。由筹量有意 <lb ed="X" n="0136b19"/><lb ed="R059" n="0652a04"/>之名。由了别有识之名。究其根源。无二体也。</p> <lb ed="X" n="0136b20"/><lb ed="R059" n="0652a05"/><p xml:id="pX38p0136b2001">〇四详解疏目<note place="inline">三</note> 初释名。二出体。三料简。</p> <lb ed="X" n="0136b21"/><lb ed="R059" n="0652a06"/><p xml:id="pX38p0136b2101">〇初释名<note place="inline">三</note> 初明人名。二辨法号。三明阶位。</p> <lb ed="X" n="0136b22"/><lb ed="R059" n="0652a07"/><p xml:id="pX38p0136b2201">〇初明人名<note place="inline">二</note> 初表有多名。二出其得名。</p> <lb ed="X" n="0136b23"/><lb ed="R059" n="0652a08"/><p xml:id="pX38p0136b2301">〇初表有多名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136b24"/><lb ed="R059" n="0652a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0136b2401">天竺梵音。摩诃菩提质帝萨埵。今言菩萨。略其馀字。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0136c" n="0136c"/> <lb ed="X" n="0136c01"/><lb ed="R059" n="0652a10"/>译云大道心成众生。亦云开士。亦云大勇心。亦云善 <lb ed="X" n="0136c02"/><lb ed="R059" n="0652a11"/>美。随行为名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136c03"/><lb ed="R059" n="0652a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0136c0301">发隐。梵语菩萨。正译大道心成众生。言大道心<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c0301" n="0136c0301"/><anchor xml:id="beg0136c0301" n="0136c0301"/>已<anchor xml:id="end0136c0301"/> <lb ed="X" n="0136c04"/><lb ed="R059" n="0652a13"/>成之众生。亦言以大道心成彼众生也。随行立名。 <lb ed="X" n="0136c05"/><lb ed="R059" n="0652a14"/>复有多种。开士者。内能开廣<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c0501" n="0136c0501"/><anchor xml:id="beg0136c0501" n="0136c0501"/>己<anchor xml:id="end0136c0501"/>智。外能开导他心 <lb ed="X" n="0136c06"/><lb ed="R059" n="0652a15"/>也。大勇心者。披弘誓铠。绍隆<persName>佛</persName>种。震摄魔军。勇健 <lb ed="X" n="0136c07"/><lb ed="R059" n="0652a16"/>之至也。善美者。积德立行。人所赞说也。上皆随行 <lb ed="X" n="0136c08"/><lb ed="R059" n="0652a17"/>稍殊。而名亦异也。</p> <lb ed="X" n="0136c09"/><lb ed="R059" n="0652a18"/><p xml:id="pX38p0136c0901">〇二出其名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136c10"/><lb ed="R059" n="0652b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0136c1001">以其运心廣普。因斯立号。大品缘明此人有大道心。 <lb ed="X" n="0136c11"/><lb ed="R059" n="0652b02"/>不可沮壞。犹如金刚。从初发心。终至等觉。皆名菩萨 <lb ed="X" n="0136c12"/><lb ed="R059" n="0652b03"/>也。又称<persName>佛</persName>子。以绍继为義。三乘皆从<persName>佛</persName>生解。尽是子 <lb ed="X" n="0136c13"/><lb ed="R059" n="0652b04"/>義。法花云。若如我子。大士绍继为勝。称为真子。又三 <lb ed="X" n="0136c14"/><lb ed="R059" n="0652b05"/>乘同皆修道。尽有此義。二乘自通至小果。狭而且短。 <lb ed="X" n="0136c15"/><lb ed="R059" n="0652b06"/>大士廣长。自通通他。故受斯称。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136002" n="0136002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0136002" n="0136002"/>大经偈云。初发<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c1501" n="0136c1501"/><anchor xml:id="beg0136c1501" n="0136c1501"/>已<anchor xml:id="end0136c1501"/>为 <lb ed="X" n="0136c16"/><lb ed="R059" n="0652b07"/><persName>天人师</persName>。勝出声闻及缘觉。故言大心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136c17"/><lb ed="R059" n="0652b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0136c1701">发隐。如上名号。皆因运心廣普。即所谓大道心也。 <lb ed="X" n="0136c18"/><lb ed="R059" n="0652b09"/>次引经以证。大品者。摩诃般若。言从初心以至成 <lb ed="X" n="0136c19"/><lb ed="R059" n="0652b10"/><persName>佛</persName>。大心更不沮壞。故浅深虽殊。总名菩萨。又称<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0136c20"/><lb ed="R059" n="0652b11"/>子者。当继<persName>佛</persName>位。有子義也。三乘同绍一<persName>佛</persName>。而菩萨 <lb ed="X" n="0136c21"/><lb ed="R059" n="0652b12"/>独擅其称者。以所绍者一乘无上之嫡种也。三乘 <lb ed="X" n="0136c22"/><lb ed="R059" n="0652b13"/>同修一道。而菩萨独专其美者。以所修者人<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2201" n="0136c2201"/><anchor xml:id="beg0136c2201" n="0136c2201"/>己<anchor xml:id="end0136c2201"/>兼 <lb ed="X" n="0136c23"/><lb ed="R059" n="0652b14"/>通之大道也。故初发心时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2301" n="0136c2301"/><anchor xml:id="beg0136c2301" n="0136c2301"/>己<anchor xml:id="end0136c2301"/>师天人。勝二乘矣。何 <lb ed="X" n="0136c24"/><lb ed="R059" n="0652b15"/>待成<persName>佛</persName>乎。云大心者此也。</p> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0137a" n="0137a"/> <lb ed="X" n="0137a01"/><lb ed="R059" n="0652b16"/><p xml:id="pX38p0137a0101">〇二办法号<note place="inline">二</note> 初总标戒義。二详陈戒相。</p> <lb ed="X" n="0137a02"/><lb ed="R059" n="0652b17"/><p xml:id="pX38p0137a0201">〇初总标戒義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137a03"/><lb ed="R059" n="0652b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0137a0301">法号即是戒義。梵音尸罗。大论云。秦言性善。亦云淸 <lb ed="X" n="0137a04"/><lb ed="R059" n="0653a01"/>凉。以其能止破戒热恼。从能得名。亦云波罗提木叉。 <lb ed="X" n="0137a05"/><lb ed="R059" n="0653a02"/>译云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137001" n="0137001"/>保解脱。亦云净命。亦言成就威仪。无所受蓄。未 <lb ed="X" n="0137a06"/><lb ed="R059" n="0653a03"/>来生处離三恶道。净土受形。能止邪命。防非止恶。亦 <lb ed="X" n="0137a07"/><lb ed="R059" n="0653a04"/>言戒是约義。训義。复言勒義。禁義。幷是随義立名。大 <lb ed="X" n="0137a08"/><lb ed="R059" n="0653a05"/>经云。如<persName>佛</persName>禁无常。汝犹说者。即破<persName>佛</persName>禁。舌则堕落又 <lb ed="X" n="0137a09"/><lb ed="R059" n="0653a06"/>云。是人所有禁戒皆不具足。尙不能得二乘菩提。况 <lb ed="X" n="0137a10"/><lb ed="R059" n="0653a07"/>无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137a11"/><lb ed="R059" n="0653a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0137a1101">发隐。梵语尸罗。秦言性善者。大智度论译自什师。 <lb ed="X" n="0137a12"/><lb ed="R059" n="0653a09"/>故曰秦言。性善者。言性本自善。无所染汚。戒体然 <lb ed="X" n="0137a13"/><lb ed="R059" n="0653a10"/>也。随義立名。复有多种淸凉者。破戒之人。欲火炎 <lb ed="X" n="0137a14"/><lb ed="R059" n="0653a11"/>烧。戒能止之也。保解脱者。保持三业。離诸缚也。净 <lb ed="X" n="0137a15"/><lb ed="R059" n="0653a12"/>命者。淸净自活也。成就威仪者。威严可畏。仪轨可 <lb ed="X" n="0137a16"/><lb ed="R059" n="0653a13"/>则也。无受蓄者。不贪求而妄受。不吝啬而多蓄也。 <lb ed="X" n="0137a17"/><lb ed="R059" n="0653a14"/>未来生处者。报尽必離恶趣。生净土也。止邪命者。 <lb ed="X" n="0137a18"/><lb ed="R059" n="0653a15"/>能止不净命。不以邪业自活也。防非止恶者。防闲 <lb ed="X" n="0137a19"/><lb ed="R059" n="0653a16"/>过非使不侵。止息罪恶使不作也。约者。约束不放 <lb ed="X" n="0137a20"/><lb ed="R059" n="0653a17"/>纵義。训者。训教。善规诫義。勒者。如马受勒。自调服 <lb ed="X" n="0137a21"/><lb ed="R059" n="0653a18"/>義。禁者。如王禁敕。靡敢违義。或云勒当作勤。勤修 <lb ed="X" n="0137a22"/><lb ed="R059" n="0653b01"/>三业。其義亦通。勒字为勝。如<persName>佛</persName>禁者。但释禁字以 <lb ed="X" n="0137a23"/><lb ed="R059" n="0653b02"/>例其馀。<persName>佛</persName>禁汝说。招堕舌报。如王禁汝犯。自取诛 <lb ed="X" n="0137a24"/><lb ed="R059" n="0653b03"/>戮也。以上皆有戒義。故云随義立名也。</p> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0137b" n="0137b"/> <lb ed="X" n="0137b01"/><lb ed="R059" n="0653b04"/><p xml:id="pX38p0137b0101">〇二详陈戒相<note place="inline">三</note> 初略标多种。二结归三聚。三 <lb ed="X" n="0137b02"/><lb ed="R059" n="0653b05"/>会通三谛。</p> <lb ed="X" n="0137b03"/><lb ed="R059" n="0653b06"/><p xml:id="pX38p0137b0301">〇初略标多种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137b04"/><lb ed="R059" n="0653b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0137b0401">今言戒者。有律仪戒。定共戒。道共戒。此名原出三藏。 <lb ed="X" n="0137b05"/><lb ed="R059" n="0653b08"/>律是遮止。仪是形仪。能止形上诸恶。故称为戒。亦曰 <lb ed="X" n="0137b06"/><lb ed="R059" n="0653b09"/>威仪。威是淸严可畏。仪是轨笵行人。肃然可畏。亦曰 <lb ed="X" n="0137b07"/><lb ed="R059" n="0653b10"/>调御。使心行调善也。定是静摄。入定之时。自然调善。 <lb ed="X" n="0137b08"/><lb ed="R059" n="0653b11"/>防止诸恶也。道是能通。发真以後。自无毁犯。初果耕 <lb ed="X" n="0137b09"/><lb ed="R059" n="0653b12"/>地。虫離四寸。道共力也。此二戒法既是心上勝用。力 <lb ed="X" n="0137b10"/><lb ed="R059" n="0653b13"/>能发戒。道定与律仪幷起。故称为共。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137b11"/><lb ed="R059" n="0653b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0137b1101">发隐。律仪三義。遮止。正身也。威仪。化物也。调御。制 <lb ed="X" n="0137b12"/><lb ed="R059" n="0653b15"/>情也。定共者。心寂则诸恶不行。道共者。心明则群 <lb ed="X" n="0137b13"/><lb ed="R059" n="0653b16"/>妄自息。但修道定。戒即圆成。故曰与律僧幷起。幷 <lb ed="X" n="0137b14"/><lb ed="R059" n="0653b17"/>者。共也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137b15"/><lb ed="R059" n="0653b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0137b1501">萨婆多说律仪戒。禅戒。无漏戒。此名虽出三藏。今菩 <lb ed="X" n="0137b16"/><lb ed="R059" n="0654a01"/>萨戒善亦有此三。若要誓所得。名曰律仪。若菩萨定 <lb ed="X" n="0137b17"/><lb ed="R059" n="0654a02"/>共道共。皆止三业。通称戒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137b18"/><lb ed="R059" n="0654a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0137b1801">发隐。律仪同前。禅即定義。无漏即道義。要誓者。凡 <lb ed="X" n="0137b19"/><lb ed="R059" n="0654a04"/>擧大事。必先立要。要者。期也。愿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137b20"/><lb ed="R059" n="0654a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0137b2001">若摄律仪。摄善法。摄众生。此三聚戒名出方等地持。 <lb ed="X" n="0137b21"/><lb ed="R059" n="0654a06"/>不通三藏。大士律仪。通止三业。今从身口相显。皆名 <lb ed="X" n="0137b22"/><lb ed="R059" n="0654a07"/>律仪也。摄善者。于律仪上起大菩提心。能止一切不 <lb ed="X" n="0137b23"/><lb ed="R059" n="0654a08"/>修善事。勤修诸善。满菩提愿也。摄生者。菩萨利益众 <lb ed="X" n="0137b24"/><lb ed="R059" n="0654a09"/>生有十一事。皆是益物。廣利众生也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0137c" n="0137c"/> <lb ed="X" n="0137c01"/><lb ed="R059" n="0654a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0137c0101">发隐。戒兼三业。今律仪似偏属身口者。从相显也。 <lb ed="X" n="0137c02"/><lb ed="R059" n="0654a11"/>戒以止恶为義。而曰摄善者。仅能免恶。无善可称。 <lb ed="X" n="0137c03"/><lb ed="R059" n="0654a12"/>安曰菩提大心。即止恶处众善奉行。故曰律仪上 <lb ed="X" n="0137c04"/><lb ed="R059" n="0654a13"/>起菩提心也言十一事者。一众生饶益事悉与同 <lb ed="X" n="0137c05"/><lb ed="R059" n="0654a14"/>事。二看病。三说法。四报恩。五救苦难。开解忧恼。六 <lb ed="X" n="0137c06"/><lb ed="R059" n="0654a15"/>给贫。七以德畜众。八安慰众生。九称有德。十折伏 <lb ed="X" n="0137c07"/><lb ed="R059" n="0654a16"/>过恶令改。十一神通示现过恶。令人畏避也。</p> <lb ed="X" n="0137c08"/><lb ed="R059" n="0654a17"/><p xml:id="pX38p0137c0801">〇二结归三聚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137c09"/><lb ed="R059" n="0654a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0137c0901">戒品廣列菩萨一切戒竟。总结九种戒。皆为三戒所 <lb ed="X" n="0137c10"/><lb ed="R059" n="0654b01"/>摄。律仪能令心住。摄善自成<persName>佛</persName>法。摄生成就众生。此 <lb ed="X" n="0137c11"/><lb ed="R059" n="0654b02"/>三摄大士诸戒尽也。璎珞经云。律仪戒。谓十波罗夷。 <lb ed="X" n="0137c12"/><lb ed="R059" n="0654b03"/>摄善。谓八万四千法门。摄生。谓慈悲喜捨。化及众生。 <lb ed="X" n="0137c13"/><lb ed="R059" n="0654b04"/>令得安乐也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137c14"/><lb ed="R059" n="0654b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0137c1401">发隐。地持第十品明九种戒。一曰自性戒。二曰一 <lb ed="X" n="0137c15"/><lb ed="R059" n="0654b06"/>切戒。一切戒中出三聚名。末结云。如上自性等九 <lb ed="X" n="0137c16"/><lb ed="R059" n="0654b07"/>种戒。当知三戒所摄三戒指三聚也。复引璎珞者。 <lb ed="X" n="0137c17"/><lb ed="R059" n="0654b08"/>彼经以十重为律仪。万行为善法。无量四心为度 <lb ed="X" n="0137c18"/><lb ed="R059" n="0654b09"/>生。亦不出三聚耳。观此。则定道禅无漏等种种诸 <lb ed="X" n="0137c19"/><lb ed="R059" n="0654b10"/>戒无不统括也。</p> <lb ed="X" n="0137c20"/><lb ed="R059" n="0654b11"/><p xml:id="pX38p0137c2001">〇三会通三谛。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137c21"/><lb ed="R059" n="0654b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0137c2101">大论戒品列十种戒。一不缺。二不破。三不穿。四不杂。 <lb ed="X" n="0137c22"/><lb ed="R059" n="0654b13"/>五随道。六无著。七智所赞。八自在。九随定。十具足。義 <lb ed="X" n="0137c23"/><lb ed="R059" n="0654b14"/>推此十。不缺者。持于性戒。性重淸净。如护明珠。若毁 <lb ed="X" n="0137c24"/><lb ed="R059" n="0654b15"/>犯者。如器<anchor xml:id="nkr_note_add_0137c2401" n="0137c2401"/><anchor xml:id="beg0137c2401" n="0137c2401"/>已<anchor xml:id="end0137c2401"/>缺。<persName>佛</persName>法边人也。不破者。持于十三。无有 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0138a" n="0138a"/> <lb ed="X" n="0138a01"/><lb ed="R059" n="0654b16"/>破损也。不穿者。波逸提等。若有所犯。如器穿漏。不堪 <lb ed="X" n="0138a02"/><lb ed="R059" n="0654b17"/>受道也。不杂者。持定共戒。虽持律仪。念破戒事。名之 <lb ed="X" n="0138a03"/><lb ed="R059" n="0654b18"/>为杂。定共持心。欲念不起。大经云。言语嘲调。壁外玔 <lb ed="X" n="0138a04"/><lb ed="R059" n="0655a01"/>声。男女相追。皆汚净戒也。随道者。随顺谛理。能破见 <lb ed="X" n="0138a05"/><lb ed="R059" n="0655a02"/>惑也。无著者。见真成圣。于思惟惑无所染著。此两约 <lb ed="X" n="0138a06"/><lb ed="R059" n="0655a03"/>真谛持戒也。智所赞戒。自在戒。约菩萨化他。为<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0138a07"/><lb ed="R059" n="0655a04"/>赞。于世间中而得自在。此约俗谛论持戒也。随定具 <lb ed="X" n="0138a08"/><lb ed="R059" n="0655a05"/>足两戒。即是随首楞严。不起灭定。现诸威仪。示十法 <lb ed="X" n="0138a09"/><lb ed="R059" n="0655a06"/>界像。导利众生。虽威仪起动。任运常净。故名随定戒。 <lb ed="X" n="0138a10"/><lb ed="R059" n="0655a07"/>前来诸戒。律仪防止。名不具足。中道之戒。无戒不备。 <lb ed="X" n="0138a11"/><lb ed="R059" n="0655a08"/>故名具足。用中道慧。遍入诸法。故名具足。此是持中 <lb ed="X" n="0138a12"/><lb ed="R059" n="0655a09"/>道第一義谛戒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138a13"/><lb ed="R059" n="0655a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0138a1301">发隐。缺者<anchor xml:id="nkr_note_add_0138a1301" n="0138a1301"/><anchor xml:id="beg0138a1301" n="0138a1301"/>已<anchor xml:id="end0138a1301"/>全废壞。故属根本。破者损而未壞。故 <lb ed="X" n="0138a14"/><lb ed="R059" n="0655a11"/>属僧残。穿者漏而未损。故属波夜。从粗至密也。身 <lb ed="X" n="0138a15"/><lb ed="R059" n="0655a12"/>心俱摄。名曰不杂。则三失皆免矣。入理破见。纯真 <lb ed="X" n="0138a16"/><lb ed="R059" n="0655a13"/>灭思。真谛戒也。允可<persName>佛</persName>心。纵横世法。俗谛戒也。灭 <lb ed="X" n="0138a17"/><lb ed="R059" n="0655a14"/>定现示。则即真而俗。起动常净。则即俗而真。随定 <lb ed="X" n="0138a18"/><lb ed="R059" n="0655a15"/>戒也。如是之戒。摄一切戒。又复入一切法。靡不周 <lb ed="X" n="0138a19"/><lb ed="R059" n="0655a16"/>备。靡不圆融。故云具足。故云中道戒也。</p> <lb ed="X" n="0138a20"/><lb ed="R059" n="0655a17"/><p xml:id="pX38p0138a2001">〇三明阶位<note place="inline">二</note> 初略标四教。二备释四教。</p> <lb ed="X" n="0138a21"/><lb ed="R059" n="0655a18"/><p xml:id="pX38p0138a2101">〇初略标四教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138a22"/><lb ed="R059" n="0655b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0138a2201">世尊一化所说教门。准義推寻。具明四教。谓藏通别 <lb ed="X" n="0138a23"/><lb ed="R059" n="0655b02"/>圆。如大论引迦旃延明六度齐限。尸毘代鸽。是檀满。 <lb ed="X" n="0138a24"/><lb ed="R059" n="0655b03"/>须摩提王不妄语。是尸满。忍辱仙人。歌利王割。其心 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0138b" n="0138b"/> <lb ed="X" n="0138b01"/><lb ed="R059" n="0655b04"/>不动。是忍满。大施抒海。是进满。尙阇黎鸟巢。是禅满。 <lb ed="X" n="0138b02"/><lb ed="R059" n="0655b05"/>劬嫔大臣分地息诤。是等智满。偏菩萨也。大品明有 <lb ed="X" n="0138b03"/><lb ed="R059" n="0655b06"/>菩萨发心。与萨婆若相应。通菩萨也。有菩萨发心。遊 <lb ed="X" n="0138b04"/><lb ed="R059" n="0655b07"/>戏神通。净<persName>佛</persName>国土。净名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138001" n="0138001"/>中不思议解脱。变身登座。而 <lb ed="X" n="0138b05"/><lb ed="R059" n="0655b08"/>复受屈被诃者。别菩萨也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138002" n="0138002"/>发心即坐道场。成正觉。转 <lb ed="X" n="0138b06"/><lb ed="R059" n="0655b09"/>法轮。度众生。圆菩萨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138b07"/><lb ed="R059" n="0655b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0138b0701">发隐。委在教義。大意勤修六度。铢积寸累而成者。 <lb ed="X" n="0138b08"/><lb ed="R059" n="0655b11"/>藏也。不曰藏而曰偏菩萨者。以藏中具有声闻菩 <lb ed="X" n="0138b09"/><lb ed="R059" n="0655b12"/>萨二门。而此经属菩萨戒。故独表菩萨。藏教菩萨。 <lb ed="X" n="0138b10"/><lb ed="R059" n="0655b13"/>偏而未全。故曰偏菩萨也。前通藏。後通别圆。或钝 <lb ed="X" n="0138b11"/><lb ed="R059" n="0655b14"/>但见偏空。或利则发心与种智相应。彻上彻下者。 <lb ed="X" n="0138b12"/><lb ed="R059" n="0655b15"/>通也。下别藏通。上别于圆。離二。故变身登座。未圆。 <lb ed="X" n="0138b13"/><lb ed="R059" n="0655b16"/>故受屈被诃。别为一教者。别也。初发心时。便能成 <lb ed="X" n="0138b14"/><lb ed="R059" n="0655b17"/><persName>佛</persName>度生者。圆也。问。六度满相。行所难行。功德如斯。 <lb ed="X" n="0138b15"/><lb ed="R059" n="0655b18"/>云何属小。答。此是事六度。渐行渐满。有齐限故。尸 <lb ed="X" n="0138b16"/><lb ed="R059" n="0656a01"/>毘割肉饲鹰。行施而至身分血肉。施斯极矣。普明 <lb ed="X" n="0138b17"/><lb ed="R059" n="0656a02"/>视死如归。以全其信。捨身不捨戒。戒斯极矣。羼提 <lb ed="X" n="0138b18"/><lb ed="R059" n="0656a03"/>仙人忍肢解。心不动摇。忍斯极矣。大施太子以失 <lb ed="X" n="0138b19"/><lb ed="R059" n="0656a04"/>珠故。抒海欲乾。心无退倦。进斯极矣。尙阇黎入定。 <lb ed="X" n="0138b20"/><lb ed="R059" n="0656a05"/>而鹊巢顶上。出定乃知。禅斯极矣。劬嫔均分阎浮 <lb ed="X" n="0138b21"/><lb ed="R059" n="0656a06"/>提城邑山川为七分。诸国息诤。智巧方便而至于 <lb ed="X" n="0138b22"/><lb ed="R059" n="0656a07"/>此。慧斯极矣。然不出因果生灭之法。故属小也。</p> <lb ed="X" n="0138b23"/><lb ed="R059" n="0656a08"/><p xml:id="pX38p0138b2301">〇二备释四教<note place="inline">四</note> 初藏教。二通教。三别教。四圆 <lb ed="X" n="0138b24"/><lb ed="R059" n="0656a09"/>教。</p> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0138c" n="0138c"/> <lb ed="X" n="0138c01"/><lb ed="R059" n="0656a10"/><p xml:id="pX38p0138c0101">〇初藏教<note place="inline">二</note> 初旦擧声闻。二次论菩萨。</p> <lb ed="X" n="0138c02"/><lb ed="R059" n="0656a11"/><p xml:id="pX38p0138c0201">〇初且擧声闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138c03"/><lb ed="R059" n="0656a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0138c0301">四菩萨中行位深浅。今当说。最初三藏正为小乘。声 <lb ed="X" n="0138c04"/><lb ed="R059" n="0656a13"/>闻有七贤圣。外凡有三。一五停。二别相念处。三总相 <lb ed="X" n="0138c05"/><lb ed="R059" n="0656a14"/>念处。次入内凡。有四善根。第四暖法。五顶法。六忍法 <lb ed="X" n="0138c06"/><lb ed="R059" n="0656a15"/>七世第一法。过此入圣位。一随信行。二随法行。三信 <lb ed="X" n="0138c07"/><lb ed="R059" n="0656a16"/>解。四见得。五身证。六时解脱。七不时解脱。声<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138003" n="0138003"/>闻如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138c08"/><lb ed="R059" n="0656a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0138c0801">发隐。身居有漏。圣道未生。皆号曰凡。外凡则未见 <lb ed="X" n="0138c09"/><lb ed="R059" n="0656a18"/>法性。尙在理外。内凡则渐见法性。心遊理内故也。 <lb ed="X" n="0138c10"/><lb ed="R059" n="0656b01"/>外凡三者。五停以调伏为義。如不净停贪。数息停 <lb ed="X" n="0138c11"/><lb ed="R059" n="0656b02"/>乱。慈悲停嗔。因缘停痴。念<persName>佛</persName>停障也。别念者。身念 <lb ed="X" n="0138c12"/><lb ed="R059" n="0656b03"/>不净。受念是苦。心念无常。法念无我也。总念者。念 <lb ed="X" n="0138c13"/><lb ed="R059" n="0656b04"/>身不净。亦念受不净。心不净。法不净也。次三念例 <lb ed="X" n="0138c14"/><lb ed="R059" n="0656b05"/>此。内凡四者。即四加行。亦云四善根也。暖者。从总 <lb ed="X" n="0138c15"/><lb ed="R059" n="0656b06"/>相念。生暖善根。具观四谛。修十六行。发相似解。伏 <lb ed="X" n="0138c16"/><lb ed="R059" n="0656b07"/>烦恼惑。得<persName>佛</persName>法气分。如钻木先热。将春先和。名曰 <lb ed="X" n="0138c17"/><lb ed="R059" n="0656b08"/>暖也。顶者。用观同前。转更明朗。如登高远视。名曰 <lb ed="X" n="0138c18"/><lb ed="R059" n="0656b09"/>顶也。忍者。堪忍。又忍可義。分下中上。下忍遍观八 <lb ed="X" n="0138c19"/><lb ed="R059" n="0656b10"/>谛。修三十二行。中忍渐减。乃至上忍。唯有一行二 <lb ed="X" n="0138c20"/><lb ed="R059" n="0656b11"/>刹那在。名曰忍也。世第一者。从上忍二刹那心。一 <lb ed="X" n="0138c21"/><lb ed="R059" n="0656b12"/>刹那尽。馀一刹那。犹在忍位。更一刹那心尽。即入 <lb ed="X" n="0138c22"/><lb ed="R059" n="0656b13"/>世第一。有漏名世。世间最勝。名第一也。此七方便。 <lb ed="X" n="0138c23"/><lb ed="R059" n="0656b14"/>入圣之阶。过此则圣位。教義圣位分三。曰见修无 <lb ed="X" n="0138c24"/><lb ed="R059" n="0656b15"/>学。今分七。随信乃至不时解脱是也。配之。则随信 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0139a" n="0139a"/> <lb ed="X" n="0139a01"/><lb ed="R059" n="0656b16"/>随法属见道。信解见得身证属修道。时解脱不时 <lb ed="X" n="0139a02"/><lb ed="R059" n="0656b17"/>解脱属无学。盖随信为钝根。依他而起故。随法为 <lb ed="X" n="0139a03"/><lb ed="R059" n="0656b18"/>利根。自以智入故。随信。故信解时解脱。随法。故见 <lb ed="X" n="0139a04"/><lb ed="R059" n="0657a01"/>得不时解脱。唯身证则双具利钝。而为证各别也。 <lb ed="X" n="0139a05"/><lb ed="R059" n="0657a02"/>问。此云菩萨中行位深浅。何擧声闻。答。三藏正为 <lb ed="X" n="0139a06"/><lb ed="R059" n="0657a03"/>小乘。傍为菩萨。又下云准望小乘而作深浅。故须 <lb ed="X" n="0139a07"/><lb ed="R059" n="0657a04"/>先擧。</p> <lb ed="X" n="0139a08"/><lb ed="R059" n="0657a05"/><p xml:id="pX38p0139a0801">〇二次论菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139a09"/><lb ed="R059" n="0657a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0139a0901">菩萨不论阶位。不断烦恼。唯修六度。若论次位。只可 <lb ed="X" n="0139a10"/><lb ed="R059" n="0657a07"/>准望小乘作深浅耳。从初发心。起慈悲誓愿。观察四 <lb ed="X" n="0139a11"/><lb ed="R059" n="0657a08"/>谛。以道谛为初门。专修六度。檀破饿鬼。尸救地狱。忍 <lb ed="X" n="0139a12"/><lb ed="R059" n="0657a09"/>济畜牲。进拔修罗。禅静人中。慧照天众。从释迦至罽 <lb ed="X" n="0139a13"/><lb ed="R059" n="0657a10"/>那尸弃。名初僧祇。得五种功德。一不生三恶道。二不 <lb ed="X" n="0139a14"/><lb ed="R059" n="0657a11"/>生边地。三诸根完具。四不受女身。五常识宿命。而自 <lb ed="X" n="0139a15"/><lb ed="R059" n="0657a12"/>不知作<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0139001" n="0139001"/>不作<persName>佛</persName>。准望位在五停别总念处也。从尸 <lb ed="X" n="0139a16"/><lb ed="R059" n="0657a13"/>弃至燃灯。名二僧祇。尔时虽自知作<persName>佛</persName>。而口不说。准 <lb ed="X" n="0139a17"/><lb ed="R059" n="0657a14"/>望位在暖法性地。既有证法之信。必知作<persName>佛</persName>。修六度 <lb ed="X" n="0139a18"/><lb ed="R059" n="0657a15"/>行。心未分明。口不向他说也。从燃灯至毘婆尸。三僧 <lb ed="X" n="0139a19"/><lb ed="R059" n="0657a16"/>祇满。是时内心了了。自知作<persName>佛</persName>。口自发言。准望在顶 <lb ed="X" n="0139a20"/><lb ed="R059" n="0657a17"/>法位中。修行六度。四谛解明。如登山顶。了见四方。故 <lb ed="X" n="0139a21"/><lb ed="R059" n="0657a18"/>口向他说。若过三僧祇。种三十二相业。准望此是下 <lb ed="X" n="0139a22"/><lb ed="R059" n="0657b01"/>忍之位。若坐道场。位在上忍。後一刹那入真。三十四 <lb ed="X" n="0139a23"/><lb ed="R059" n="0657b02"/>心断结。得三菩提。则为<persName>佛</persName>也<note place="inline">罽那四教義作罽那。存考</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139a24"/><lb ed="R059" n="0657b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0139a2401">发隐。声闻之法。怖怕生死。速求解脱。琐琐焉计阶 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0139b" n="0139b"/> <lb ed="X" n="0139b01"/><lb ed="R059" n="0657b04"/>位。遑遑乎厌烦恼。菩萨不以阶位为慕。不以烦恼 <lb ed="X" n="0139b02"/><lb ed="R059" n="0657b05"/>为忧。廣大其心。慵慨其志。锐然<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b0201" n="0139b0201"/><anchor xml:id="beg0139b0201" n="0139b0201"/>但<anchor xml:id="end0139b0201"/>知修行六度。救 <lb ed="X" n="0139b03"/><lb ed="R059" n="0657b06"/>济众生而<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b0301" n="0139b0301"/><anchor xml:id="beg0139b0301" n="0139b0301"/>已<anchor xml:id="end0139b0301"/>。而亦有自然位次与小乘相望。道谛 <lb ed="X" n="0139b04"/><lb ed="R059" n="0657b07"/>为初者。不专为自身避苦。故先道谛。即勤修六度 <lb ed="X" n="0139b05"/><lb ed="R059" n="0657b08"/>等也。檀属饿鬼者。悭贪独食。不肯施故。尸属地狱 <lb ed="X" n="0139b06"/><lb ed="R059" n="0657b09"/>者。十恶五逆。不持戒故。忍属畜牲者。强弱吞<g ref="#CB18018">噬</g>。不 <lb ed="X" n="0139b07"/><lb ed="R059" n="0657b10"/>能忍故。进属修罗者。贡高自负。不修进故。乃至人 <lb ed="X" n="0139b08"/><lb ed="R059" n="0657b11"/>习攀援。失定意故。天迷欲乐。丧慧心故。故各以六 <lb ed="X" n="0139b09"/><lb ed="R059" n="0657b12"/>度分度之也。初僧祇不知作<persName>佛</persName>者。未有证法信。位 <lb ed="X" n="0139b10"/><lb ed="R059" n="0657b13"/>准外凡。圣凡太隔故。二僧祇心知作<persName>佛</persName>。口不言作 <lb ed="X" n="0139b11"/><lb ed="R059" n="0657b14"/>者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b1101" n="0139b1101"/><anchor xml:id="beg0139b1101" n="0139b1101"/>已<anchor xml:id="end0139b1101"/>有证法之信。信<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b1102" n="0139b1102"/><anchor xml:id="beg0139b1102" n="0139b1102"/>己<anchor xml:id="end0139b1102"/>是<persName>佛</persName>。位准暖处。虽信未了 <lb ed="X" n="0139b12"/><lb ed="R059" n="0657b15"/>不决定故。三僧祇心知作<persName>佛</persName>。口称作<persName>佛</persName>者。信分<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b1201" n="0139b1201"/><anchor xml:id="beg0139b1201" n="0139b1201"/>已<anchor xml:id="end0139b1201"/> <lb ed="X" n="0139b13"/><lb ed="R059" n="0657b16"/>极。位准顶处。见极明了。更无疑故。下忍上忍者。即 <lb ed="X" n="0139b14"/><lb ed="R059" n="0657b17"/>忍位分三。不言中忍者。意含上下。六度种相好因。 <lb ed="X" n="0139b15"/><lb ed="R059" n="0657b18"/>准下忍。登補处至坐道场。准中忍。一刹那准上忍。 <lb ed="X" n="0139b16"/><lb ed="R059" n="0658a01"/>又一刹那入世第一。发真无漏。三十四心。顿断见 <lb ed="X" n="0139b17"/><lb ed="R059" n="0658a02"/>思结习。得三菩提也。</p> <lb ed="X" n="0139b18"/><lb ed="R059" n="0658a03"/><p xml:id="pX38p0139b1801">〇二通教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b19"/><lb ed="R059" n="0658a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0139b1901">通教菩萨。即三乘共十地。一漧慧地者。事相名同三 <lb ed="X" n="0139b20"/><lb ed="R059" n="0658a05"/>藏。观行心别。体阴界入如幻如化。总破见爱八倒。名 <lb ed="X" n="0139b21"/><lb ed="R059" n="0658a06"/>身念处。心受法亦如是。住是观中。修正勤如意根力 <lb ed="X" n="0139b22"/><lb ed="R059" n="0658a07"/>觉道。虽未得暖法相似理水。总相智慧深利。故称乾 <lb ed="X" n="0139b23"/><lb ed="R059" n="0658a08"/>慧地。二性地者。得过漧慧地。得暖法<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b2301" n="0139b2301"/><anchor xml:id="beg0139b2301" n="0139b2301"/>已<anchor xml:id="end0139b2301"/>。能增进初中 <lb ed="X" n="0139b24"/><lb ed="R059" n="0658a09"/>後心。入顶法。乃至世第一法。皆名性地。得无漏性水。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0139c" n="0139c"/> <lb ed="X" n="0139c01"/><lb ed="R059" n="0658a10"/>故言性地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139c02"/><lb ed="R059" n="0658a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0139c0201">发隐。名同观异。体折别故。体色即空。故五阴十八 <lb ed="X" n="0139c03"/><lb ed="R059" n="0658a12"/>界六入。皆如幻化也。总破者。对下别破。见爱者。即 <lb ed="X" n="0139c04"/><lb ed="R059" n="0658a13"/>见思也。见思二惑共有八倒。皆总破也。八倒不行。 <lb ed="X" n="0139c05"/><lb ed="R059" n="0658a14"/>正四念处。故曰住是观中。由是备修助道三十七 <lb ed="X" n="0139c06"/><lb ed="R059" n="0658a15"/>品。斯则<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c0601" n="0139c0601"/><anchor xml:id="beg0139c0601" n="0139c0601"/>已<anchor xml:id="end0139c0601"/>具智慧。但未入理性之水。乾有其慧。云 <lb ed="X" n="0139c07"/><lb ed="R059" n="0658a16"/>漧慧地。犹蛟龙<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c0701" n="0139c0701"/><anchor xml:id="beg0139c0701" n="0139c0701"/>已<anchor xml:id="end0139c0701"/>具变化。未乘雲雨。犹在土也。以 <lb ed="X" n="0139c08"/><lb ed="R059" n="0658a17"/>上号外凡位。齐藏教五停总别也。进此入暖法。精 <lb ed="X" n="0139c09"/><lb ed="R059" n="0658a18"/>勤不休。得入无漏性水。故云性地。顶至第一。皆属 <lb ed="X" n="0139c10"/><lb ed="R059" n="0658b01"/>性地。但浅深异耳。以上号内凡位。齐藏教四善根 <lb ed="X" n="0139c11"/><lb ed="R059" n="0658b02"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139c12"/><lb ed="R059" n="0658b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0139c1201">三八人地者。三乘信行法行。体见假发真断惑。在无 <lb ed="X" n="0139c13"/><lb ed="R059" n="0658b04"/>间三昧中。八忍具足。智少一分。名八人地也。四见地 <lb ed="X" n="0139c14"/><lb ed="R059" n="0658b05"/>者。三乘同见第一義无生四谛之理。同断见惑八十 <lb ed="X" n="0139c15"/><lb ed="R059" n="0658b06"/>八使尽。五薄地者。体爱假发真。断欲界思。证第六解 <lb ed="X" n="0139c16"/><lb ed="R059" n="0658b07"/>脱。烦恼薄也。六離欲地者。三乘体爱假即真。断欲界 <lb ed="X" n="0139c17"/><lb ed="R059" n="0658b08"/>五下分结。身见戒取疑贪嗔。故言離欲地也。七<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c1701" n="0139c1701"/><anchor xml:id="beg0139c1701" n="0139c1701"/>已<anchor xml:id="end0139c1701"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0139c1702" n="0139c1702"/><anchor xml:id="beg0139c1702" n="0139c1702"/>办<anchor xml:id="end0139c1702"/> <lb ed="X" n="0139c18"/><lb ed="R059" n="0658b09"/>地者。三乘之人。体色无色爱即真。发无漏断五上分 <lb ed="X" n="0139c19"/><lb ed="R059" n="0658b10"/>结。掉慢痴色染无色染七十二尽。三界事惑究竟。故 <lb ed="X" n="0139c20"/><lb ed="R059" n="0658b11"/>云<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c2001" n="0139c2001"/><anchor xml:id="beg0139c2001" n="0139c2001"/>已<anchor xml:id="end0139c2001"/>办地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139c21"/><lb ed="R059" n="0658b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0139c2101">发隐。人者忍也。八人即八忍也。体见假发真者。体 <lb ed="X" n="0139c22"/><lb ed="R059" n="0658b13"/>见即空而发起真理也。无间三昧者。三四二地以 <lb ed="X" n="0139c23"/><lb ed="R059" n="0658b14"/>断见之初後分。二地联络难间。云无间也。忍智断 <lb ed="X" n="0139c24"/><lb ed="R059" n="0658b15"/>见。分类分法各有其八。今忍周智缺。故智少一分。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0140a" n="0140a"/> <lb ed="X" n="0140a01"/><lb ed="R059" n="0658b16"/>单名八忍地。见地者。通前八人地。断八十八见。惑 <lb ed="X" n="0140a02"/><lb ed="R059" n="0658b17"/>尽。名见地。齐藏教初果也。薄地者。体爱即空而发 <lb ed="X" n="0140a03"/><lb ed="R059" n="0658b18"/>真。断思惑六品。齐藏教二果也。離欲地者。体欲界 <lb ed="X" n="0140a04"/><lb ed="R059" n="0659a01"/>受即真。断欲界五下分结。九品思惑。故云離欲。齐 <lb ed="X" n="0140a05"/><lb ed="R059" n="0659a02"/>藏教三果也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0501" n="0140a0501"/><anchor xml:id="beg0140a0501" n="0140a0501"/>已<anchor xml:id="end0140a0501"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0502" n="0140a0502"/><anchor xml:id="beg0140a0502" n="0140a0502"/>办<anchor xml:id="end0140a0502"/>地者。体色无色爱即真。断五上 <lb ed="X" n="0140a06"/><lb ed="R059" n="0659a03"/>分结七十二品。见思惑至此竭尽。所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0601" n="0140a0601"/><anchor xml:id="beg0140a0601" n="0140a0601"/>已<anchor xml:id="end0140a0601"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0602" n="0140a0602"/><anchor xml:id="beg0140a0602" n="0140a0602"/>办<anchor xml:id="end0140a0602"/>。无复 <lb ed="X" n="0140a07"/><lb ed="R059" n="0659a04"/>烦恼。名<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0701" n="0140a0701"/><anchor xml:id="beg0140a0701" n="0140a0701"/>已<anchor xml:id="end0140a0701"/>办地。齐藏教四果也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140a08"/><lb ed="R059" n="0659a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0140a0801">八辟支<persName>佛</persName>地者。缘觉发真无漏功德力大。能除习气 <lb ed="X" n="0140a09"/><lb ed="R059" n="0659a06"/>也。九菩萨地者。从空入假。道观双流。深观二谛。进断 <lb ed="X" n="0140a10"/><lb ed="R059" n="0659a07"/>习气。色心无知。得法眼道种智。遊戏神通。净<persName>佛</persName>国土。 <lb ed="X" n="0140a11"/><lb ed="R059" n="0659a08"/>成就众生。学<persName>佛</persName>十力四无所畏。断习气将尽也。十<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0140a12"/><lb ed="R059" n="0659a09"/>地者。大功德力以资智慧。一念相应慧观真谛究竟。 <lb ed="X" n="0140a13"/><lb ed="R059" n="0659a10"/>习亦无馀。如劫火烧木。无复<g ref="#CB01926">灰</g>炭。香象渡河。到于边 <lb ed="X" n="0140a14"/><lb ed="R059" n="0659a11"/>底。虽<persName>佛</persName>菩萨名异二乘。通观无生体法。同是无学。共 <lb ed="X" n="0140a15"/><lb ed="R059" n="0659a12"/>归<g ref="#CB01926">灰</g>断。证果处一。称为通也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140a16"/><lb ed="R059" n="0659a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0140a1601">发隐。声闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a1601" n="0140a1601"/><anchor xml:id="beg0140a1601" n="0140a1601"/>但<anchor xml:id="end0140a1601"/>断正使。不侵习气。渐除习气者。支<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0140a17"/><lb ed="R059" n="0659a14"/>也。将尽习气者。菩萨也。除习<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a1701" n="0140a1701"/><anchor xml:id="beg0140a1701" n="0140a1701"/>已<anchor xml:id="end0140a1701"/>尽者。<persName>如来</persName>也。道观 <lb ed="X" n="0140a18"/><lb ed="R059" n="0659a15"/>双流。谓化道与空观双流。正从空入假也。色心无 <lb ed="X" n="0140a19"/><lb ed="R059" n="0659a16"/>知者。染汚不染汚无知。今菩萨断色心二种无知 <lb ed="X" n="0140a20"/><lb ed="R059" n="0659a17"/>愚也。法眼照万法。道种通俗谛。神通助化导。言净 <lb ed="X" n="0140a21"/><lb ed="R059" n="0659a18"/>国度生者。如是乃能莊严国土利众生也。虽<persName>佛</persName>菩 <lb ed="X" n="0140a22"/><lb ed="R059" n="0659b01"/>萨二乘名异而通者。言皆观无生。体法即空。皆无 <lb ed="X" n="0140a23"/><lb ed="R059" n="0659b02"/>学。皆<g ref="#CB01926">灰</g>断。所谓同断见思。同出分段。同证偏真也。 <lb ed="X" n="0140a24"/><lb ed="R059" n="0659b03"/>故云通也。又其中<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a2401" n="0140a2401"/><anchor xml:id="beg0140a2401" n="0140a2401"/>但<anchor xml:id="end0140a2401"/>见空者。齐藏教极果。故通前 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0140b" n="0140b"/> <lb ed="X" n="0140b01"/><lb ed="R059" n="0659b04"/>兼见空不空者。受别圆接。故通後。又二中进位不 <lb ed="X" n="0140b02"/><lb ed="R059" n="0659b05"/>同。及真似被接<anchor xml:id="nkr_note_add_0140b0201" n="0140b0201"/><anchor xml:id="beg0140b0201" n="0140b0201"/>迥<anchor xml:id="end0140b0201"/>异等。委在教義。文繁不录。</p> <lb ed="X" n="0140b03"/><lb ed="R059" n="0659b06"/><p xml:id="pX38p0140b0301">〇三别教<note place="inline">二</note> 初位次。一料简。</p> <lb ed="X" n="0140b04"/><lb ed="R059" n="0659b07"/><p xml:id="pX38p0140b0401">〇初位次。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140b05"/><lb ed="R059" n="0659b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0140b0501">别教阶位五十二地。一外凡十信。一信。二念。三进。四 <lb ed="X" n="0140b06"/><lb ed="R059" n="0659b09"/>慧。五定。六不退。七迴向。八护法。九戒。十愿。第二。内凡 <lb ed="X" n="0140b07"/><lb ed="R059" n="0659b10"/>习种姓。十住。一发心。二持地。三修行。四生贵。五方便 <lb ed="X" n="0140b08"/><lb ed="R059" n="0659b11"/>具足。六正心。七不退。八童真。九法王子。十灌顶。尽三 <lb ed="X" n="0140b09"/><lb ed="R059" n="0659b12"/>十心。皆名解行位。悉是内凡。尽名性地。第三。性种姓。 <lb ed="X" n="0140b10"/><lb ed="R059" n="0659b13"/>十行。一欢喜。二饶益。三无恚恨。四无尽。五離痴乱。六 <lb ed="X" n="0140b11"/><lb ed="R059" n="0659b14"/>善现。七无著。八尊重。九善法。十真实。第四道种姓。十 <lb ed="X" n="0140b12"/><lb ed="R059" n="0659b15"/>迴向。一救护一切众生離众生相。二不壞。三等一切 <lb ed="X" n="0140b13"/><lb ed="R059" n="0659b16"/>诸<persName>佛</persName>。四遍至一切处。五无尽功德藏。六随顺一切坚 <lb ed="X" n="0140b14"/><lb ed="R059" n="0659b17"/>固平等善根。七随顺等观一切众生。八真如相。九无 <lb ed="X" n="0140b15"/><lb ed="R059" n="0659b18"/>缚无著解脱。十法界无量。第五圣种姓。十地。一欢喜。 <lb ed="X" n="0140b16"/><lb ed="R059" n="0660a01"/>二離垢。三明。四炎。五难勝。六现前。七远行。八不动。九 <lb ed="X" n="0140b17"/><lb ed="R059" n="0660a02"/>善慧。十法雲。第六等觉地。名金刚心菩萨。亦名无垢 <lb ed="X" n="0140b18"/><lb ed="R059" n="0660a03"/>地。邻真极圣。众<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140001" n="0140001"/>学之顶也。第七妙觉地。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140002" n="0140002"/>即见性究竟 <lb ed="X" n="0140b19"/><lb ed="R059" n="0660a04"/><persName>佛</persName>菩提果。了了见性。称妙觉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140b20"/><lb ed="R059" n="0660a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0140b2001">发隐。此教独菩萨法。故前别藏通。因历次第。故後 <lb ed="X" n="0140b21"/><lb ed="R059" n="0660a06"/>别圆教。名为别也。五十二位出璎珞经。诸经唯璎 <lb ed="X" n="0140b22"/><lb ed="R059" n="0660a07"/>珞最详。故用之也。束为七科。始信终妙。信为外凡。 <lb ed="X" n="0140b23"/><lb ed="R059" n="0660a08"/>住行向为内凡。地等妙为圣位。信者。随顺常住。信 <lb ed="X" n="0140b24"/><lb ed="R059" n="0660a09"/>之不疑。名信。住者。会理之心。又师言信立之後。慧 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0140c" n="0140c"/> <lb ed="X" n="0140c01"/><lb ed="R059" n="0660a10"/>住于理。得位不退。名住。此为习种姓者。信与住皆 <lb ed="X" n="0140c02"/><lb ed="R059" n="0660a11"/>研习空观故也。行者。前既发真悟理。从此进趣名 <lb ed="X" n="0140c03"/><lb ed="R059" n="0660a12"/>行。此为性种姓者。行中分别十界差别种姓也。回 <lb ed="X" n="0140c04"/><lb ed="R059" n="0660a13"/>向者。回事向理。回因向果。回<anchor xml:id="nkr_note_add_0140c0401" n="0140c0401"/><anchor xml:id="beg0140c0401" n="0140c0401"/>己<anchor xml:id="end0140c0401"/>功德向众生。名回 <lb ed="X" n="0140c05"/><lb ed="R059" n="0660a14"/>向。此为道种姓者。迴向能通中道故也。地者。住持 <lb ed="X" n="0140c06"/><lb ed="R059" n="0660a15"/><persName>佛</persName>智。荷负众生。名地。此为圣种姓者。地地证入圣 <lb ed="X" n="0140c07"/><lb ed="R059" n="0660a16"/>境故也。等觉者有二義。一云与<persName>佛</persName>无间。一云犹去 <lb ed="X" n="0140c08"/><lb ed="R059" n="0660a17"/>一等。今兼之。言虽齐等。未极于妙。犹稍隔一等也。 <lb ed="X" n="0140c09"/><lb ed="R059" n="0660a18"/>妙觉者。朗然大觉。妙智穷源。无明习尽。翛然无累。 <lb ed="X" n="0140c10"/><lb ed="R059" n="0660b01"/>寂而常照。名妙觉地也。以上诸位名相。或与花严 <lb ed="X" n="0140c11"/><lb ed="R059" n="0660b02"/>一二差别。名殊而实同也。详解具见教義。</p> <lb ed="X" n="0140c12"/><lb ed="R059" n="0660b03"/><p xml:id="pX38p0140c1201">〇二料简<note place="inline">三</note> 初性习相先。二解行详辨。三习种 <lb ed="X" n="0140c13"/><lb ed="R059" n="0660b04"/>不退。</p> <lb ed="X" n="0140c14"/><lb ed="R059" n="0660b05"/><p xml:id="pX38p0140c1401">〇初性习相先。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140c15"/><lb ed="R059" n="0660b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0140c1501">性习二性。若據位分。习种在前。性种在後。若據行论。 <lb ed="X" n="0140c16"/><lb ed="R059" n="0660b07"/>性习同时。故前後不定。依体起用。先明性种。後明习 <lb ed="X" n="0140c17"/><lb ed="R059" n="0660b08"/>种。寻用取体。先习後性。与教证二道相似。就位以论。 <lb ed="X" n="0140c18"/><lb ed="R059" n="0660b09"/>教道在前。证道在後。據行论之证教同时。前後不定。 <lb ed="X" n="0140c19"/><lb ed="R059" n="0660b10"/>依体起用。先证後教。寻用取体。先教後证也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140c20"/><lb ed="R059" n="0660b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0140c2001">发隐。據位则先住後行。故习在先。性在後。據行。则 <lb ed="X" n="0140c21"/><lb ed="R059" n="0660b12"/>体用互相先。故不定。依体起用者。依中道理。起观 <lb ed="X" n="0140c22"/><lb ed="R059" n="0660b13"/>行用。则性先。寻用取体者。从自行用。取中道体。则 <lb ed="X" n="0140c23"/><lb ed="R059" n="0660b14"/>习先。教证者。引喩也。據位则由教入证。故教在先。 <lb ed="X" n="0140c24"/><lb ed="R059" n="0660b15"/>证在後。如习性也。據行亦同前不定。依体起用者。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0141a" n="0141a"/> <lb ed="X" n="0141a01"/><lb ed="R059" n="0660b16"/>因望证道体。乃起教道用。故证先。寻用取体者。由 <lb ed="X" n="0141a02"/><lb ed="R059" n="0660b17"/>寻教道用。乃证中道体。故教先也。若通古难。则地 <lb ed="X" n="0141a03"/><lb ed="R059" n="0660b18"/>前习种。登地性种。用地持意。</p> <lb ed="X" n="0141a04"/><lb ed="R059" n="0661a01"/><p xml:id="pX38p0141a0401">〇二解行详辨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141a05"/><lb ed="R059" n="0661a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0141a0501">就解行中。复有四种。一名解行。二名发心。三名迴向。 <lb ed="X" n="0141a06"/><lb ed="R059" n="0661a03"/>四名道种。于出世道解而勤行。故名解行。于大菩提 <lb ed="X" n="0141a07"/><lb ed="R059" n="0661a04"/>起意趣求。故名发心。用<anchor xml:id="nkr_note_add_0141a0701" n="0141a0701"/><anchor xml:id="beg0141a0701" n="0141a0701"/>己<anchor xml:id="end0141a0701"/>善法趣向菩提。故名迴向。 <lb ed="X" n="0141a08"/><lb ed="R059" n="0661a05"/>当分之中。如观道立。故名为道。望後<persName>佛</persName>果能生曰种 <lb ed="X" n="0141a09"/><lb ed="R059" n="0661a06"/>也。习种姓能生报<persName>佛</persName>。性种姓能生法<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141a10"/><lb ed="R059" n="0661a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0141a1001">发隐。道种者。现前则依中观之道而立。望後则生 <lb ed="X" n="0141a11"/><lb ed="R059" n="0661a08"/>妙觉之果为种也。自行修习生报<persName>佛</persName>。自体证性生 <lb ed="X" n="0141a12"/><lb ed="R059" n="0661a09"/>法<persName>佛</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0141a13"/><lb ed="R059" n="0661a10"/><p xml:id="pX38p0141a1301">〇三习种不退。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141a14"/><lb ed="R059" n="0661a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0141a1401">旧云。法才王子六心中退。即云十住第六心。难云。十 <lb ed="X" n="0141a15"/><lb ed="R059" n="0661a12"/>住云性地。性以不改为義。云何退作二乘。其由。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141001" n="0141001"/>答 <lb ed="X" n="0141a16"/><lb ed="R059" n="0661a13"/>性是不作一阐提。不妨退大向小。终是难通。止观师 <lb ed="X" n="0141a17"/><lb ed="R059" n="0661a14"/>说是十法信中六心退耳。比释论师。及金刚般若论 <lb ed="X" n="0141a18"/><lb ed="R059" n="0661a15"/>师。皆作此解。是信习十心中六心耳。七心以上。永離 <lb ed="X" n="0141a19"/><lb ed="R059" n="0661a16"/>二乘。尔时设为利弘经。不无轻漏。而度物心不失。恒 <lb ed="X" n="0141a20"/><lb ed="R059" n="0661a17"/>有菩萨之名也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141a21"/><lb ed="R059" n="0661a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0141a2101">发隐。此承上接下。言习种以去。能生<persName>佛</persName>果。焉得退。 <lb ed="X" n="0141a22"/><lb ed="R059" n="0661b01"/>故法才退心。或难非住位六心也。其由者。揆厥所 <lb ed="X" n="0141a23"/><lb ed="R059" n="0661b02"/>由。一师言性本不作阐提。不妨退作小果。此意终 <lb ed="X" n="0141a24"/><lb ed="R059" n="0661b03"/>强。而南嶽止观师云。是法信六心。及释论诸师亦 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0141b" n="0141b"/> <lb ed="X" n="0141b01"/><lb ed="R059" n="0661b04"/>云信习十心。则此信者。是六坚中信坚。习者。是六 <lb ed="X" n="0141b02"/><lb ed="R059" n="0661b05"/>性中习种姓。六定中习相定耳。三俱正当住位。则 <lb ed="X" n="0141b03"/><lb ed="R059" n="0661b06"/>法才之退。是住六心明矣。本业璎珞经廣明见思 <lb ed="X" n="0141b04"/><lb ed="R059" n="0661b07"/>惑等。恐繁不引。言为利弘经者。正明轻漏不失大 <lb ed="X" n="0141b05"/><lb ed="R059" n="0661b08"/>心。在七住始然。而所谓习种不退。乃习种七心。非 <lb ed="X" n="0141b06"/><lb ed="R059" n="0661b09"/>六心也。良以别住非圆比故也。今人宜应自反。<anchor xml:id="nkr_note_add_0141b0601" n="0141b0601"/><anchor xml:id="beg0141b0601" n="0141b0601"/>已<anchor xml:id="end0141b0601"/> <lb ed="X" n="0141b07"/><lb ed="R059" n="0661b10"/>登习种七心。则逆顺弘经。无不可者。如或不然。菩 <lb ed="X" n="0141b08"/><lb ed="R059" n="0661b11"/>萨之名未必恒有。可弗愼诸。</p> <lb ed="X" n="0141b09"/><lb ed="R059" n="0661b12"/><p xml:id="pX38p0141b0901">〇四圆教<note place="inline">二</note> 初明位。二证成。</p> <lb ed="X" n="0141b10"/><lb ed="R059" n="0661b13"/><p xml:id="pX38p0141b1001">〇初明位<note place="inline">二</note> 初列五品。二明七位。</p> <lb ed="X" n="0141b11"/><lb ed="R059" n="0661b14"/><p xml:id="pX38p0141b1101">〇初列五品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141b12"/><lb ed="R059" n="0661b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0141b1201">别教五十二位。次第修行。圆教圆修。一心具万行。异 <lb ed="X" n="0141b13"/><lb ed="R059" n="0661b16"/>于次第行也。外凡五品位。一初随喜心。若人夙殖深 <lb ed="X" n="0141b14"/><lb ed="R059" n="0661b17"/>厚。或値善知识。或从经卷圆闻妙理。一法一切法。一 <lb ed="X" n="0141b15"/><lb ed="R059" n="0661b18"/>切法一法。非一非一切。不可思议。起圆信解。信一心 <lb ed="X" n="0141b16"/><lb ed="R059" n="0662a01"/>中具十法界。如一微尘有大千经卷。欲开此心。而修 <lb ed="X" n="0141b17"/><lb ed="R059" n="0662a02"/>圆行。圆行者。一行一切行。略言为十。谓识一念平等 <lb ed="X" n="0141b18"/><lb ed="R059" n="0662a03"/>具足。不可思议。伤<anchor xml:id="nkr_note_add_0141b1801" n="0141b1801"/><anchor xml:id="beg0141b1801" n="0141b1801"/>己<anchor xml:id="end0141b1801"/>昏沉。慈及一切。又知此心常寂 <lb ed="X" n="0141b19"/><lb ed="R059" n="0662a04"/>常照。用寂照心。破一切法。即空。即假。即中。又识一心 <lb ed="X" n="0141b20"/><lb ed="R059" n="0662a05"/>诸心若通若塞。能于此心具足道品。向菩提路。又解 <lb ed="X" n="0141b21"/><lb ed="R059" n="0662a06"/>此心正助之法。识<anchor xml:id="nkr_note_add_0141b2101" n="0141b2101"/><anchor xml:id="beg0141b2101" n="0141b2101"/>己<anchor xml:id="end0141b2101"/>心。及凡圣心。又安心不动。不堕 <lb ed="X" n="0141b22"/><lb ed="R059" n="0662a07"/>不退不散。虽识一心无量功德。不生染著。十心成就。 <lb ed="X" n="0141b23"/><lb ed="R059" n="0662a08"/>其心念念悉与诸波罗蜜相应也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141b24"/><lb ed="R059" n="0662a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0141b2401">发隐。此明随喜者。妙悟圆理。赅罗圆行。非偏闻浅 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0141c" n="0141c"/> <lb ed="X" n="0141c01"/><lb ed="R059" n="0662a10"/>信之谓也。一多相即。不可思议者。中道圆理也。于 <lb ed="X" n="0141c02"/><lb ed="R059" n="0662a11"/>此信解。是为圆信解。则知一念具十法界。十复具 <lb ed="X" n="0141c03"/><lb ed="R059" n="0662a12"/>十。成百法界。一界具三十种世间。百界成三千世 <lb ed="X" n="0141c04"/><lb ed="R059" n="0662a13"/>间。故曰。介尔有心。三千具足。推之无尽。不離一心。 <lb ed="X" n="0141c05"/><lb ed="R059" n="0662a14"/>微尘大经。又何疑哉。依此而修。岂非圆行。且圆心 <lb ed="X" n="0141c06"/><lb ed="R059" n="0662a15"/>虽不可分。略擧亦有十种。一解平等心。二伤<anchor xml:id="nkr_note_add_0141c0601" n="0141c0601"/><anchor xml:id="beg0141c0601" n="0141c0601"/>己<anchor xml:id="end0141c0601"/>愍 <lb ed="X" n="0141c07"/><lb ed="R059" n="0662a16"/>物。三知心寂照。四妙观破惑。五知心通塞。六具足 <lb ed="X" n="0141c08"/><lb ed="R059" n="0662a17"/>道品。七明晓正助。八了达圣凡。九安心坚固。十不 <lb ed="X" n="0141c09"/><lb ed="R059" n="0662a18"/>著知见。此十心成就。岂不念念皆圆。度一切苦厄 <lb ed="X" n="0141c10"/><lb ed="R059" n="0662b01"/>耶。初心顺理。庆<anchor xml:id="nkr_note_add_0141c1001" n="0141c1001"/><anchor xml:id="beg0141c1001" n="0141c1001"/>己<anchor xml:id="end0141c1001"/>庆人。故名随喜。此十心亦名十 <lb ed="X" n="0141c11"/><lb ed="R059" n="0662b02"/>乘观法。详见止观教義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141c12"/><lb ed="R059" n="0662b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0141c1201">二诵诵者。圆信始生。善须将养。涉事纷动。令道芽破。 <lb ed="X" n="0141c13"/><lb ed="R059" n="0662b04"/>唯得内修理观。外则读诵大乘。闻有助观之力。内外 <lb ed="X" n="0141c14"/><lb ed="R059" n="0662b05"/>相藉。圆信转明。十心坚固。如日光照。见种种色也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0141c15"/><lb ed="R059" n="0662b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0141c1501">发隐。此明读诵者。外假熏闻。内资理观。非文字口 <lb ed="X" n="0141c16"/><lb ed="R059" n="0662b07"/>耳之谓也。圆心乍发。力尙尪羸。若非圣教冥资。恐 <lb ed="X" n="0141c17"/><lb ed="R059" n="0662b08"/>为动境惑乱。相藉者。由心契教。假教明心。丽泽交 <lb ed="X" n="0141c18"/><lb ed="R059" n="0662b09"/>滋。云相藉也。前虽喜悦在怀。孤明未廣。今则见闻 <lb ed="X" n="0141c19"/><lb ed="R059" n="0662b10"/>增益。开阐无穷。日光喩圣教。见种种色。喩法法皆 <lb ed="X" n="0141c20"/><lb ed="R059" n="0662b11"/>明也。世有小获轻安。大纵欢喜。撥置圣教。碓守痴 <lb ed="X" n="0141c21"/><lb ed="R059" n="0662b12"/>禅。盲瞽一生。诚可歎矣。又或偏耽卷帙。不复禅思。 <lb ed="X" n="0141c22"/><lb ed="R059" n="0662b13"/>估毕终身。空数他宝。大集月藏第一。经云。若有众 <lb ed="X" n="0141c23"/><lb ed="R059" n="0662b14"/>生。唯依读诵。欲求阿耨菩提。是人多喜著于世俗。 <lb ed="X" n="0141c24"/><lb ed="R059" n="0662b15"/>尙不能调<anchor xml:id="nkr_note_add_0141c2401" n="0141c2401"/><anchor xml:id="beg0141c2401" n="0141c2401"/>己<anchor xml:id="end0141c2401"/>心烦恼。何能调伏他人烦恼。是故善 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0142a" n="0142a"/> <lb ed="X" n="0142a01"/><lb ed="R059" n="0662b16"/>星比丘诵十二部经。提婆达多诵六万法聚。而此 <lb ed="X" n="0142a02"/><lb ed="R059" n="0662b17"/>二人不修方便道中真<persName>佛</persName>性观四念处等。起大逆 <lb ed="X" n="0142a03"/><lb ed="R059" n="0662b18"/>罪。俱入地狱。此又读诵者所当知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142a04"/><lb ed="R059" n="0663a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0142a0401">三说法者。内观转强。外资又著。圆解在怀。弘誓熏动。 <lb ed="X" n="0142a05"/><lb ed="R059" n="0663a02"/>更加说法。如实衍布。但以大乘法答。设以方便。终令 <lb ed="X" n="0142a06"/><lb ed="R059" n="0663a03"/>悟大。随说法净。则智慧净。说法开导。是前人得道全 <lb ed="X" n="0142a07"/><lb ed="R059" n="0663a04"/>因缘。化功归<anchor xml:id="nkr_note_add_0142a0701" n="0142a0701"/><anchor xml:id="beg0142a0701" n="0142a0701"/>己<anchor xml:id="end0142a0701"/>。十心三倍转明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142a08"/><lb ed="R059" n="0663a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0142a0801">发隐。此明说法者。廣演大乘。普积功德。非无解谬 <lb ed="X" n="0142a09"/><lb ed="R059" n="0663a06"/>说之谓也。本圆解以说法。故如实相理开衍流佈。 <lb ed="X" n="0142a10"/><lb ed="R059" n="0663a07"/>彼以小来。此以大答。纵有时答小。乃逗機方便。权 <lb ed="X" n="0142a11"/><lb ed="R059" n="0663a08"/>为按引。终令捨小得悟大也。然说法利人。何关自 <lb ed="X" n="0142a12"/><lb ed="R059" n="0663a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0142a1201" n="0142a1201"/><anchor xml:id="beg0142a1201" n="0142a1201"/>己<anchor xml:id="end0142a1201"/>。良以说法净。则智慧净。纯说大乘。无有杂说。名 <lb ed="X" n="0142a13"/><lb ed="R059" n="0663a10"/>说法净。夫人心口往往相资。辩论日益精明。则知 <lb ed="X" n="0142a14"/><lb ed="R059" n="0663a11"/>见日益增长。外宣妙義。内照灵心。互相资也。闻说 <lb ed="X" n="0142a15"/><lb ed="R059" n="0663a12"/>得道。虽属听人。以法成人。功归说主。是则诵教明 <lb ed="X" n="0142a16"/><lb ed="R059" n="0663a13"/>心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0142a1601" n="0142a1601"/><anchor xml:id="beg0142a1601" n="0142a1601"/>已<anchor xml:id="end0142a1601"/>超随喜。弘经利物。弥益光辉。过前二位。故曰 <lb ed="X" n="0142a17"/><lb ed="R059" n="0663a14"/>十心三倍转明也。问。止观诫勿领徒。台衡皆曰损 <lb ed="X" n="0142a18"/><lb ed="R059" n="0663a15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0142a1801" n="0142a1801"/><anchor xml:id="beg0142a1801" n="0142a1801"/>己<anchor xml:id="end0142a1801"/>。今之说法。何以成益。答。有师言三轨具足。方许 <lb ed="X" n="0142a19"/><lb ed="R059" n="0663a16"/>领徒。四安乐行。乃可说法。此固一義。但南嶽天台 <lb ed="X" n="0142a20"/><lb ed="R059" n="0663a17"/>恐狂愚妄效。借<anchor xml:id="nkr_note_add_0142a2001" n="0142a2001"/><anchor xml:id="beg0142a2001" n="0142a2001"/>己<anchor xml:id="end0142a2001"/>警人。未可以是而少二师。而说 <lb ed="X" n="0142a21"/><lb ed="R059" n="0663a18"/>法一端。自分二种。一者证理而说。二者解理而说。 <lb ed="X" n="0142a22"/><lb ed="R059" n="0663b01"/>末法未必尽证。要在说者何如耳。如其内守观心。 <lb ed="X" n="0142a23"/><lb ed="R059" n="0663b02"/>自当获益。设使外贪名利。必有重愆。其害不可勝 <lb ed="X" n="0142a24"/><lb ed="R059" n="0663b03"/>言。岂特为他损<anchor xml:id="nkr_note_add_0142a2401" n="0142a2401"/><anchor xml:id="beg0142a2401" n="0142a2401"/>己<anchor xml:id="end0142a2401"/>。正法念处三十一。经云。不以善 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0142b" n="0142b"/> <lb ed="X" n="0142b01"/><lb ed="R059" n="0663b04"/>心为人说法。唯为财利。不能自身如说修行。如是 <lb ed="X" n="0142b02"/><lb ed="R059" n="0663b05"/>法施。纵生天上。作智慧鸟。口说偈颂。是名下施。为 <lb ed="X" n="0142b03"/><lb ed="R059" n="0663b06"/>名闻故。为勝他故。为欲勝馀大法师故。如是法施。 <lb ed="X" n="0142b04"/><lb ed="R059" n="0663b07"/>生人天中。得中果报。是名中施。以淸净心。不为财 <lb ed="X" n="0142b05"/><lb ed="R059" n="0663b08"/>利等事。唯欲众生住于正法。增长智慧。如是法施。 <lb ed="X" n="0142b06"/><lb ed="R059" n="0663b09"/>自利利人。无上最勝。乃至涅槃。其福不尽。是名上 <lb ed="X" n="0142b07"/><lb ed="R059" n="0663b10"/>施。又大威德陀罗尼经。谓求食说法。名为贩卖<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0142b08"/><lb ed="R059" n="0663b11"/>语。愿说法者择于上中下三。母为贩卖。戒之戒之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142b09"/><lb ed="R059" n="0663b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0142b0901">四兼行六度。上来前熟观心。未遑涉事。今正观稍明。 <lb ed="X" n="0142b10"/><lb ed="R059" n="0663b13"/>即傍兼利物。能以少施。与虚空等。使一切法趣檀。檀 <lb ed="X" n="0142b11"/><lb ed="R059" n="0663b14"/>为法界。事相虽少。运怀甚大。理观为正。事行为傍。故 <lb ed="X" n="0142b12"/><lb ed="R059" n="0663b15"/>言兼行。事福资理。十心弥盛也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142b13"/><lb ed="R059" n="0663b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0142b1301">发隐。此明兼行六度者。事偏心圆。行一该万。非傍 <lb ed="X" n="0142b14"/><lb ed="R059" n="0663b17"/>门小道之谓也。内观之时。无暇外涉。故云未遑。今 <lb ed="X" n="0142b15"/><lb ed="R059" n="0663b18"/>正观稍明。堪宜涉事。唯明也。不可不利物。唯稍明 <lb ed="X" n="0142b16"/><lb ed="R059" n="0664a01"/>也。不可全利物。故曰兼行也。般若谓離相佈施。福 <lb ed="X" n="0142b17"/><lb ed="R059" n="0664a02"/>如虚空。故小施能等大空也。当尔之时。一切法皆 <lb ed="X" n="0142b18"/><lb ed="R059" n="0664a03"/>趣于檀。盖法界为万法所归。施既等空。施即法界。 <lb ed="X" n="0142b19"/><lb ed="R059" n="0664a04"/>是故以戒趣即曰捨戒。捨诸毁犯故。以忍趣即曰 <lb ed="X" n="0142b20"/><lb ed="R059" n="0664a05"/>捨忍。捨诸刚暴故。以进趣即曰捨进。捨诸懈怠故。 <lb ed="X" n="0142b21"/><lb ed="R059" n="0664a06"/>馀各例此。以大怀运少施。如饭犬投醪是也。正行 <lb ed="X" n="0142b22"/><lb ed="R059" n="0664a07"/>理观。傍兼事相。则前唯讲说其言。今乃践履其实。 <lb ed="X" n="0142b23"/><lb ed="R059" n="0664a08"/>理得事彰。十心弥盛也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142b24"/><lb ed="R059" n="0664a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0142b2401">五正行六度。圆观稍熟。事理欲融。事不妨理。理不隔 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0142c" n="0142c"/> <lb ed="X" n="0142c01"/><lb ed="R059" n="0664a10"/>事。具行六度。权实二智。空了通达。治生产业。皆与实 <lb ed="X" n="0142c02"/><lb ed="R059" n="0664a11"/>相不相违偝。具足解释<persName>佛</persName>之知见。而于正观如火益 <lb ed="X" n="0142c03"/><lb ed="R059" n="0664a12"/>薪。力用光猛也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142c04"/><lb ed="R059" n="0664a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0142c0401">发隐。此明正行六度者。理事圆通。权实无碍。非有 <lb ed="X" n="0142c05"/><lb ed="R059" n="0664a14"/>为事相之谓也。事理欲融者。以圆观稍熟。故事理 <lb ed="X" n="0142c06"/><lb ed="R059" n="0664a15"/>欲融。言虽未能浑化。而其势两相和合。将融会为 <lb ed="X" n="0142c07"/><lb ed="R059" n="0664a16"/>一也。是以涉事则百为纷若。而一理恒如。与理何 <lb ed="X" n="0142c08"/><lb ed="R059" n="0664a17"/>妨。入理则一念湛然。而万法具备。与事何隔。其于 <lb ed="X" n="0142c09"/><lb ed="R059" n="0664a18"/>六度。非少分兼行。乃全体具足。言施则三轮空寂。 <lb ed="X" n="0142c10"/><lb ed="R059" n="0664b01"/>财法无畏。身肉手足。三界依正。一切捨故。言戒则 <lb ed="X" n="0142c11"/><lb ed="R059" n="0664b02"/>不见戒相。性遮止作。五部重轻。威仪细行。悉无犯 <lb ed="X" n="0142c12"/><lb ed="R059" n="0664b03"/>故。馀各例此。是则终日世法。终日实相。<persName>佛</persName>之知见 <lb ed="X" n="0142c13"/><lb ed="R059" n="0664b04"/>通达无碍也。前兼行如火始然。今正行如火大炽。 <lb ed="X" n="0142c14"/><lb ed="R059" n="0664b05"/>前之十心至此。则资力强盛。妙用辉<g ref="#CB16715">黋</g>。功德巍巍。 <lb ed="X" n="0142c15"/><lb ed="R059" n="0664b06"/>故曰光猛也。</p> <lb ed="X" n="0142c16"/><lb ed="R059" n="0664b07"/><p xml:id="pX38p0142c1601">〇二明七位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142c17"/><lb ed="R059" n="0664b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0142c1701">第一内凡十信。圆闻圆信。修于圆行。善巧增益。五倍 <lb ed="X" n="0142c18"/><lb ed="R059" n="0664b09"/>深明。因此圆行。得入圆位。善修平等法果。即入信心。 <lb ed="X" n="0142c19"/><lb ed="R059" n="0664b10"/>善修慈愍。即入念心。善修寂照。即入进心。善修破法。 <lb ed="X" n="0142c20"/><lb ed="R059" n="0664b11"/>即入慧心。善修通塞。即入定心。善修道品。即入不退 <lb ed="X" n="0142c21"/><lb ed="R059" n="0664b12"/>心。善修正助。即入迴向心。善修凡圣。即入护心。善修 <lb ed="X" n="0142c22"/><lb ed="R059" n="0664b13"/>不动。即入戒心。善修无著。即入愿心。是名圆教铁转 <lb ed="X" n="0142c23"/><lb ed="R059" n="0664b14"/>十信位。圆教似解。六根淸净也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0142c24"/><lb ed="R059" n="0664b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0142c2401">发隐。圆闻圆信。而修圆行。此五品位也。由此增进。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0143a" n="0143a"/> <lb ed="X" n="0143a01"/><lb ed="R059" n="0664b16"/>倍位深明。得入圆位。圆位。十信也。前随喜十心。正 <lb ed="X" n="0143a02"/><lb ed="R059" n="0664b17"/>解<anchor xml:id="nkr_note_add_0143a0201" n="0143a0201"/><anchor xml:id="beg0143a0201" n="0143a0201"/>已<anchor xml:id="end0143a0201"/>具。特未善修。是故一念平等。不可思议第一 <lb ed="X" n="0143a03"/><lb ed="R059" n="0664b18"/>心也。善修此心。便能常住法界。纯真无妄。即入信 <lb ed="X" n="0143a04"/><lb ed="R059" n="0665a01"/>心。善修云者。非别有作为。即此圆心方便滋培。权 <lb ed="X" n="0143a05"/><lb ed="R059" n="0665a02"/>巧磨炼耳。此初信与藏教初果齐。通教八人见地 <lb ed="X" n="0143a06"/><lb ed="R059" n="0665a03"/>齐。别教初住齐。证位不退也。善修慈愍者。大悲贯 <lb ed="X" n="0143a07"/><lb ed="R059" n="0665a04"/>彻。能于三世忆念不忘。故入念心。善修寂照者。止 <lb ed="X" n="0143a08"/><lb ed="R059" n="0665a05"/>观双运。进趣中道。无所杂糅。故入精进心。善修破 <lb ed="X" n="0143a09"/><lb ed="R059" n="0665a06"/>法者。以妙止观。双破有无。妄尽纯智。故入慧心。善 <lb ed="X" n="0143a10"/><lb ed="R059" n="0665a07"/>修通塞者。别识心体。随宜阖闢。寂妙常凝。故入定 <lb ed="X" n="0143a11"/><lb ed="R059" n="0665a08"/>心。善修道品者。道品具足。速入菩提。有进无退。故 <lb ed="X" n="0143a12"/><lb ed="R059" n="0665a09"/>入不退心。善修正助者。缓急主宾。妙得其宜。回<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0143a13"/><lb ed="R059" n="0665a10"/>慈光。向<persName>佛</persName>安住。故入迴向心。善修凡圣者。知<persName>佛</persName>众 <lb ed="X" n="0143a14"/><lb ed="R059" n="0665a11"/>生。体同位别。保持不失。故入护法心。善修不动者。 <lb ed="X" n="0143a15"/><lb ed="R059" n="0665a12"/>对境常寂。安住无为。得无遗失。故入戒心。善修无 <lb ed="X" n="0143a16"/><lb ed="R059" n="0665a13"/>著者。于法不染。一切自在。能于十方。所去如愿。故 <lb ed="X" n="0143a17"/><lb ed="R059" n="0665a14"/>入愿心。言铁轮者。借轮王统御之大小。喩菩萨阶 <lb ed="X" n="0143a18"/><lb ed="R059" n="0665a15"/>位之浅深。此信位正配铁轮也。似解者。凡圣交际。 <lb ed="X" n="0143a19"/><lb ed="R059" n="0665a16"/>相似解生。彷彿欲同。犹未真实。故曰相似。六根淸 <lb ed="X" n="0143a20"/><lb ed="R059" n="0665a17"/>净者。虽未得天耳眼等。即父母所生六根。淸净无 <lb ed="X" n="0143a21"/><lb ed="R059" n="0665a18"/>染。具诸功德也。此名道种智。与别教向位齐。行不 <lb ed="X" n="0143a22"/><lb ed="R059" n="0665b01"/>退也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0143a23"/><lb ed="R059" n="0665b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0143a2301">第二圣位。前明十任。真中智也。初发心住。发时三种 <lb ed="X" n="0143a24"/><lb ed="R059" n="0665b03"/>心发。一缘因善心发。二了因慧心发。三正因理心发。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0143b" n="0143b"/> <lb ed="X" n="0143b01"/><lb ed="R059" n="0665b04"/>即是境智行妙三种开发。缘因心发。即是住不可思 <lb ed="X" n="0143b02"/><lb ed="R059" n="0665b05"/>议解脱首楞严定。了因心发。即摩诃般若毕竟空也。 <lb ed="X" n="0143b03"/><lb ed="R059" n="0665b06"/>正因心发。即是住实相法身中道第一義谛也。花严 <lb ed="X" n="0143b04"/><lb ed="R059" n="0665b07"/>云。初住所有功德。三世诸<persName>佛</persName>歎不能尽。初发心时。便 <lb ed="X" n="0143b05"/><lb ed="R059" n="0665b08"/>成正觉。了达诸法真实之性。所有闻法。不由他悟。净 <lb ed="X" n="0143b06"/><lb ed="R059" n="0665b09"/>名云。知一切法。是坐道场。亦是入不二法门。大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143001" n="0143001"/>品从 <lb ed="X" n="0143b07"/><lb ed="R059" n="0665b10"/>初发心。即坐道场。转法轮。度众生。谓如<persName>佛</persName>阿字门。一 <lb ed="X" n="0143b08"/><lb ed="R059" n="0665b11"/>切法初不生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0143b09"/><lb ed="R059" n="0665b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0143b0901">发隐。圣位。承上内凡今始入圣也。前明者。先明住。 <lb ed="X" n="0143b10"/><lb ed="R059" n="0665b13"/>後及行向也。住次信者。从信趣入。生<persName>如来</persName>家。依无 <lb ed="X" n="0143b11"/><lb ed="R059" n="0665b14"/>住智。永不退还。名之曰住。真中智者。秘密不定二 <lb ed="X" n="0143b12"/><lb ed="R059" n="0665b15"/>教。以藏通别圆为当体体。真中为所依体。今则以 <lb ed="X" n="0143b13"/><lb ed="R059" n="0665b16"/>对似言真。对偏言中。圆修言智。良由此十住乃入 <lb ed="X" n="0143b14"/><lb ed="R059" n="0665b17"/>圣始事。位位证一分真如中道。智能证此体。曰真 <lb ed="X" n="0143b15"/><lb ed="R059" n="0665b18"/>中智也。境智行妙者。正因理心属境。了因慧心属 <lb ed="X" n="0143b16"/><lb ed="R059" n="0666a01"/>智。缘因善心属行。三心圆发。故称妙也。缘因发者。 <lb ed="X" n="0143b17"/><lb ed="R059" n="0666a02"/>众生无量劫来。低头合掌。弹指散花。发菩提心。慈 <lb ed="X" n="0143b18"/><lb ed="R059" n="0666a03"/>悲誓愿。佈施持戒忍辱精进禅定等善心。一时开 <lb ed="X" n="0143b19"/><lb ed="R059" n="0666a04"/>发。一心具足诸波罗蜜。一心具万善。故曰不思议 <lb ed="X" n="0143b20"/><lb ed="R059" n="0666a05"/>解脱首楞严定也。了因发者。众生无量劫来。闻大 <lb ed="X" n="0143b21"/><lb ed="R059" n="0666a06"/>乘经。乃至一句一偈。受持读诵。解脱书写。观行修 <lb ed="X" n="0143b22"/><lb ed="R059" n="0666a07"/>习所有智慧。一时开发。成真无漏。真无漏智成。故 <lb ed="X" n="0143b23"/><lb ed="R059" n="0666a08"/>曰摩诃般若毕竟空也。正因发者。众生无始以来 <lb ed="X" n="0143b24"/><lb ed="R059" n="0666a09"/><persName>佛</persName>性真心。常为无明之所隐覆。缘了两因力。破无 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0143c" n="0143c"/> <lb ed="X" n="0143c01"/><lb ed="R059" n="0666a10"/>明暗。朗然圆显也。<persName>佛</persName>性真心圆显。故曰住实相中 <lb ed="X" n="0143c02"/><lb ed="R059" n="0666a11"/>道也。便成正觉者。初发心时。成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0143c0201" n="0143c0201"/><anchor xml:id="beg0143c0201" n="0143c0201"/>已<anchor xml:id="end0143c0201"/>竟。一位具一 <lb ed="X" n="0143c03"/><lb ed="R059" n="0666a12"/>切位也。不由他悟者。自心自悟。无假于外。是真悟 <lb ed="X" n="0143c04"/><lb ed="R059" n="0666a13"/>也。即坐道场者。证即成正觉也。一切法不生者。阿 <lb ed="X" n="0143c05"/><lb ed="R059" n="0666a14"/>字義也。四十二字。初阿後茶。以阿字表初住。此初 <lb ed="X" n="0143c06"/><lb ed="R059" n="0666a15"/>住断一品无明。证一分三德。名发心住。念不退也。 <lb ed="X" n="0143c07"/><lb ed="R059" n="0666a16"/>次从二住至十住。各断各证。与别教十地齐也。此 <lb ed="X" n="0143c08"/><lb ed="R059" n="0666a17"/>九住義。备见花严楞严等经。恐烦不释。行向準此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0143c09"/><lb ed="R059" n="0666a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0143c0901">第三明十行者。即是十住後实相真明。不可思议。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143002" n="0143002"/>更 <lb ed="X" n="0143c10"/><lb ed="R059" n="0666b01"/>十番智断。破十品无明。一行一切行。念念进趣流入 <lb ed="X" n="0143c11"/><lb ed="R059" n="0666b02"/>平等法界海。诸波罗蜜任运生长。自行化他。与虚空 <lb ed="X" n="0143c12"/><lb ed="R059" n="0666b03"/>等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0143c13"/><lb ed="R059" n="0666b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0143c1301">发隐。行次住者。即此实相体上自然明觉。具足不 <lb ed="X" n="0143c14"/><lb ed="R059" n="0666b05"/>可思议妙用。更加以十番智慧断惑。便能繁兴万 <lb ed="X" n="0143c15"/><lb ed="R059" n="0666b06"/>行。自利利人。以修圆行。一行一切行者。如修一行 <lb ed="X" n="0143c16"/><lb ed="R059" n="0666b07"/>即通万行。故名圆行。以此为因。是以念念趣入平 <lb ed="X" n="0143c17"/><lb ed="R059" n="0666b08"/>等果海。如百川势向东流。必涓涓趣入沧海也。任 <lb ed="X" n="0143c18"/><lb ed="R059" n="0666b09"/>运者。犹自然也。与虚空等者。廣大无尽也。此皆圆 <lb ed="X" n="0143c19"/><lb ed="R059" n="0666b10"/>行致之也。淸凉云。随缘顺理造修名行。亦此意也。 <lb ed="X" n="0143c20"/><lb ed="R059" n="0666b11"/>此经中又名十长养。以长养五根故。故云初行与 <lb ed="X" n="0143c21"/><lb ed="R059" n="0666b12"/>别教等觉齐。二行与别教妙觉齐。三行以去。别教 <lb ed="X" n="0143c22"/><lb ed="R059" n="0666b13"/>之人不知名字矣。何况伏断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0143c23"/><lb ed="R059" n="0666b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0143c2301">第四十迴向者。十行之後。无功用道。不可思议。真明 <lb ed="X" n="0143c24"/><lb ed="R059" n="0666b15"/>念念开发。一切法界愿行事理。自然和融。回入平等 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0144a" n="0144a"/> <lb ed="X" n="0144a01"/><lb ed="R059" n="0666b16"/>法界海。更证十番智断。破十品无明。故名迴向也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0144a02"/><lb ed="R059" n="0666b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0144a0201">发隐。向次行者。十行以去。任运设施。无功用道也。 <lb ed="X" n="0144a03"/><lb ed="R059" n="0666b18"/>此道廣大。犹如虚空。不可思议。其中真明。自然念 <lb ed="X" n="0144a04"/><lb ed="R059" n="0667a01"/>念开发。令其所作愿行事理。悉皆和融。流入法界。 <lb ed="X" n="0144a05"/><lb ed="R059" n="0667a02"/>斯乃更以十番智断。破十分无明。故能回真向俗。 <lb ed="X" n="0144a06"/><lb ed="R059" n="0667a03"/>回智向悲。使真俗圆融。智悲不二。到于菩提实际 <lb ed="X" n="0144a07"/><lb ed="R059" n="0667a04"/>名迴向也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0144a08"/><lb ed="R059" n="0667a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0144a0801">第五十地者。即是无漏真明。入无功用道。犹如大地。 <lb ed="X" n="0144a09"/><lb ed="R059" n="0667a06"/>能生一切<persName>佛</persName>法。荷负法界众生。普入三世<persName>佛</persName>地。又证 <lb ed="X" n="0144a10"/><lb ed="R059" n="0667a07"/>十番智断。破十品无明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0144a11"/><lb ed="R059" n="0667a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0144a1101">发隐。地次向者。言此十地。即是前十向中无漏真 <lb ed="X" n="0144a12"/><lb ed="R059" n="0667a09"/>智之明任运而入。积集廣厚如大地也。生起<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0144a13"/><lb ed="R059" n="0667a10"/>则无穷。荷负众生。则无尽。普入三世诸<persName>佛</persName>一切智 <lb ed="X" n="0144a14"/><lb ed="R059" n="0667a11"/>地。又十番证智破惑。深而又深也。问。十品十品次 <lb ed="X" n="0144a15"/><lb ed="R059" n="0667a12"/>第而断。圆義安在。答。孩子顿具百骸。何妨岁岁增 <lb ed="X" n="0144a16"/><lb ed="R059" n="0667a13"/>长。岁有所增。似存次第。生时具足。焉得非圆也耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0144a17"/><lb ed="R059" n="0667a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0144a1701">第六等觉地者。观达无始无明源底。边际智满。毕竟 <lb ed="X" n="0144a18"/><lb ed="R059" n="0667a15"/>淸净。断最後穷源微细无明。登中道山顶。与无明父 <lb ed="X" n="0144a19"/><lb ed="R059" n="0667a16"/>母别。是名有所断者名有上士也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0144a20"/><lb ed="R059" n="0667a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0144a2001">发隐。等觉次十地者。上来虽破无明。犹有纤存。是 <lb ed="X" n="0144a21"/><lb ed="R059" n="0667a18"/>未尽其源。未穷其底。虽云证智。未圆满也。虽云淸 <lb ed="X" n="0144a22"/><lb ed="R059" n="0667b01"/>净。未究竟也。兹复观察了达无始无明。穷尽源底。 <lb ed="X" n="0144a23"/><lb ed="R059" n="0667b02"/>于是智极边际。靡不圆满。体极淸净。无复染汚。所 <lb ed="X" n="0144a24"/><lb ed="R059" n="0667b03"/>以然者。以其断最後至微细之无明故也。夫断一 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0144b" n="0144b"/> <lb ed="X" n="0144b01"/><lb ed="R059" n="0667b04"/>分无明。证一分中道。今则登中道之顶巓。别无明 <lb ed="X" n="0144b02"/><lb ed="R059" n="0667b05"/>之父母矣。有所断者。言此断惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b0201" n="0144b0201"/><anchor xml:id="beg0144b0201" n="0144b0201"/>已<anchor xml:id="end0144b0201"/>极。何以不名妙 <lb ed="X" n="0144b03"/><lb ed="R059" n="0667b06"/>觉。良由既有所断。是乃见有惑在。我从断之。故为 <lb ed="X" n="0144b04"/><lb ed="R059" n="0667b07"/>等觉。名有上士。盖等者。比拟之辞。未能为一。犹有 <lb ed="X" n="0144b05"/><lb ed="R059" n="0667b08"/>上也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0144b06"/><lb ed="R059" n="0667b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0144b0601">第七妙觉地者。究竟解脱。无上<persName>佛</persName>智。故言无所断者。 <lb ed="X" n="0144b07"/><lb ed="R059" n="0667b10"/>名<persName>无上士</persName>。此即三德不纵不横。不幷不别。究竟後心 <lb ed="X" n="0144b08"/><lb ed="R059" n="0667b11"/>大涅槃也。一切大理。大誓愿。大莊严。大智断。大遍知。 <lb ed="X" n="0144b09"/><lb ed="R059" n="0667b12"/>大道。大用。大权实。大利益。大无住。即是十观成乘圆 <lb ed="X" n="0144b10"/><lb ed="R059" n="0667b13"/>极。竟在于<persName>佛</persName>。过茶无字可说。卢舍那名净满。一切皆 <lb ed="X" n="0144b11"/><lb ed="R059" n="0667b14"/>满也。南狱师云。四十二字门是<persName>佛</persName>密语。何必不表四 <lb ed="X" n="0144b12"/><lb ed="R059" n="0667b15"/>十二位。诸学人执释论无此解。多疑不用。但论本文 <lb ed="X" n="0144b13"/><lb ed="R059" n="0667b16"/>千卷。什师九倍略之。何必无此解。深应冥会。何者。经 <lb ed="X" n="0144b14"/><lb ed="R059" n="0667b17"/>云。初阿後茶。中间四十二字门。具诸字功德。花严云。 <lb ed="X" n="0144b15"/><lb ed="R059" n="0667b18"/>从初一地。具足诸地功德。此義即同阿字门。诸法初 <lb ed="X" n="0144b16"/><lb ed="R059" n="0668a01"/>不生故。此岂非圆教初住。初得无生忍。过茶无字可 <lb ed="X" n="0144b17"/><lb ed="R059" n="0668a02"/>说。岂非妙觉无上无过。廣乘品明一切法皆是摩诃 <lb ed="X" n="0144b18"/><lb ed="R059" n="0668a03"/>衍竟。即说四十二字门。岂非圆菩萨从初发心。得诸 <lb ed="X" n="0144b19"/><lb ed="R059" n="0668a04"/>法实相。具一切法。至妙觉地。穷一切法底。此義与圆 <lb ed="X" n="0144b20"/><lb ed="R059" n="0668a05"/>位甚是分明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0144b21"/><lb ed="R059" n="0668a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0144b2101">发隐。妙次等者。言究竟于一切解脱。穷极于最上 <lb ed="X" n="0144b22"/><lb ed="R059" n="0668a07"/><persName>佛</persName>智。无惑可断。天中天。圣中圣<persName>无上士</persName>也。此即一 <lb ed="X" n="0144b23"/><lb ed="R059" n="0668a08"/>心三德。纵之莫知其前後。横之不辨其东西。幷之 <lb ed="X" n="0144b24"/><lb ed="R059" n="0668a09"/>忽见其非同。别之难析其为异。盖究竟金刚後心。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0144c" n="0144c"/> <lb ed="X" n="0144c01"/><lb ed="R059" n="0668a10"/>深入大涅槃海。至妙至玄。不可复加之极果也。问。 <lb ed="X" n="0144c02"/><lb ed="R059" n="0668a11"/>此圆妙觉方名尽断无明。云何教義别妙觉中亦 <lb ed="X" n="0144c03"/><lb ed="R059" n="0668a12"/>曰无明习尽。答。彼习尽者。十二品无明习尽。非今 <lb ed="X" n="0144c04"/><lb ed="R059" n="0668a13"/>教四十二品无明也。别教断至十二。其断<anchor xml:id="nkr_note_add_0144c0401" n="0144c0401"/><anchor xml:id="beg0144c0401" n="0144c0401"/>已<anchor xml:id="end0144c0401"/>极。无 <lb ed="X" n="0144c05"/><lb ed="R059" n="0668a14"/>复更断。各就所极。皆称尽也大理者。一念即空假 <lb ed="X" n="0144c06"/><lb ed="R059" n="0668a15"/>中也。大誓者。发无作四弘誓也。大莊严者。寂照安 <lb ed="X" n="0144c07"/><lb ed="R059" n="0668a16"/>心也。大智断者。一心三观断诸惑也。大遍知者。诸 <lb ed="X" n="0144c08"/><lb ed="R059" n="0668a17"/>法通塞无不达也。大道者。无作道品。一一调停。随 <lb ed="X" n="0144c09"/><lb ed="R059" n="0668a18"/>宜而入也。大用者。善修事助。以开圆理驱魔障也。 <lb ed="X" n="0144c10"/><lb ed="R059" n="0668b01"/>大权实者。知位次不增上慢也。大利益者。遇境不 <lb ed="X" n="0144c11"/><lb ed="R059" n="0668b02"/>动。<g ref="#CB15081">策</g>进五品而入六根也。大无住者。不住十信相 <lb ed="X" n="0144c12"/><lb ed="R059" n="0668b03"/>似之道也。由此十观。成就圆乘。至此则一切满。更 <lb ed="X" n="0144c13"/><lb ed="R059" n="0668b04"/>无亏少。故名舍那也。千卷九略者。释论卷有百千 <lb ed="X" n="0144c14"/><lb ed="R059" n="0668b05"/>今十存一。此四十二字配位之说。安知不在所略 <lb ed="X" n="0144c15"/><lb ed="R059" n="0668b06"/>中耶。始阿字门表初住。终茶字门表妙觉。此明释 <lb ed="X" n="0144c16"/><lb ed="R059" n="0668b07"/>论与经合。故云与圆義甚自分明。廣乘品。释论品 <lb ed="X" n="0144c17"/><lb ed="R059" n="0668b08"/>名也。问。天台论圆教以十信为内凡。十住即为圣 <lb ed="X" n="0144c18"/><lb ed="R059" n="0668b09"/>位。论别教以十信为外凡。住行向为内凡。谓之三 <lb ed="X" n="0144c19"/><lb ed="R059" n="0668b10"/>贤。至十地乃名圣位。而花严五十二位正与别同。 <lb ed="X" n="0144c20"/><lb ed="R059" n="0668b11"/>遂有以别议花严者。夫淸凉赞天台四教。曰理致 <lb ed="X" n="0144c21"/><lb ed="R059" n="0668b12"/>圆备。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0144c2101" n="0144c2101"/><anchor xml:id="beg0144c2101" n="0144c2101"/>己<anchor xml:id="end0144c2101"/>所宗。则贤首小始终顿圆五教也。五教 <lb ed="X" n="0144c22"/><lb ed="R059" n="0668b13"/>之终。正准四教之别。奈何由终而顿而圆。地位远 <lb ed="X" n="0144c23"/><lb ed="R059" n="0668b14"/>隔。而反同于别乎。若以贤圣行布为别。则花严初 <lb ed="X" n="0144c24"/><lb ed="R059" n="0668b15"/>发心时便成正觉。住位也。何碍贤之不圣。凡夫心 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0145a" n="0145a"/> <lb ed="X" n="0145a01"/><lb ed="R059" n="0668b16"/>中有<persName>如来</persName>安坐不动。凡圣尙融。何碍贤之不圣。大 <lb ed="X" n="0145a02"/><lb ed="R059" n="0668b17"/>师止谓花严兼别。未尝以兼别病花严之不圆也。 <lb ed="X" n="0145a03"/><lb ed="R059" n="0668b18"/>别议华殿。失大师意矣。</p> <lb ed="X" n="0145a04"/><lb ed="R059" n="0669a01"/><p xml:id="pX38p0145a0401">〇二证成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0145a05"/><lb ed="R059" n="0669a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0145a0501">次发趣品明别教十地。後明三乘共十地。三教阶位。 <lb ed="X" n="0145a06"/><lb ed="R059" n="0669a03"/>其文现也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0145a07"/><lb ed="R059" n="0669a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0145a0701">发隐。此言论中复明别教所历十地。三乘所共十 <lb ed="X" n="0145a08"/><lb ed="R059" n="0669a05"/>地。即三教位。知圆独勝。皆详显可证也。问。四教分 <lb ed="X" n="0145a09"/><lb ed="R059" n="0669a06"/>属诸经。此经四教幷陈。当是何教所属。答。此经名 <lb ed="X" n="0145a10"/><lb ed="R059" n="0669a07"/>菩萨戒。不问偏圆浅深。一切菩萨所共学也。若单 <lb ed="X" n="0145a11"/><lb ed="R059" n="0669a08"/>约。则文中座起次第而说。属别教摄。若约五教。则 <lb ed="X" n="0145a12"/><lb ed="R059" n="0669a09"/>文中受<persName>佛</persName>戒即入<persName>佛</persName>位。属顿教摄。又一舍那化千 <lb ed="X" n="0145a13"/><lb ed="R059" n="0669a10"/>百亿。千百亿即舍那本身。属圆教摄。盖别也。顿也。 <lb ed="X" n="0145a14"/><lb ed="R059" n="0669a11"/>而兼乎圆者也。判教者毋拘焉。</p> <lb ed="X" n="0145a15"/><lb ed="R059" n="0669a12"/><p xml:id="pX38p0145a1501">〇二出体<note place="inline">二</note> 初明无作。二明止行。</p> <lb ed="X" n="0145a16"/><lb ed="R059" n="0669a13"/><p xml:id="pX38p0145a1601">〇初明无作<note place="inline">六</note> 初无无作。二有无作。三折诤论。 <lb ed="X" n="0145a17"/><lb ed="R059" n="0669a14"/>四明定道。五论兴废。六出三聚。</p> <lb ed="X" n="0145a18"/><lb ed="R059" n="0669a15"/><p xml:id="pX38p0145a1801">〇初无无作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0145a19"/><lb ed="R059" n="0669a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0145a1901">戒体者。不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a1901" n="0145a1901"/><anchor xml:id="beg0145a1901" n="0145a1901"/>已<anchor xml:id="end0145a1901"/>。起即性。无作假色。经论互说。诤论 <lb ed="X" n="0145a20"/><lb ed="R059" n="0669a17"/>有无。一云都无无作。色心假合。共成众生。善恶本由 <lb ed="X" n="0145a21"/><lb ed="R059" n="0669a18"/>心起。不应别有顽善顽恶。皆是指心。誓不为恶。即名 <lb ed="X" n="0145a22"/><lb ed="R059" n="0669b01"/>受戒。璎珞经云。一切圣凡戒。尽以心为体。心无尽故。 <lb ed="X" n="0145a23"/><lb ed="R059" n="0669b02"/>戒亦无尽。或言教为戒体。或云真谛为戒体。或言愿 <lb ed="X" n="0145a24"/><lb ed="R059" n="0669b03"/>为戒体。无别无作。大经圣行观析无常。阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a2401" n="0145a2401"/><anchor xml:id="beg0145a2401" n="0145a2401"/>阇<anchor xml:id="end0145a2401"/>世王观 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0145b" n="0145b"/> <lb ed="X" n="0145b01"/><lb ed="R059" n="0669b04"/>析境界。但明色心。不道无作。五阴名教通大小乘。唯 <lb ed="X" n="0145b02"/><lb ed="R059" n="0669b05"/>有一色四心。小乘引接小根。恐其轻慢因果。权言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145001" n="0145001"/>重 <lb ed="X" n="0145b03"/><lb ed="R059" n="0669b06"/>恶口能别生。一法无作牵报。善法须行。恶法须止。行 <lb ed="X" n="0145b04"/><lb ed="R059" n="0669b07"/>一则有两力。岂可不愼。方便假说。适会一时。直如论 <lb ed="X" n="0145b05"/><lb ed="R059" n="0669b08"/>主一生成四果法。勝别有凡夫法。岂可依此便是实 <lb ed="X" n="0145b06"/><lb ed="R059" n="0669b09"/>耶。若因中别有顽善共为<persName>佛</persName>因。<persName>佛</persName>地亦别有此善共 <lb ed="X" n="0145b07"/><lb ed="R059" n="0669b10"/>为<persName>佛</persName>果。当知心为因果。更无别法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0145b08"/><lb ed="R059" n="0669b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0145b0801">发隐。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0145b0801" n="0145b0801"/><anchor xml:id="beg0145b0801" n="0145b0801"/>己<anchor xml:id="end0145b0801"/>之而训则。言此戒体不起则<anchor xml:id="nkr_note_add_0145b0802" n="0145b0802"/><anchor xml:id="beg0145b0802" n="0145b0802"/>已<anchor xml:id="end0145b0802"/>。起师是 <lb ed="X" n="0145b09"/><lb ed="R059" n="0669b12"/>性。性起交成。所谓全性是修。全修是性。故有无作。 <lb ed="X" n="0145b10"/><lb ed="R059" n="0669b13"/>而此无作须假色法以为之表见也。所以者何。盖 <lb ed="X" n="0145b11"/><lb ed="R059" n="0669b14"/>戒虽非形碍之物。而止持作犯亦属色法故也。以 <lb ed="X" n="0145b12"/><lb ed="R059" n="0669b15"/>互诤无作有无。不得不辨。今先擧无无作者言也。 <lb ed="X" n="0145b13"/><lb ed="R059" n="0669b16"/>顽善顽恶者。言戒即是心。更无顽然善恶制为止 <lb ed="X" n="0145b14"/><lb ed="R059" n="0669b17"/>行而名曰戒也。权言重恶者。言经中止说色心。幷 <lb ed="X" n="0145b15"/><lb ed="R059" n="0669b18"/>无无作。小乘以恶口为戒者。为防轻慢而权言之 <lb ed="X" n="0145b16"/><lb ed="R059" n="0670a01"/>耳。行一两力者。言行善兼能止恶。此一时方便之 <lb ed="X" n="0145b17"/><lb ed="R059" n="0670a02"/>说。非真实语。假如论主身证四果。自谓权法。差勝 <lb ed="X" n="0145b18"/><lb ed="R059" n="0670a03"/>凡夫。安可依此言便为实耶。论主。或云指慈氏也。 <lb ed="X" n="0145b19"/><lb ed="R059" n="0670a04"/>顽善<persName>佛</persName>因者。言顽善既可作<persName>佛</persName>因。亦可作<persName>佛</persName>果矣。 <lb ed="X" n="0145b20"/><lb ed="R059" n="0670a05"/>明不然也。故曰心为因果。更无别法。安得離心更 <lb ed="X" n="0145b21"/><lb ed="R059" n="0670a06"/>有无作。</p> <lb ed="X" n="0145b22"/><lb ed="R059" n="0670a07"/><p xml:id="pX38p0145b2201">〇二有无作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0145b23"/><lb ed="R059" n="0670a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0145b2301">二云大小乘经论尽有无作。皆是实法。何者。心力巨 <lb ed="X" n="0145b24"/><lb ed="R059" n="0670a09"/>大。能生种种诸法。能牵果报。小乘明此别有一善。能 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0145c" n="0145c"/> <lb ed="X" n="0145c01"/><lb ed="R059" n="0670a10"/>制定<persName>佛</persName>法。凭师受发。极至尽形。或依定依道品别生。 <lb ed="X" n="0145c02"/><lb ed="R059" n="0670a11"/>皆以心力勝用有此感发。成论有无作品。云是非色 <lb ed="X" n="0145c03"/><lb ed="R059" n="0670a12"/>非心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145002" n="0145002"/>聚。律师用義亦依此说。若毘昙義。戒是色<anchor xml:id="note_star_1" n="0145002" type="star"/>聚。无 <lb ed="X" n="0145c04"/><lb ed="R059" n="0670a13"/>作是假色。亦言无教非对眼色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0145c05"/><lb ed="R059" n="0670a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0145c0501">发隐。此明小乘有无作也。心力能生诸法牵果报。 <lb ed="X" n="0145c06"/><lb ed="R059" n="0670a15"/>非单恃一心也。如无无作。何云生诸法牵果报耶。 <lb ed="X" n="0145c07"/><lb ed="R059" n="0670a16"/>别有一善者。指无作。此无作戒力。能制定<persName>佛</persName>法不 <lb ed="X" n="0145c08"/><lb ed="R059" n="0670a17"/>废壞也。此戒或凭师受发。或依定道别生。皆因心 <lb ed="X" n="0145c09"/><lb ed="R059" n="0670a18"/>力巨大。有此勝用。安得无无作也。成论以无作属 <lb ed="X" n="0145c10"/><lb ed="R059" n="0670b01"/>非色非心聚。则亦言有。古今律师多同此说。明可 <lb ed="X" n="0145c11"/><lb ed="R059" n="0670b02"/>信也。亦言无教者。此无作亦名无教也。非对眼色 <lb ed="X" n="0145c12"/><lb ed="R059" n="0670b03"/>者。非与眼相对之色。明与常色不同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0145c13"/><lb ed="R059" n="0670b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0145c1301">大乘所明戒是色法。大论<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145003" n="0145003"/>云。多少思是心数。云何言 <lb ed="X" n="0145c14"/><lb ed="R059" n="0670b05"/>多少耶。观论意以戒是色。即问此是数義。大乘云何 <lb ed="X" n="0145c15"/><lb ed="R059" n="0670b06"/>而用数義解云。若用非色非心。复同成实。还是小乘。 <lb ed="X" n="0145c16"/><lb ed="R059" n="0670b07"/>今言数<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145004" n="0145004"/>自家是数。色大乘色。何关数家。中论云。语言 <lb ed="X" n="0145c17"/><lb ed="R059" n="0670b08"/>虽同。其心则异。今大乘明戒是色聚也。大乘情期极 <lb ed="X" n="0145c18"/><lb ed="R059" n="0670b09"/>果。凭师一受。远至菩提。随定随道。誓修诸善。誓度含 <lb ed="X" n="0145c19"/><lb ed="R059" n="0670b10"/>识。亦以此心力大。别发戒善。为行者所缘。止息诸恶。 <lb ed="X" n="0145c20"/><lb ed="R059" n="0670b11"/>优婆塞戒经云。譬如有面有镜。则有像现。如是因作 <lb ed="X" n="0145c21"/><lb ed="R059" n="0670b12"/>便有无作。大论解戒度云。罪不罪不可得。具足尸罗。 <lb ed="X" n="0145c22"/><lb ed="R059" n="0670b13"/>此是戒度正体复云。云何名戒。以心生口言。从今受 <lb ed="X" n="0145c23"/><lb ed="R059" n="0670b14"/>息身口恶法。是名为戒。既有能持所持。则别有法。即 <lb ed="X" n="0145c24"/><lb ed="R059" n="0670b15"/>无作也。地持戒品云。下软心犯後四重。不失律仪。增 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0146a" n="0146a"/> <lb ed="X" n="0146a01"/><lb ed="R059" n="0670b16"/>上心犯。则失律仪。若不捨菩提愿。不增上心犯。亦不 <lb ed="X" n="0146a02"/><lb ed="R059" n="0670b17"/>失律仪。若都无无作。何得言失。梵网大本即大乘教。 <lb ed="X" n="0146a03"/><lb ed="R059" n="0670b18"/>下文云。若不见好相。虽<persName>佛</persName>菩萨前受。不名得戒。又云。 <lb ed="X" n="0146a04"/><lb ed="R059" n="0671a01"/>若有七遮。虽发心欲受。不名得戒。若直以心为戒。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146001" n="0146001"/>发 <lb ed="X" n="0146a05"/><lb ed="R059" n="0671a02"/>便是戒。何故言不得。大经云。非异色因果。又念戒中 <lb ed="X" n="0146a06"/><lb ed="R059" n="0671a03"/>虽无形色。而可护持。虽无触对。善修方便。可令具足。 <lb ed="X" n="0146a07"/><lb ed="R059" n="0671a04"/>又如刀析<g ref="#CB01926">灰</g>汁。脚足桥樑。若即心为戒。何假言无形 <lb ed="X" n="0146a08"/><lb ed="R059" n="0671a05"/>色无触对。故知别有无作能持戒心以为真戒。圣行 <lb ed="X" n="0146a09"/><lb ed="R059" n="0671a06"/>与世王中。不道观析无作。直擧色心者。是易观者耳。 <lb ed="X" n="0146a10"/><lb ed="R059" n="0671a07"/>亦不言无无作。小乘说四果。大乘开之是权法。勝说 <lb ed="X" n="0146a11"/><lb ed="R059" n="0671a08"/>凡夫法。<g ref="#CB02494">跋</g>摩明其非有。未有大乘经开无作是权。又 <lb ed="X" n="0146a12"/><lb ed="R059" n="0671a09"/>即顽義作<persName>佛</persName>因。此自非妨。如无常善亦作常善因。即 <lb ed="X" n="0146a13"/><lb ed="R059" n="0671a10"/>其例也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0146a14"/><lb ed="R059" n="0671a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0146a1401">发隐。此明大乘有无作也。戒是色法者。大论虽擧 <lb ed="X" n="0146a15"/><lb ed="R059" n="0671a12"/>心数。意在色法。故言非色非心及数者二俱未是 <lb ed="X" n="0146a16"/><lb ed="R059" n="0671a13"/>何以故。非色非心。仍属小乘。数自属数家。今是大 <lb ed="X" n="0146a17"/><lb ed="R059" n="0671a14"/>乘。其所恐自在色。何关数家。盖大乘说戒是色法。 <lb ed="X" n="0146a18"/><lb ed="R059" n="0671a15"/>不说戒是数法也。语同心异者。就使大乘说数。心 <lb ed="X" n="0146a19"/><lb ed="R059" n="0671a16"/>异何妨。况今大乘自明戒是色聚耶。面镜者。喩因 <lb ed="X" n="0146a20"/><lb ed="R059" n="0671a17"/>缘和合而有像生。像不以无因生。戒亦如是。必因 <lb ed="X" n="0146a21"/><lb ed="R059" n="0671a18"/>作得。则有无作明矣。大论先言罪不罪不可得。似 <lb ed="X" n="0146a22"/><lb ed="R059" n="0671b01"/>无无作。既而言以心口受息恶法。则心口为能持。 <lb ed="X" n="0146a23"/><lb ed="R059" n="0671b02"/>息恶法为所持。安得无无作也。下软增上者。凡犯 <lb ed="X" n="0146a24"/><lb ed="R059" n="0671b03"/>戒。所犯之罪为小。能犯之心为大。重心犯轻戒罪 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0146b" n="0146b"/> <lb ed="X" n="0146b01"/><lb ed="R059" n="0671b04"/>重。轻心犯重戒罪轻也。又捨戒不捨大愿。破戒不 <lb ed="X" n="0146b02"/><lb ed="R059" n="0671b05"/>破正见。斯人终得复还淸净也。无触对者。非如眼 <lb ed="X" n="0146b03"/><lb ed="R059" n="0671b06"/>色耳声之类也。然人犹有视于无形。听于无声者。 <lb ed="X" n="0146b04"/><lb ed="R059" n="0671b07"/>善修方便。岂不能令戒体具足。且如涅槃诸喩。刀 <lb ed="X" n="0146b05"/><lb ed="R059" n="0671b08"/>剑能令断物。<g ref="#CB01926">灰</g>汁由之浣汚。脚足赖以行趣。桥樑 <lb ed="X" n="0146b06"/><lb ed="R059" n="0671b09"/>可使济渡。世事亦资方便。戒体何独不然。安得无 <lb ed="X" n="0146b07"/><lb ed="R059" n="0671b10"/>无作也。圣行品阇王品所以不说观析无作者。是 <lb ed="X" n="0146b08"/><lb ed="R059" n="0671b11"/>擧色心之易观者言耳。非谓无无作也。四果权法 <lb ed="X" n="0146b09"/><lb ed="R059" n="0671b12"/>者。言大乘开四果为权。<g ref="#CB02494">跋</g>摩故云非有。又焉有开 <lb ed="X" n="0146b10"/><lb ed="R059" n="0671b13"/>无作是权之理乎。顽善<persName>佛</persName>因者。言无常善可作常 <lb ed="X" n="0146b11"/><lb ed="R059" n="0671b14"/>善因。则色法顽善而为<persName>佛</persName>因。亦何碍也。</p> <lb ed="X" n="0146b12"/><lb ed="R059" n="0671b15"/><p xml:id="pX38p0146b1201">〇三折诤论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0146b13"/><lb ed="R059" n="0671b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0146b1301">然此二释。旧所诤论。言无于理极会。在文难惬。言有。 <lb ed="X" n="0146b14"/><lb ed="R059" n="0671b17"/>于理难定。在文极便。既皆有文。何者当道理耶。然理 <lb ed="X" n="0146b15"/><lb ed="R059" n="0671b18"/>非当非无当。当无当皆得。论理教義。若言无者。于理 <lb ed="X" n="0146b16"/><lb ed="R059" n="0672a01"/>为当。若言有者。于教为当。理则为实。教则为权。在实 <lb ed="X" n="0146b17"/><lb ed="R059" n="0672a02"/>虽无。教门则有。今之所用。有无作也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0146b18"/><lb ed="R059" n="0672a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0146b1801">发隐。此拣定诤论。断其必有无作也。理者超情離 <lb ed="X" n="0146b19"/><lb ed="R059" n="0672a04"/>见理无是。故非当。理无非。故非无当。当亦可。无当 <lb ed="X" n="0146b20"/><lb ed="R059" n="0672a05"/>亦可。故云皆得也。理既如是。故单言理。则有无非 <lb ed="X" n="0146b21"/><lb ed="R059" n="0672a06"/>所论。双言理教。则言无合理。言有合教。理无为而 <lb ed="X" n="0146b22"/><lb ed="R059" n="0672a07"/>教有迹也。实须假权以行。无必因有而显。弘法利 <lb ed="X" n="0146b23"/><lb ed="R059" n="0672a08"/>生。彰轨化物。焉得终无而<anchor xml:id="nkr_note_add_0146b2301" n="0146b2301"/><anchor xml:id="beg0146b2301" n="0146b2301"/>已<anchor xml:id="end0146b2301"/>乎。故今所用者。有无 <lb ed="X" n="0146b24"/><lb ed="R059" n="0672a09"/>作也。非无无作也问。既是无作何更云有。若有无 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0146c" n="0146c"/> <lb ed="X" n="0146c01"/><lb ed="R059" n="0672a10"/>作。还同有作。答。心虽无为。戒虽无像。而以无为心。 <lb ed="X" n="0146c02"/><lb ed="R059" n="0672a11"/>受无像戒。岂得云无。然前云如是因作。便有无作。 <lb ed="X" n="0146c03"/><lb ed="R059" n="0672a12"/>则一作之後。任运止恶。任运持善。功德自然增长。 <lb ed="X" n="0146c04"/><lb ed="R059" n="0672a13"/>无作而作。作实无作也。</p> <lb ed="X" n="0146c05"/><lb ed="R059" n="0672a14"/><p xml:id="pX38p0146c0501">〇四明定道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0146c06"/><lb ed="R059" n="0672a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0146c0601">次明道定。皆以无作为体。定共于定心中发无作。无 <lb ed="X" n="0146c07"/><lb ed="R059" n="0672a16"/>复诸恶。道共者。见谛道中所发无作。与心上勝道俱。 <lb ed="X" n="0146c08"/><lb ed="R059" n="0672a17"/>故言道共也。止观师释。未必见道所发无作是道共 <lb ed="X" n="0146c09"/><lb ed="R059" n="0672a18"/>戒。祇取中道正观心中发此无作。有防非止恶義。故 <lb ed="X" n="0146c10"/><lb ed="R059" n="0672b01"/>云道共。大经云。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146002" n="0146002"/>心法戒。二受世教戒。菩萨得<anchor xml:id="note_star_2" n="0146002" type="star"/>心法 <lb ed="X" n="0146c11"/><lb ed="R059" n="0672b02"/>戒。谓道共戒。得此戒者。终不为恶。不从师受。故称为 <lb ed="X" n="0146c12"/><lb ed="R059" n="0672b03"/>得。中道心中发得此戒也。受世教戒。谓白四羯磨然 <lb ed="X" n="0146c13"/><lb ed="R059" n="0672b04"/>後乃得。必假凭师。故称为受。差别约示。故言世教也。 <lb ed="X" n="0146c14"/><lb ed="R059" n="0672b05"/>定共道共通大小乘。大乘道定入摄善法戒。有师言。 <lb ed="X" n="0146c15"/><lb ed="R059" n="0672b06"/>唯入禅定能发无作。欲界定不发无作。唯假空解能 <lb ed="X" n="0146c16"/><lb ed="R059" n="0672b07"/>发无作。有言但令证此定道。随能止伏粗品成就。便 <lb ed="X" n="0146c17"/><lb ed="R059" n="0672b08"/>发无作。欲界定。念处前。皆能发戒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0146c18"/><lb ed="R059" n="0672b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0146c1801">发隐。定共者。因入定故。此无作戒与心上禅寂俱 <lb ed="X" n="0146c19"/><lb ed="R059" n="0672b10"/>时发也。道共者。因见道故。此无作戒与心上智慧 <lb ed="X" n="0146c20"/><lb ed="R059" n="0672b11"/>俱时发也。未必见道云者。言不必是见道所发无 <lb ed="X" n="0146c21"/><lb ed="R059" n="0672b12"/>作方名道共。但中道观心所发无作便名道共也。 <lb ed="X" n="0146c22"/><lb ed="R059" n="0672b13"/>盖方习观时虽未见道。而注心在道。道斯在焉。正 <lb ed="X" n="0146c23"/><lb ed="R059" n="0672b14"/>观之中。離非離恶。即道共也。如习射者。虽未中的。 <lb ed="X" n="0146c24"/><lb ed="R059" n="0672b15"/>注心在的。的斯在焉。亦犹是耳。然二共中道共为 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0147a" n="0147a"/> <lb ed="X" n="0147a01"/><lb ed="R059" n="0672b16"/>勝。是故挍量心法世教。以道共属心法也。但令证 <lb ed="X" n="0147a02"/><lb ed="R059" n="0672b17"/>此定道者。承上有言上界定始发无作欲界不能。 <lb ed="X" n="0147a03"/><lb ed="R059" n="0672b18"/>有言得空解始发无作。未解不能。有言但证此定 <lb ed="X" n="0147a04"/><lb ed="R059" n="0673a01"/>道二共。能止伏粗品成就。便发无作。欲界定内。四 <lb ed="X" n="0147a05"/><lb ed="R059" n="0673a02"/>念处前。有何阻碍。岂必上界定与空解而後发耶。 <lb ed="X" n="0147a06"/><lb ed="R059" n="0673a03"/>按经称八念。初念三宝。第四念戒。解者曰。戒。谓律 <lb ed="X" n="0147a07"/><lb ed="R059" n="0673a04"/>仪定共道共也。律净身口。定遮烦恼。道破无明。如 <lb ed="X" n="0147a08"/><lb ed="R059" n="0673a05"/>是。则戒兼定慧。学一得三。戒之时亦大矣。</p> <lb ed="X" n="0147a09"/><lb ed="R059" n="0673a06"/><p xml:id="pX38p0147a0901">〇五论兴废。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0147a10"/><lb ed="R059" n="0673a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0147a1001">初菩萨律仪方便求受。其体则兴。若捨菩提愿。若增 <lb ed="X" n="0147a11"/><lb ed="R059" n="0673a08"/>上烦恼犯十重。其体则废。若无此二缘。至<persName>佛</persName>乃废。定 <lb ed="X" n="0147a12"/><lb ed="R059" n="0673a09"/>道两戒。得定得道为因。初念定道未与戒俱。具足前 <lb ed="X" n="0147a13"/><lb ed="R059" n="0673a10"/>心为因。第二念心方与戒俱。尔时是兴。出定出道。最 <lb ed="X" n="0147a14"/><lb ed="R059" n="0673a11"/>後一念。尔时即废。二言入定入道时。戒与心俱。是时 <lb ed="X" n="0147a15"/><lb ed="R059" n="0673a12"/>名兴。出定出道时。戒与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147001" n="0147001"/>故心俱谢。是时名废。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147002" n="0147002"/>俱称心 <lb ed="X" n="0147a16"/><lb ed="R059" n="0673a13"/>俱戒也。三言一发之後。出入恒有。後入勝定勝道。随 <lb ed="X" n="0147a17"/><lb ed="R059" n="0673a14"/>从勝受名。尔时恒兴。退定退道。三藏尽寿。菩萨至菩 <lb ed="X" n="0147a18"/><lb ed="R059" n="0673a15"/>提。尔时即废。摄善摄生与律仪同。随受则兴。二缘则 <lb ed="X" n="0147a19"/><lb ed="R059" n="0673a16"/>废也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0147a20"/><lb ed="R059" n="0673a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0147a2001">发隐。承上戒体无作。而有兴废。其事多种。求受则 <lb ed="X" n="0147a21"/><lb ed="R059" n="0673a18"/>兴。捨犯则废。此律仪戒体兴废之大端也。若據道 <lb ed="X" n="0147a22"/><lb ed="R059" n="0673b01"/>定两戒而论。得定道後戒俱名兴。出定道後戒不 <lb ed="X" n="0147a23"/><lb ed="R059" n="0673b02"/>俱名废者。此以难兴难废论兴废也。入定道戒心 <lb ed="X" n="0147a24"/><lb ed="R059" n="0673b03"/>即俱名兴。出定道戒心即谢名废者。此以易兴易 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0147b" n="0147b"/> <lb ed="X" n="0147b01"/><lb ed="R059" n="0673b04"/>废论兴废也。若夫一发之後。出入恒有。入定道如 <lb ed="X" n="0147b02"/><lb ed="R059" n="0673b05"/>是。出定道亦如是。中间更无废缘。必退定道。及声 <lb ed="X" n="0147b03"/><lb ed="R059" n="0673b06"/>闻尽寿。菩萨成<persName>佛</persName>後废者。此以常兴鲜废论兴废 <lb ed="X" n="0147b04"/><lb ed="R059" n="0673b07"/>也。又上且擧摄律仪戒。若摄善摄生。兴废亦同此 <lb ed="X" n="0147b05"/><lb ed="R059" n="0673b08"/>例。如前求受则兴。捨犯二缘则废也。二因字者。上 <lb ed="X" n="0147b06"/><lb ed="R059" n="0673b09"/>言定道为戒因。下明所以为戒因者。以初念止是 <lb ed="X" n="0147b07"/><lb ed="R059" n="0673b10"/>定道。未与戒俱。今據初念。故曰因也。</p> <lb ed="X" n="0147b08"/><lb ed="R059" n="0673b11"/><p xml:id="pX38p0147b0801">〇六出三聚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0147b09"/><lb ed="R059" n="0673b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0147b0901">次三聚戒体者。律仪者。法戒仪则。规矩行人。令入道 <lb ed="X" n="0147b10"/><lb ed="R059" n="0673b13"/>也。又云。律者埒也。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147003" n="0147003"/>世马埒。令马调直。律亦如是。调 <lb ed="X" n="0147b11"/><lb ed="R059" n="0673b14"/>直行人。不令作恶。大士誓心。不过止恶兴善。若不动 <lb ed="X" n="0147b12"/><lb ed="R059" n="0673b15"/>身口。即是止恶发戒。防动不动。即是律仪戒。若应动 <lb ed="X" n="0147b13"/><lb ed="R059" n="0673b16"/>身口。即是兴善。今发此戒。防其不动。摄善摄生。即是 <lb ed="X" n="0147b14"/><lb ed="R059" n="0673b17"/>应动涉事。故开为两。取<g ref="#CB15081">策</g>励众善。依六度门<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147004" n="0147004"/>称善法。 <lb ed="X" n="0147b15"/><lb ed="R059" n="0673b18"/>起心兼物。依四弘门称摄众生。即是为人故动。下化 <lb ed="X" n="0147b16"/><lb ed="R059" n="0674a01"/>众生。中修万善。上归<persName>佛</persName>果也。律仪多主内德。摄生外 <lb ed="X" n="0147b17"/><lb ed="R059" n="0674a02"/>化。摄善兼于内外。故立三聚戒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0147b18"/><lb ed="R059" n="0674a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0147b1801">发隐。承上论无作戒体。今正明三聚戒法。此中不 <lb ed="X" n="0147b19"/><lb ed="R059" n="0674a04"/>动应动。即止行也。马埒者。短坦围马曰埒。如戒律 <lb ed="X" n="0147b20"/><lb ed="R059" n="0674a05"/>守护身心。令不放逸也。风俗通云。虞舜造律。律训 <lb ed="X" n="0147b21"/><lb ed="R059" n="0674a06"/>诠。训法。谷响云。律者诠也。诠量轻重犯不犯等。如 <lb ed="X" n="0147b22"/><lb ed="R059" n="0674a07"/>世律法也。防动不动者。言防其动使不动也。律仪 <lb ed="X" n="0147b23"/><lb ed="R059" n="0674a08"/>主止恶。故云不动。若摄善摄生。一则<g ref="#CB15081">策</g>励众善故 <lb ed="X" n="0147b24"/><lb ed="R059" n="0674a09"/>应动。一则起心兼物故应动。夫兼物则下化。<g ref="#CB15081">策</g>善 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0147c" n="0147c"/> <lb ed="X" n="0147c01"/><lb ed="R059" n="0674a10"/>则中修。诸恶净尽。岂不上归<persName>佛</persName>果耶。摄善兼内外 <lb ed="X" n="0147c02"/><lb ed="R059" n="0674a11"/>者。内以善修<anchor xml:id="nkr_note_add_0147c0201" n="0147c0201"/><anchor xml:id="beg0147c0201" n="0147c0201"/>己<anchor xml:id="end0147c0201"/>。外以善导人也。</p> <lb ed="X" n="0147c03"/><lb ed="R059" n="0674a12"/><p xml:id="pX38p0147c0301">〇二明止行<note place="inline">四</note> 初善恶。二道定。三小大。四料简。</p> <lb ed="X" n="0147c04"/><lb ed="R059" n="0674a13"/><p xml:id="pX38p0147c0401">〇初善恶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0147c05"/><lb ed="R059" n="0674a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0147c0501">次论止行二善。如百论。息恶不作。名之为止。信受修 <lb ed="X" n="0147c06"/><lb ed="R059" n="0674a15"/>习。名之为行。<persName>佛</persName>教虽多。止行收尽。诸恶莫作。即是诫 <lb ed="X" n="0147c07"/><lb ed="R059" n="0674a16"/>门。众众奉行。即是劝门。无作義该善恶。善恶无作。義 <lb ed="X" n="0147c08"/><lb ed="R059" n="0674a17"/>总止行。今先明善。善戒不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0147c0801" n="0147c0801"/><anchor xml:id="beg0147c0801" n="0147c0801"/>已<anchor xml:id="end0147c0801"/>。起则伐恶。皆是止 <lb ed="X" n="0147c09"/><lb ed="R059" n="0674a18"/>義。皆有进趣。皆是行義。逐其强弱。故有止行差别者。 <lb ed="X" n="0147c10"/><lb ed="R059" n="0674b01"/>逐兴心止恶无作。是止善。兴心修善无作。是行善。如 <lb ed="X" n="0147c11"/><lb ed="R059" n="0674b02"/>造井桥樑。礼<persName>佛</persName>佈施。是善无作。如造渔猎等网。是恶 <lb ed="X" n="0147c12"/><lb ed="R059" n="0674b03"/>无作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0147c13"/><lb ed="R059" n="0674b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0147c1301">发隐。止恶行善。戒之大端。然而无作義兼善恶。善 <lb ed="X" n="0147c14"/><lb ed="R059" n="0674b05"/>恶各有止行。以善言之。善戒之体。不起则<anchor xml:id="nkr_note_add_0147c1401" n="0147c1401"/><anchor xml:id="beg0147c1401" n="0147c1401"/>已<anchor xml:id="end0147c1401"/>。起即 <lb ed="X" n="0147c15"/><lb ed="R059" n="0674b06"/>伐恶趣善。此善中止行二義。意例伐善趣恶为恶 <lb ed="X" n="0147c16"/><lb ed="R059" n="0674b07"/>中止行二義也。所以然者。善强恶弱。则行善止恶。 <lb ed="X" n="0147c17"/><lb ed="R059" n="0674b08"/>恶强善弱。则止善行恶。其势然也。故有止行善恶 <lb ed="X" n="0147c18"/><lb ed="R059" n="0674b09"/>差别。止恶无作。修善无作。即善正行也。恶止行者 <lb ed="X" n="0147c19"/><lb ed="R059" n="0674b10"/>例上可知。桥樑渔猎。擧一二以例其馀也。</p> <lb ed="X" n="0147c20"/><lb ed="R059" n="0674b11"/><p xml:id="pX38p0147c2001">〇二道定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0147c21"/><lb ed="R059" n="0674b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0147c2101">道定二无作有行有止。道定二戒。義判为止。道定二 <lb ed="X" n="0147c22"/><lb ed="R059" n="0674b13"/>心。義判为行。寻无作从因缘息。从止缘息後生无作。 <lb ed="X" n="0147c23"/><lb ed="R059" n="0674b14"/>是止善。从行缘息後生无作。名为行善。又诫门是止 <lb ed="X" n="0147c24"/><lb ed="R059" n="0674b15"/>善。劝门悉属行善。又解行唯是作。止唯无作。又云止 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0148a" n="0148a"/> <lb ed="X" n="0148a01"/><lb ed="R059" n="0674b16"/>行二善皆有无作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0148a02"/><lb ed="R059" n="0674b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0148a0201">发隐。此言道定有止行二義也。戒判止。戒能防制 <lb ed="X" n="0148a03"/><lb ed="R059" n="0674b18"/>故。心判行。心能运用故。寻者。究也。究此无作何缘 <lb ed="X" n="0148a04"/><lb ed="R059" n="0675a01"/>息後生也。止缘後生无作者。恶尽而不动之体见 <lb ed="X" n="0148a05"/><lb ed="R059" n="0675a02"/>也。行缘後生无作者。善极而无为之道成也。行唯 <lb ed="X" n="0148a06"/><lb ed="R059" n="0675a03"/>作。止唯无作者。别是一说。非无作本義。止行皆有 <lb ed="X" n="0148a07"/><lb ed="R059" n="0675a04"/>无作。重明上義为正也。</p> <lb ed="X" n="0148a08"/><lb ed="R059" n="0675a05"/><p xml:id="pX38p0148a0801">〇三小大。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0148a09"/><lb ed="R059" n="0675a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0148a0901">声闻七众戒。皆是律仪戒体。<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a0901" n="0148a0901"/><anchor xml:id="beg0148a0901" n="0148a0901"/>但<anchor xml:id="end0148a0901"/>止身口二恶。菩萨律 <lb ed="X" n="0148a10"/><lb ed="R059" n="0675a07"/>仪。备防三业。复申之至<persName>佛</persName>。长短阔狭为异。无作義从 <lb ed="X" n="0148a11"/><lb ed="R059" n="0675a08"/>缘。增上心发。下劣不发。无记心劣。不发无作。如欲界 <lb ed="X" n="0148a12"/><lb ed="R059" n="0675a09"/>修道。惑有九品。前六品发无作。後三品不发。故云斯 <lb ed="X" n="0148a13"/><lb ed="R059" n="0675a10"/>陀含出无作表。阿那含出不善表。罗汉出无记表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0148a14"/><lb ed="R059" n="0675a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0148a1401">发隐。此言小大有止行二義也。声闻身口有止无 <lb ed="X" n="0148a15"/><lb ed="R059" n="0675a12"/>行。极之唯证小果。菩萨三业。止行双备。申之乃至 <lb ed="X" n="0148a16"/><lb ed="R059" n="0675a13"/><persName>佛</persName>乘。是声闻菩萨戒有长短阔狭之异也。此之无 <lb ed="X" n="0148a17"/><lb ed="R059" n="0675a14"/>作增上心发者。以志愿高勝。慧解精明故耳。下劣 <lb ed="X" n="0148a18"/><lb ed="R059" n="0675a15"/>不发者。弱也。无记不发者。昏也。欲界思惑前六品 <lb ed="X" n="0148a19"/><lb ed="R059" n="0675a16"/>发者。此属上中惑。惑强。则断惑之心猛。如精兵战 <lb ed="X" n="0148a20"/><lb ed="R059" n="0675a17"/>勍敌。必奏大功。故无作发。後三品属下惑。惑微。则 <lb ed="X" n="0148a21"/><lb ed="R059" n="0675a18"/>断惑之心弱。如田单不能下狄邑。神尧子孙不能 <lb ed="X" n="0148a22"/><lb ed="R059" n="0675b01"/>以天下取河北是也。三果所出。或言陀含正断後 <lb ed="X" n="0148a23"/><lb ed="R059" n="0675b02"/>三品惑。<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a2301" n="0148a2301"/><anchor xml:id="beg0148a2301" n="0148a2301"/>已<anchor xml:id="end0148a2301"/>出无作之外。那含罗汉。出益远矣。據文 <lb ed="X" n="0148a24"/><lb ed="R059" n="0675b03"/>势。则无作之发当在初果。或言陀含不发无作。後 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0148b" n="0148b"/> <lb ed="X" n="0148b01"/><lb ed="R059" n="0675b04"/>二果亦发。于文似通。于理未顺。</p> <lb ed="X" n="0148b02"/><lb ed="R059" n="0675b05"/><p xml:id="pX38p0148b0201">〇四料简。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0148b03"/><lb ed="R059" n="0675b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0148b0301">善恶无作。对心为论。各有四句。善四句者。一是戒非 <lb ed="X" n="0148b04"/><lb ed="R059" n="0675b07"/>无作。息恶之心能止。故名戒也。二是无作非戒。谓造 <lb ed="X" n="0148b05"/><lb ed="R059" n="0675b08"/>井桥樑。随事随用无作等。不能止恶。非是戒也。三是 <lb ed="X" n="0148b06"/><lb ed="R059" n="0675b09"/>戒是无作。谓善律仪等。四非戒非无作者。谓馀善心 <lb ed="X" n="0148b07"/><lb ed="R059" n="0675b10"/>也。恶家四句。一是戒非无作。谓息善之心。二是无作 <lb ed="X" n="0148b08"/><lb ed="R059" n="0675b11"/>非戒。谓杀盗等事。随用无作也。三是戒是无作。谓恶 <lb ed="X" n="0148b09"/><lb ed="R059" n="0675b12"/>律仪等。四非戒非无作。谓馀恶心也。恶戒二种。一十 <lb ed="X" n="0148b10"/><lb ed="R059" n="0675b13"/>六恶律仪。二外道邪戒恶律仪。如大经。外道恶戒九 <lb ed="X" n="0148b11"/><lb ed="R059" n="0675b14"/>十五种。各有戒法。或苦行为戒。持牛马等。事火服风。 <lb ed="X" n="0148b12"/><lb ed="R059" n="0675b15"/>常翘一脚。赴火投崖等。以此为戒。即是邪戒。运心长 <lb ed="X" n="0148b13"/><lb ed="R059" n="0675b16"/>短。皆是恶戒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0148b14"/><lb ed="R059" n="0675b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0148b1401">发隐。上明戒有无作。今以戒与无作二相拣别。各 <lb ed="X" n="0148b15"/><lb ed="R059" n="0675b18"/>即善恶而分四句。善四句者。盖以息恶不行为戒。 <lb ed="X" n="0148b16"/><lb ed="R059" n="0676a01"/>作善无所希望为无作。故上二句各专其一。第三 <lb ed="X" n="0148b17"/><lb ed="R059" n="0676a02"/>句善律仪者。且息恶。且任运为善也。第四句馀散 <lb ed="X" n="0148b18"/><lb ed="R059" n="0676a03"/>善心。既非专主息恶。又非无所希望之善也。恶四 <lb ed="X" n="0148b19"/><lb ed="R059" n="0676a04"/>句者。盖以息善不行为戒。以作恶无所顾忌为无 <lb ed="X" n="0148b20"/><lb ed="R059" n="0676a05"/>作。故上二句亦各专其一第三句恶律仪者。且息 <lb ed="X" n="0148b21"/><lb ed="R059" n="0676a06"/>善。且任运为恶也。第四句馀散恶心。既非专主息 <lb ed="X" n="0148b22"/><lb ed="R059" n="0676a07"/>善。又非无所顾忌之恶也。十六恶律仪者。一屠儿。 <lb ed="X" n="0148b23"/><lb ed="R059" n="0676a08"/>二魁刽。三养猪羊。四捕鱼。五猎师。六网鸟。七捕蛇。 <lb ed="X" n="0148b24"/><lb ed="R059" n="0676a09"/>八养鸡狗。九咒龙。十作贼。十一捕贼。十二狱史。十 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0148c" n="0148c"/> <lb ed="X" n="0148c01"/><lb ed="R059" n="0676a10"/>三婬女家。十四酤酒家。十五洗染家。十六压油家。 <lb ed="X" n="0148c02"/><lb ed="R059" n="0676a11"/>此谓显恶。人易见也。九十五种外道邪戒者。或持 <lb ed="X" n="0148c03"/><lb ed="R059" n="0676a12"/>牛马。啖水草故。或持鸡狗。甘食秽故。或事火。奉火 <lb ed="X" n="0148c04"/><lb ed="R059" n="0676a13"/>为师。如迦葉事火龙故。或服风。吸外气故。或跷脚 <lb ed="X" n="0148c05"/><lb ed="R059" n="0676a14"/>自谓精进故。或五热炙身。坐薪燔体。自谓苦尽得 <lb ed="X" n="0148c06"/><lb ed="R059" n="0676a15"/>乐故。或投崖。自谓捨秽躯得净身故。乃至涂<g ref="#CB01926">灰</g>卧 <lb ed="X" n="0148c07"/><lb ed="R059" n="0676a16"/>棘裸形等事。不可悉数。降而末代。或复水斋。自谓 <lb ed="X" n="0148c08"/><lb ed="R059" n="0676a17"/>涤除五浊故或复饿七。自谓空寂四大故。或复赤 <lb ed="X" n="0148c09"/><lb ed="R059" n="0676a18"/>脚隆冬。囊发盛夏。自谓寒暑不侵故。此谓隐恶。似 <lb ed="X" n="0148c10"/><lb ed="R059" n="0676b01"/>善实恶。人所难见也。上二恶戒。虽运心长短稍有 <lb ed="X" n="0148c11"/><lb ed="R059" n="0676b02"/>优劣。皆名恶戒。</p> <lb ed="X" n="0148c12"/><lb ed="R059" n="0676b03"/><p xml:id="pX38p0148c1201">〇三料简<note place="inline">三</note> 初须信心。二无三障。三人法缘。</p> <lb ed="X" n="0148c13"/><lb ed="R059" n="0676b04"/><p xml:id="pX38p0148c1301">〇初须信心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0148c14"/><lb ed="R059" n="0676b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0148c1401">信心者。依三藏门略擧三种。一信因果善恶必有所 <lb ed="X" n="0148c15"/><lb ed="R059" n="0676b06"/>招。二信观谛得道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148001" n="0148001"/>我能观谛。必得圣道。三信有戒是 <lb ed="X" n="0148c16"/><lb ed="R059" n="0676b07"/>观谛入道初门。依方等戒。故宜备此三信。复加三种。 <lb ed="X" n="0148c17"/><lb ed="R059" n="0676b08"/>一信自他心识皆有<persName>佛</persName>性。二信勤行勝善必能得果。 <lb ed="X" n="0148c18"/><lb ed="R059" n="0676b09"/>三信所得果常乐我净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0148c19"/><lb ed="R059" n="0676b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0148c1901">发隐。招善果在观谛得道。观谛得道在持戒。故当 <lb ed="X" n="0148c20"/><lb ed="R059" n="0676b11"/>戒信心持也。又三种者。一信心本是<persName>佛</persName>。二信由心 <lb ed="X" n="0148c21"/><lb ed="R059" n="0676b12"/>是<persName>佛</persName>。故因必得果。三信由心是<persName>佛</persName>。故果必证<persName>佛</persName>。无 <lb ed="X" n="0148c22"/><lb ed="R059" n="0676b13"/>此正信。戒不可得。故曰须信心也。</p> <lb ed="X" n="0148c23"/><lb ed="R059" n="0676b14"/><p xml:id="pX38p0148c2301">〇二无三障<note place="inline">三</note> 初烦恼障。二业障。三报障。</p> <lb ed="X" n="0148c24"/><lb ed="R059" n="0676b15"/><p xml:id="pX38p0148c2401">〇初烦恼障。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0149a" n="0149a"/> <lb ed="X" n="0149a01"/><lb ed="R059" n="0676b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0149a0101">众生障碍乃有三种。烦恼常有。故不说障。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149a02"/><lb ed="R059" n="0676b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0149a0201">发隐。不说为障者。盖障而非障。以烦恼者众生常 <lb ed="X" n="0149a03"/><lb ed="R059" n="0676b18"/>有故也。天常有雲雾。空界不动。海常有波涛。水性 <lb ed="X" n="0149a04"/><lb ed="R059" n="0677a01"/>不动。人常有烦恼。觉体不动。是知烦恼虽障。其障 <lb ed="X" n="0149a05"/><lb ed="R059" n="0677a02"/>轻微。故不说障。明烦恼障不障戒也。</p> <lb ed="X" n="0149a06"/><lb ed="R059" n="0677a03"/><p xml:id="pX38p0149a0601">〇二业障。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149a07"/><lb ed="R059" n="0677a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0149a0701">业障乃有轻重。重业障戒。防因之義。谓七逆十重。现 <lb ed="X" n="0149a08"/><lb ed="R059" n="0677a05"/>身有此。是则为障。前身非复可知。隔生事远。七逆。一 <lb ed="X" n="0149a09"/><lb ed="R059" n="0677a06"/>云忏灭非障。二云犯一悔与不悔悉皆是障。十重。一 <lb ed="X" n="0149a10"/><lb ed="R059" n="0677a07"/>云前四性罪事同七逆。悔与不悔悉障。後六悔者非 <lb ed="X" n="0149a11"/><lb ed="R059" n="0677a08"/>障。不悔则障。二云前四须悔。见相非障。後六不悔亦 <lb ed="X" n="0149a12"/><lb ed="R059" n="0677a09"/>不障。三云十重不悔悉障。悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0149a1201" n="0149a1201"/><anchor xml:id="beg0149a1201" n="0149a1201"/>已<anchor xml:id="end0149a1201"/>悉非障。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149a13"/><lb ed="R059" n="0677a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0149a1301">发隐。防因者。重业障戒。因地不生。故须防也。隔生 <lb ed="X" n="0149a14"/><lb ed="R059" n="0677a11"/>事远者。出前身不知之由。前身不知者。表现身乃 <lb ed="X" n="0149a15"/><lb ed="R059" n="0677a12"/>成障也。杀盗婬妄法尔是戒。根本之罪。故曰性罪。 <lb ed="X" n="0149a16"/><lb ed="R059" n="0677a13"/>不同下六<persName>佛</persName>制乃成戒也。或云悔非障。或云不悔 <lb ed="X" n="0149a17"/><lb ed="R059" n="0677a14"/>亦非障。或云悔不悔俱障。或云不悔成障悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0149a1701" n="0149a1701"/><anchor xml:id="beg0149a1701" n="0149a1701"/>已<anchor xml:id="end0149a1701"/>非 <lb ed="X" n="0149a18"/><lb ed="R059" n="0677a15"/>障。语不同而各具一義。言障者。所以寒顽夫之胆。 <lb ed="X" n="0149a19"/><lb ed="R059" n="0677a16"/>威折義也。言非障者。所以廣迁善之门。慈摄義也。 <lb ed="X" n="0149a20"/><lb ed="R059" n="0677a17"/>统而论之。後義为正。</p> <lb ed="X" n="0149a21"/><lb ed="R059" n="0677a18"/><p xml:id="pX38p0149a2101">〇三报障。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149a22"/><lb ed="R059" n="0677b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0149a2201">报障者。地狱饿鬼二道重苦自隔。从多例判不说为 <lb ed="X" n="0149a23"/><lb ed="R059" n="0677b02"/>因。非人畜牲但能解语。皆得受戒。非人。是鬼神修罗。 <lb ed="X" n="0149a24"/><lb ed="R059" n="0677b03"/>龙是畜牲。人中男女。黄门二根。天。从六欲天上至十 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0149b" n="0149b"/> <lb ed="X" n="0149b01"/><lb ed="R059" n="0677b04"/>八梵。皆说为因。四空处既能听法。亦应得戒。但业报 <lb ed="X" n="0149b02"/><lb ed="R059" n="0677b05"/>虚妙。故略不说。非想倒执。脱若迴心慕善。亦能得戒。 <lb ed="X" n="0149b03"/><lb ed="R059" n="0677b06"/>经说三涂长寿天边地为难地。據不能修道義耳。萨 <lb ed="X" n="0149b04"/><lb ed="R059" n="0677b07"/>婆多记云。龙等受八斋。止是得善。不得名斋。今依文 <lb ed="X" n="0149b05"/><lb ed="R059" n="0677b08"/>准理。五戒既是菩萨戒根本。又不表定。<persName>佛</persName>法。五戒菩 <lb ed="X" n="0149b06"/><lb ed="R059" n="0677b09"/>萨戒。许四道皆得。从八戒以上至具足戒。既是出家 <lb ed="X" n="0149b07"/><lb ed="R059" n="0677b10"/>表定威仪。唯人中三天下能感。馀道悉非因也。大论 <lb ed="X" n="0149b08"/><lb ed="R059" n="0677b11"/>龙即得八斋戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149b09"/><lb ed="R059" n="0677b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0149b0901">发隐。此明报障唯地狱饿鬼。见馀幷非障也。四空 <lb ed="X" n="0149b10"/><lb ed="R059" n="0677b13"/>虚妙。纵来受而莫知。非想虽沉。设迴心而亦得。经 <lb ed="X" n="0149b11"/><lb ed="R059" n="0677b14"/>不许三涂长寿等者。岂真不许哉。據彼不能修道 <lb ed="X" n="0149b12"/><lb ed="R059" n="0677b15"/>而言耳。若能起修道心。何碍得戒。故彼经所说。非 <lb ed="X" n="0149b13"/><lb ed="R059" n="0677b16"/>今经義也。龙等不得名斋者。此萨婆多義。今非之。 <lb ed="X" n="0149b14"/><lb ed="R059" n="0677b17"/>言戒体不一。有表定者。有不表定者。表定者。拘轨 <lb ed="X" n="0149b15"/><lb ed="R059" n="0677b18"/>仪。严禁拒。不泛授也。故诸<persName>佛</persName>常法。五戒菩萨戒兼 <lb ed="X" n="0149b16"/><lb ed="R059" n="0678a01"/>容四道。八戒比丘律。止许人中。今属菩萨戒。云何 <lb ed="X" n="0149b17"/><lb ed="R059" n="0678a02"/>龙不得戒。经称有一金翅入海取龙而莫能得。龙 <lb ed="X" n="0149b18"/><lb ed="R059" n="0678a03"/>受戒故。此其证也。又大论云。五百贾客航海採宝。 <lb ed="X" n="0149b19"/><lb ed="R059" n="0678a04"/>将入摩竭鱼王复中。惶怖嚎呼。称南无<persName>佛</persName>。是鱼先 <lb ed="X" n="0149b20"/><lb ed="R059" n="0678a05"/>世曾受<persName>佛</persName>戒。即自悔责合口不吸。众得免难。鱼既 <lb ed="X" n="0149b21"/><lb ed="R059" n="0678a06"/>念戒。云何龙不得戒。又海龙王经云。于是<persName>世尊</persName>脱 <lb ed="X" n="0149b22"/><lb ed="R059" n="0678a07"/>身袈裟告龙王言。以是袈裟分与诸龙。値一缕者。 <lb ed="X" n="0149b23"/><lb ed="R059" n="0678a08"/>金翅鸟王不能犯触。龙分<persName>佛</persName>衣。终莫能尽。诸龙大 <lb ed="X" n="0149b24"/><lb ed="R059" n="0678a09"/>悦。同声说言。吾等今日奉受禁戒。永护<persName>佛</persName>法。云何 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0149c" n="0149c"/> <lb ed="X" n="0149c01"/><lb ed="R059" n="0678a10"/>龙不得戒。引大论龙即得八斋戒。正破萨婆多義 <lb ed="X" n="0149c02"/><lb ed="R059" n="0678a11"/>也。</p> <lb ed="X" n="0149c03"/><lb ed="R059" n="0678a12"/><p xml:id="pX38p0149c0301">〇三人法缘<note place="inline">二</note> 初人缘。二法缘。</p> <lb ed="X" n="0149c04"/><lb ed="R059" n="0678a13"/><p xml:id="pX38p0149c0401">〇初人缘<note place="inline">三</note> 初诸<persName>佛</persName>。二圣人。三凡师。</p> <lb ed="X" n="0149c05"/><lb ed="R059" n="0678a14"/><p xml:id="pX38p0149c0501">〇初诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149c06"/><lb ed="R059" n="0678a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0149c0601">诸<persName>佛</persName>有两。一真<persName>佛</persName>。如妙海王子从卢舍那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149001" n="0149001"/><persName>佛</persName>受菩萨 <lb ed="X" n="0149c07"/><lb ed="R059" n="0678a16"/>戒。二像<persName>佛</persName>。金铜泥木等。千里内无师。许求得好相。自 <lb ed="X" n="0149c08"/><lb ed="R059" n="0678a17"/>誓受也。舍利发爪钵杖牙齿皆起重敬。尽可为缘。而 <lb ed="X" n="0149c09"/><lb ed="R059" n="0678a18"/>舍利真伪难知。或是小圣。敬重如<persName>佛</persName>。便可凭对。次大 <lb ed="X" n="0149c10"/><lb ed="R059" n="0678b01"/>乘经卷也。三释。一云不许。二云与<persName>佛</persName>像差次为授。千 <lb ed="X" n="0149c11"/><lb ed="R059" n="0678b02"/>里无师。许对<persName>佛</persName>像。千里无像。许对经卷。三云莫问。有 <lb ed="X" n="0149c12"/><lb ed="R059" n="0678b03"/><persName>佛</persName>无<persName>佛</persName>。对大乘经卷即得为缘。大乘经典所在。如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0149c13"/><lb ed="R059" n="0678b04"/>塔无异也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149c14"/><lb ed="R059" n="0678b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0149c1401">发隐。像代<persName>佛</persName>。经代像。为千里内无师者通权变也。 <lb ed="X" n="0149c15"/><lb ed="R059" n="0678b06"/>不可恃此而忽师笵。<persName>佛</persName>塔者。金刚经云。是经所在。 <lb ed="X" n="0149c16"/><lb ed="R059" n="0678b07"/>即为有<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>塔。如<persName>佛</persName>在塔也。</p> <lb ed="X" n="0149c17"/><lb ed="R059" n="0678b08"/><p xml:id="pX38p0149c1701">〇二圣人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149c18"/><lb ed="R059" n="0678b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0149c1801">圣人亦二。一真圣。二像圣。真者。谓十地等大士。对此 <lb ed="X" n="0149c19"/><lb ed="R059" n="0678b10"/>为缘。故宜发戒。像圣者。谓金铜等作菩萨像。此经亦 <lb ed="X" n="0149c20"/><lb ed="R059" n="0678b11"/>云于<persName>佛</persName>菩萨前自誓受戒。恐单菩萨像则成遊漫。如 <lb ed="X" n="0149c21"/><lb ed="R059" n="0678b12"/>凡夫发心是菩萨。作此人像。不能发戒。言<persName>佛</persName>菩萨者。 <lb ed="X" n="0149c22"/><lb ed="R059" n="0678b13"/>是<persName>佛</persName>边有菩萨。地持但言<persName>佛</persName>像。不道菩萨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0149c23"/><lb ed="R059" n="0678b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0149c2301">发隐。此明<persName>佛</persName>得单对像受。菩萨不得。须<persName>佛</persName>像菩萨 <lb ed="X" n="0149c24"/><lb ed="R059" n="0678b15"/>像双在始得。所以者何。<persName>佛</persName>为主。菩萨为伴。主得兼 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0150a" n="0150a"/> <lb ed="X" n="0150a01"/><lb ed="R059" n="0678b16"/>伴。伴不得兼主故。如世君臣。亦复如是。千里无师。 <lb ed="X" n="0150a02"/><lb ed="R059" n="0678b17"/>欲对像受。愼毋苟简。</p> <lb ed="X" n="0150a03"/><lb ed="R059" n="0678b18"/><p xml:id="pX38p0150a0301">〇三凡师<note place="inline">二</note> 初论人。二论德。</p> <lb ed="X" n="0150a04"/><lb ed="R059" n="0679a01"/><p xml:id="pX38p0150a0401">〇初论人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0150a05"/><lb ed="R059" n="0679a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0150a0501">凡师者。有内凡外凡。幷以真人为缘。不许形像。经中 <lb ed="X" n="0150a06"/><lb ed="R059" n="0679a03"/>称为智者。人数多少。地持璎珞幷止一师。梵网受法 <lb ed="X" n="0150a07"/><lb ed="R059" n="0679a04"/>亦止一师。下制戒中。道和尙阇黎。故成七逆。亦不见 <lb ed="X" n="0150a08"/><lb ed="R059" n="0679a05"/>请和尙法。有言和尙者。请诸<persName>佛</persName>为和尙。文又云。二师 <lb ed="X" n="0150a09"/><lb ed="R059" n="0679a06"/>应问言汝有七遮罪否。似非指<persName>佛</persName>。虽有现前智者。犹 <lb ed="X" n="0150a10"/><lb ed="R059" n="0679a07"/>应共在<persName>佛</persName>像前。若经卷前。助为发起。尔时智者在<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0150a11"/><lb ed="R059" n="0679a08"/>像前。若有智者。无经像。不应得戒。具十八物中制。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0150a12"/><lb ed="R059" n="0679a09"/>像经典。恒应相随故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0150a13"/><lb ed="R059" n="0679a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0150a1301">发隐。以真人不以形像者。圣具天眼他心。乃可像 <lb ed="X" n="0150a14"/><lb ed="R059" n="0679a11"/>授。凡非圣比。效则慢法。故不许也。成七逆者。第四 <lb ed="X" n="0150a15"/><lb ed="R059" n="0679a12"/>十戒中。兼二师共成七逆也。二师问言者。擧能问 <lb ed="X" n="0150a16"/><lb ed="R059" n="0679a13"/>证真人也。此经前文中说一师。後制戒中说二师。 <lb ed="X" n="0150a17"/><lb ed="R059" n="0679a14"/>故二義皆得也。虽有智者。犹应在<persName>佛</persName>前。言有真人 <lb ed="X" n="0150a18"/><lb ed="R059" n="0679a15"/>为缘。亦不可自尊。必在<persName>佛</persName>前也。谓在<persName>佛</persName>前。则<persName>佛</persName>在 <lb ed="X" n="0150a19"/><lb ed="R059" n="0679a16"/>上。师从傍为众授戒耳。若背<persName>佛</persName>高座而坐。是不主 <lb ed="X" n="0150a20"/><lb ed="R059" n="0679a17"/><persName>佛</persName>而僧独尊矣。夫僧为<persName>佛</persName>传戒。而可以背<persName>佛</persName>。臣为 <lb ed="X" n="0150a21"/><lb ed="R059" n="0679a18"/>君宣敕。亦可以昔君乎。金口良谟。疏主明训。不可 <lb ed="X" n="0150a22"/><lb ed="R059" n="0679b01"/>忽也。若讲演经论自宜建立法堂。如无法堂。而借 <lb ed="X" n="0150a23"/><lb ed="R059" n="0679b02"/>坐<persName>佛</persName>殿。但勿高座过<persName>佛</persName>。切宜戒之。</p> <lb ed="X" n="0150a24"/><lb ed="R059" n="0679b03"/><p xml:id="pX38p0150a2401">〇二论德。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0150b" n="0150b"/> <lb ed="X" n="0150b01"/><lb ed="R059" n="0679b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0150b0101">次论德业。梵网经中。言为师必是出家菩萨。具足五 <lb ed="X" n="0150b02"/><lb ed="R059" n="0679b05"/>德。一持戒。二十腊。三解律藏。四通禅思。五慧藏穷玄。 <lb ed="X" n="0150b03"/><lb ed="R059" n="0679b06"/>什师所传。融师笔授。流传至今。此其正说。次地持云。 <lb ed="X" n="0150b04"/><lb ed="R059" n="0679b07"/>必须戒德严明。善解三藏。堪能发彼敬心。方可从受 <lb ed="X" n="0150b05"/><lb ed="R059" n="0679b08"/>不尔得罪也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0150b06"/><lb ed="R059" n="0679b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0150b0601">发隐。持戒者。既受之後。服之在膺。履之在躬。如执 <lb ed="X" n="0150b07"/><lb ed="R059" n="0679b10"/>至宝而临深渊。如秉明烛而入大暗。是谓持也。十 <lb ed="X" n="0150b08"/><lb ed="R059" n="0679b11"/>腊者。受戒以来。十历寒暑。今云僧腊幾许。正指戒 <lb ed="X" n="0150b09"/><lb ed="R059" n="0679b12"/>腊。非生年也。解律藏者。律有大有小。有性有遮。有 <lb ed="X" n="0150b10"/><lb ed="R059" n="0679b13"/>道有定。有世间有出世间。有解脱有别解脱。有止 <lb ed="X" n="0150b11"/><lb ed="R059" n="0679b14"/>作持犯。有僧俗男女。乃至有三有五。有八有十。至 <lb ed="X" n="0150b12"/><lb ed="R059" n="0679b15"/>三千八万。其藏廣大。不可穷尽。无不通晓也。禅思 <lb ed="X" n="0150b13"/><lb ed="R059" n="0679b16"/>者梵语禅那。此云思惟修。即静虑也。而云通者。则 <lb ed="X" n="0150b14"/><lb ed="R059" n="0679b17"/>是不但周知戒相。实能由戒摄心。虚寂内凝。灵明 <lb ed="X" n="0150b15"/><lb ed="R059" n="0679b18"/>返照。善晓出入。巧达沉浮。止观安心。離诸昏散也。 <lb ed="X" n="0150b16"/><lb ed="R059" n="0680a01"/>慧藏者。慧含万法。喩如库藏。有少慧者。不名穷玄。 <lb ed="X" n="0150b17"/><lb ed="R059" n="0680a02"/>今则若心若境。若理若事。若凡若圣。若显若幽。无 <lb ed="X" n="0150b18"/><lb ed="R059" n="0680a03"/>不探其本原。究其极则。洞烛其细微曲折。贯彻其 <lb ed="X" n="0150b19"/><lb ed="R059" n="0680a04"/>本末始终。故云慧藏穷玄也。此五德者。贵乎兼备。 <lb ed="X" n="0150b20"/><lb ed="R059" n="0680a05"/>或戒具而腊卑。或腊高而解寡。或解通经法。而定 <lb ed="X" n="0150b21"/><lb ed="R059" n="0680a06"/>力荒芜。或见落枯禅。而慧心不朗。皆非全德也。什 <lb ed="X" n="0150b22"/><lb ed="R059" n="0680a07"/>传融受。贤圣流通。胡可勿信。今此经者。是其正说。 <lb ed="X" n="0150b23"/><lb ed="R059" n="0680a08"/>无谬伪也。地持所明。文似缺略。然可以戒该腊。以 <lb ed="X" n="0150b24"/><lb ed="R059" n="0680a09"/>慧该定。亦或末世五德难全。有戒无腊。德亦可师。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0150c" n="0150c"/> <lb ed="X" n="0150c01"/><lb ed="R059" n="0680a10"/>犹勝徒老无知。不能诲人也。有慧无定。解亦可师。 <lb ed="X" n="0150c02"/><lb ed="R059" n="0680a11"/>犹勝枯定哑羊。不能说法也。不尔得罪者。传扬戒 <lb ed="X" n="0150c03"/><lb ed="R059" n="0680a12"/>法。厥任匪轻。无知罔行。获罪非小。授者受者。均不 <lb ed="X" n="0150c04"/><lb ed="R059" n="0680a13"/>免焉。愼之重之。</p> <lb ed="X" n="0150c05"/><lb ed="R059" n="0680a14"/><p xml:id="pX38p0150c0501">〇二法缘<note place="inline">七</note> 初总论。二梵网。三地持。四高昌。五 <lb ed="X" n="0150c06"/><lb ed="R059" n="0680a15"/>璎珞。六新撰。七制旨。</p> <lb ed="X" n="0150c07"/><lb ed="R059" n="0680a16"/><p xml:id="pX38p0150c0701">〇初总论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0150c08"/><lb ed="R059" n="0680a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0150c0801">道俗共用。方法不同。略出六种。一梵网本。二地持本。 <lb ed="X" n="0150c09"/><lb ed="R059" n="0680a18"/>三高昌本。四璎珞本。五新撰本。六制旨本。优婆塞戒 <lb ed="X" n="0150c10"/><lb ed="R059" n="0680b01"/>经。偏受在家。普贤观受戒法。多似高位人自誓受法。 <lb ed="X" n="0150c11"/><lb ed="R059" n="0680b02"/>今不具列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0150c12"/><lb ed="R059" n="0680b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0150c1201">发隐。优婆塞戒。及普贤观。俱有受戒法。所以不列 <lb ed="X" n="0150c13"/><lb ed="R059" n="0680b04"/>者。以其偏于在家。非道俗共用故也。</p> <lb ed="X" n="0150c14"/><lb ed="R059" n="0680b05"/><p xml:id="pX38p0150c1401">〇二梵网本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0150c15"/><lb ed="R059" n="0680b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0150c1501">梵网受法。是卢那<persName>佛</persName>为妙海王子受有戒法。释迦从 <lb ed="X" n="0150c16"/><lb ed="R059" n="0680b07"/>舍那所授诵。次<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150001" n="0150001"/>传与逸多菩萨。如是二十馀菩萨。次 <lb ed="X" n="0150c17"/><lb ed="R059" n="0680b08"/>第相付。什师传来。出律藏品。先受三皈云。我某甲从 <lb ed="X" n="0150c18"/><lb ed="R059" n="0680b09"/>今身至<persName>佛</persName>身。于其中间。皈依常住<persName>佛</persName>。皈依常住法。归 <lb ed="X" n="0150c19"/><lb ed="R059" n="0680b10"/>依常住僧<note place="inline">三说</note>。次三结<anchor xml:id="nkr_note_add_0150c1901" n="0150c1901"/><anchor xml:id="beg0150c1901" n="0150c1901"/>已<anchor xml:id="end0150c1901"/><note place="inline">三说</note>。次悔十不善业<note place="inline">更起三拜</note>。次赞 <lb ed="X" n="0150c20"/><lb ed="R059" n="0680b11"/>歎受约敕谛听<note place="inline">三说</note>直说十重相问能持否<note place="inline">次第答能</note>。然後 <lb ed="X" n="0150c21"/><lb ed="R059" n="0680b12"/>结撮。赞歎。发愿。馀所未解。问戒师。便散。後文言欲受 <lb ed="X" n="0150c22"/><lb ed="R059" n="0680b13"/>戒者。应香火请一师至<persName>佛</persName>前受。师应问能忍十事否。 <lb ed="X" n="0150c23"/><lb ed="R059" n="0680b14"/>割肉餵鹰投身饿虎等。恐性地以上方能此制。亦云 <lb ed="X" n="0150c24"/><lb ed="R059" n="0680b15"/>千里内无师。许<persName>佛</persName>像前自誓受三皈忏悔。说十重如 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0151a" n="0151a"/> <lb ed="X" n="0151a01"/><lb ed="R059" n="0680b16"/>前无异。出口为别耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0151a02"/><lb ed="R059" n="0680b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0151a0201">发隐。妙海先受。迦文次传。又次传弥勒。又次传二 <lb ed="X" n="0151a03"/><lb ed="R059" n="0680b18"/>十菩萨。其来久矣。餵鹰饲虎。皆<persName>世尊</persName>为菩萨时所 <lb ed="X" n="0151a04"/><lb ed="R059" n="0681a01"/>修苦行。而言等者。等取剜肉燃灯。敲髓济病。破脊 <lb ed="X" n="0151a05"/><lb ed="R059" n="0681a02"/>而全逐鹿。碎形而饭饥民。以至捨国城妻子一切 <lb ed="X" n="0151a06"/><lb ed="R059" n="0681a03"/>苦行也。然此须性地以上。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a0601" n="0151a0601"/><anchor xml:id="beg0151a0601" n="0151a0601"/>已<anchor xml:id="end0151a0601"/>得无生慧解善巧。方 <lb ed="X" n="0151a07"/><lb ed="R059" n="0681a04"/>堪忍此。非初心凡夫所及。师虽问此十事。盖是发 <lb ed="X" n="0151a08"/><lb ed="R059" n="0681a05"/>起其心。使生勝慕。非强其必尔也。出口为异者。明 <lb ed="X" n="0151a09"/><lb ed="R059" n="0681a06"/>自誓受亦无异辞。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a0901" n="0151a0901"/><anchor xml:id="beg0151a0901" n="0151a0901"/>但<anchor xml:id="end0151a0901"/>出师口及出<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a0902" n="0151a0902"/><anchor xml:id="beg0151a0902" n="0151a0902"/>己<anchor xml:id="end0151a0902"/>口为不同耳。</p> <lb ed="X" n="0151a10"/><lb ed="R059" n="0681a07"/><p xml:id="pX38p0151a1001">〇三地持本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0151a11"/><lb ed="R059" n="0681a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0151a1101">地持经相传是弥勒说。原本是灯明<persName>佛</persName>说。莲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151001" n="0151001"/>华菩萨 <lb ed="X" n="0151a12"/><lb ed="R059" n="0681a09"/>受持。次第三十馀菩萨传化。後有伊波勒菩萨应迹 <lb ed="X" n="0151a13"/><lb ed="R059" n="0681a10"/>托化。传来此土。然地持是昙无谶所译。疑谶即是伊 <lb ed="X" n="0151a14"/><lb ed="R059" n="0681a11"/>波勒。第四戒品出受戒法。若菩萨发无上菩提愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a1401" n="0151a1401"/><anchor xml:id="beg0151a1401" n="0151a1401"/>已<anchor xml:id="end0151a1401"/>。 <lb ed="X" n="0151a15"/><lb ed="R059" n="0681a12"/>于同法菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a1501" n="0151a1501"/><anchor xml:id="beg0151a1501" n="0151a1501"/>已<anchor xml:id="end0151a1501"/>发愿者。有智有力。善義能诵能持。于 <lb ed="X" n="0151a16"/><lb ed="R059" n="0681a13"/>此人所。先礼足<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a1601" n="0151a1601"/><anchor xml:id="beg0151a1601" n="0151a1601"/>已<anchor xml:id="end0151a1601"/>。作是言。我某甲从大德乞受菩萨 <lb ed="X" n="0151a17"/><lb ed="R059" n="0681a14"/>戒。大德于我不惮劳苦。哀愍听许<note place="inline">三说</note>。次起礼十方诸 <lb ed="X" n="0151a18"/><lb ed="R059" n="0681a15"/><persName>佛</persName>。更请师云。唯愿大德授我某甲菩萨戒<note place="inline">三说</note>。次生念 <lb ed="X" n="0151a19"/><lb ed="R059" n="0681a16"/>不久。当得无尽无量大功德聚。师应问言。汝是菩萨 <lb ed="X" n="0151a20"/><lb ed="R059" n="0681a17"/>否。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a2001" n="0151a2001"/><anchor xml:id="beg0151a2001" n="0151a2001"/>已<anchor xml:id="end0151a2001"/>发菩提愿未。问竟。应言法弟听。汝欲于我受一 <lb ed="X" n="0151a21"/><lb ed="R059" n="0681a18"/>切菩萨戒。谓律仪戒。摄善法戒。饶益有情戒。此戒是 <lb ed="X" n="0151a22"/><lb ed="R059" n="0681b01"/>过去未来现在一切菩萨所住戒。过去一切菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a2201" n="0151a2201"/><anchor xml:id="beg0151a2201" n="0151a2201"/>已<anchor xml:id="end0151a2201"/> <lb ed="X" n="0151a23"/><lb ed="R059" n="0681b02"/>学。未来一切菩萨当学。现在一切菩萨今学。汝能受 <lb ed="X" n="0151a24"/><lb ed="R059" n="0681b03"/>否。答能<note place="inline">三说</note>。师应起自礼<persName>佛</persName>竟。作是言。某甲菩萨。于我 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0151b" n="0151b"/> <lb ed="X" n="0151b01"/><lb ed="R059" n="0681b04"/>某甲菩萨前。三说受菩萨戒。我为作证。一切十方无 <lb ed="X" n="0151b02"/><lb ed="R059" n="0681b05"/>量诸<persName>佛</persName>。第一无上大师。于一切众生。一切诸法。现前 <lb ed="X" n="0151b03"/><lb ed="R059" n="0681b06"/>现学者。证知某甲菩萨。于我某甲菩萨前。三说受菩 <lb ed="X" n="0151b04"/><lb ed="R059" n="0681b07"/>萨戒<note place="inline">三说</note>。然後结撮赞歎。便散席。依经本受法如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0151b05"/><lb ed="R059" n="0681b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0151b0501">发隐。灯明可喩舍那。莲花犹彼妙海。波勒迦文之 <lb ed="X" n="0151b06"/><lb ed="R059" n="0681b09"/>侣。无谶罗什之流。今古联辉。後先继美。真万世模 <lb ed="X" n="0151b07"/><lb ed="R059" n="0681b10"/>楷也。中载五事。有智则穷玄。有力则住定。善義则 <lb ed="X" n="0151b08"/><lb ed="R059" n="0681b11"/>解律。能诵则腊久。能持则有戒。亦前五德意也。</p> <lb ed="X" n="0151b09"/><lb ed="R059" n="0681b12"/><p xml:id="pX38p0151b0901">〇四高昌本<note place="inline">二</note> 初受法仪文。二题名所以。</p> <lb ed="X" n="0151b10"/><lb ed="R059" n="0681b13"/><p xml:id="pX38p0151b1001">〇初受法仪文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0151b11"/><lb ed="R059" n="0681b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0151b1101">高昌本。或题畅法师本。原宗出地持。而作法小廣。先 <lb ed="X" n="0151b12"/><lb ed="R059" n="0681b15"/>请师云。族姓大德。我某甲今从大德乞受菩萨戒。唯 <lb ed="X" n="0151b13"/><lb ed="R059" n="0681b16"/>愿大德忍许听受。怜愍故<note place="inline">三说</note>。次乞戒云。族姓大德。今 <lb ed="X" n="0151b14"/><lb ed="R059" n="0681b17"/>正是时。愿时与我受菩萨戒<note place="inline">三说</note>。次问遮法。凡十问。师 <lb ed="X" n="0151b15"/><lb ed="R059" n="0681b18"/>应起为白诸<persName>佛</persName>。唱言。一切诸<persName>佛</persName>。及大地诸菩萨僧听 <lb ed="X" n="0151b16"/><lb ed="R059" n="0682a01"/>此某甲菩萨。欲从诸<persName>佛</persName>菩萨僧乞受菩萨戒。此某甲 <lb ed="X" n="0151b17"/><lb ed="R059" n="0682a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0151b1701" n="0151b1701"/><anchor xml:id="beg0151b1701" n="0151b1701"/>已<anchor xml:id="end0151b1701"/>是真实菩萨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b1702" n="0151b1702"/><anchor xml:id="beg0151b1702" n="0151b1702"/>已<anchor xml:id="end0151b1702"/>发菩提愿。能生深信。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b1703" n="0151b1703"/><anchor xml:id="beg0151b1703" n="0151b1703"/>已<anchor xml:id="end0151b1703"/>能捨一切 <lb ed="X" n="0151b18"/><lb ed="R059" n="0682a03"/>所有。不惜身命。唯愿诸<persName>佛</persName>菩萨僧怜愍故。施与某甲 <lb ed="X" n="0151b19"/><lb ed="R059" n="0682a04"/>菩萨戒<note place="inline">三说</note>。次问受戒者言。汝某甲听。一切诸<persName>佛</persName>菩萨 <lb ed="X" n="0151b20"/><lb ed="R059" n="0682a05"/>僧受菩萨戒。律仪戒。摄善法戒。摄众生戒。是过去未 <lb ed="X" n="0151b21"/><lb ed="R059" n="0682a06"/>来现在一切菩萨所住戒。如过去菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b2101" n="0151b2101"/><anchor xml:id="beg0151b2101" n="0151b2101"/>已<anchor xml:id="end0151b2101"/>学。未来菩 <lb ed="X" n="0151b22"/><lb ed="R059" n="0682a07"/>萨当学。现在菩萨今学。汝如是学。汝能持否。答能<note place="inline">三说</note>。 <lb ed="X" n="0151b23"/><lb ed="R059" n="0682a08"/>次白竟。唱言。此某甲菩萨。于一切<persName>佛</persName>菩萨前。从我某 <lb ed="X" n="0151b24"/><lb ed="R059" n="0682a09"/>甲菩萨边。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b2401" n="0151b2401"/><anchor xml:id="beg0151b2401" n="0151b2401"/>已<anchor xml:id="end0151b2401"/>第二第三说受菩萨戒竟。我某甲菩萨 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0151c" n="0151c"/> <lb ed="X" n="0151c01"/><lb ed="R059" n="0682a10"/>为作证人。此受戒菩萨名某甲。复白十方无量诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0151c02"/><lb ed="R059" n="0682a11"/>第一勝师。及柔和者。一切众生软觉者。此某甲菩萨。 <lb ed="X" n="0151c03"/><lb ed="R059" n="0682a12"/>于某甲菩萨前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151c0301" n="0151c0301"/><anchor xml:id="beg0151c0301" n="0151c0301"/>已<anchor xml:id="end0151c0301"/>三说受一切菩萨律仪戒竟<note place="inline">三说</note>。次 <lb ed="X" n="0151c04"/><lb ed="R059" n="0682a13"/>说十重相竟。结撮赞歎便散。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0151c05"/><lb ed="R059" n="0682a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0151c0501">发隐。曰第一勝师矣。次曰柔软者何。夫刚柔妙合。 <lb ed="X" n="0151c06"/><lb ed="R059" n="0682a15"/>慈威幷运斯中道也。何取于柔软。譬诸金矿。销镕 <lb ed="X" n="0151c07"/><lb ed="R059" n="0682a16"/>既极。则体自淳和。夹杂未融。则性犹粗梗。必精金 <lb ed="X" n="0151c08"/><lb ed="R059" n="0682a17"/>乃能利物。非至德何以度生。软而名觉。则软亦善 <lb ed="X" n="0151c09"/><lb ed="R059" n="0682a18"/>矣。焉可忽诸。上勝师指<persName>佛</persName>。下柔软指僧。</p> <lb ed="X" n="0151c10"/><lb ed="R059" n="0682b01"/><p xml:id="pX38p0151c1001">〇二题名所以。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0151c11"/><lb ed="R059" n="0682b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0151c1101">自齐宋以来。多用此法。所以题作高昌本者。寻地持 <lb ed="X" n="0151c12"/><lb ed="R059" n="0682b03"/>是昙无谶于河西所译。有沙门道进。求谶授菩萨戒。 <lb ed="X" n="0151c13"/><lb ed="R059" n="0682b04"/>谶不许。且令悔过。七日七夜竟。诣谶求授。谶大怒。不 <lb ed="X" n="0151c14"/><lb ed="R059" n="0682b05"/>许。进自念正是我障业未消耳。复更竭诚礼忏。首尾 <lb ed="X" n="0151c15"/><lb ed="R059" n="0682b06"/>三年。进梦见<name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>授<anchor xml:id="nkr_note_add_0151c1501" n="0151c1501"/><anchor xml:id="beg0151c1501" n="0151c1501"/>己<anchor xml:id="end0151c1501"/>戒法。明日诣谶。欲说所 <lb ed="X" n="0151c16"/><lb ed="R059" n="0682b07"/>梦。未至数十步。谶惊起唱善哉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0151c1601" n="0151c1601"/><anchor xml:id="beg0151c1601" n="0151c1601"/>已<anchor xml:id="end0151c1601"/>感戒矣。我当为汝 <lb ed="X" n="0151c17"/><lb ed="R059" n="0682b08"/>作证。次第于<persName>佛</persName>像前更说戒相。时有道朗法师。是河 <lb ed="X" n="0151c18"/><lb ed="R059" n="0682b09"/>西高足。当进感戒之时。朗亦通梦。乃自卑戒腊。求为 <lb ed="X" n="0151c19"/><lb ed="R059" n="0682b10"/>法弟。于是从进受者千有馀人。<name role="" type="person">河西王</name>。<name role="" type="person">沮渠蒙逊</name>子 <lb ed="X" n="0151c20"/><lb ed="R059" n="0682b11"/>景环。後移據高昌。既奉进为师。进亦随往。値高昌荒 <lb ed="X" n="0151c21"/><lb ed="R059" n="0682b12"/>饿。进生割<anchor xml:id="nkr_note_add_0151c2101" n="0151c2101"/><anchor xml:id="beg0151c2101" n="0151c2101"/>己<anchor xml:id="end0151c2101"/>身以救饥者。因此捨命。进弟子僧遵。姓 <lb ed="X" n="0151c22"/><lb ed="R059" n="0682b13"/>赵。高昌人。传师戒法。复有比丘昙景。亦传此法。宗出 <lb ed="X" n="0151c23"/><lb ed="R059" n="0682b14"/>彼郡。故名高昌本。又元嘉末有玄畅法师。从魏国度 <lb ed="X" n="0151c24"/><lb ed="R059" n="0682b15"/>在荆嘱之门。宣授菩萨戒法。大略相似。不无小异。故 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0152a" n="0152a"/> <lb ed="X" n="0152a01"/><lb ed="R059" n="0682b16"/>别有畅法师本。此出昙无谶。而小廣地持。恐谶誓愿。 <lb ed="X" n="0152a02"/><lb ed="R059" n="0682b17"/>发起人情。有此褈复也<note place="inline">按荆嘱之门。嘱疑蜀字。门疑间字。存以备考</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0152a03"/><lb ed="R059" n="0682b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0152a0301">发隐。梦中感戒。非进之精诚莫致。非谶之神明莫 <lb ed="X" n="0152a04"/><lb ed="R059" n="0683a01"/>识也。有宋高僧传十四卷云。释真表者。苦到忏悔。 <lb ed="X" n="0152a05"/><lb ed="R059" n="0683a02"/>志求戒法。誓愿弥勒亲授。夜倍日功。心心无间。经 <lb ed="X" n="0152a06"/><lb ed="R059" n="0683a03"/>七昼夜。见地藏菩萨手摇金锡。为作戒前<g ref="#CB15081">策</g>发。加 <lb ed="X" n="0152a07"/><lb ed="R059" n="0683a04"/>复勇猛。二七日满。有大鬼推表巖下。魔相百出。至 <lb ed="X" n="0152a08"/><lb ed="R059" n="0683a05"/>三七日。感<name role="" type="person">兜率天</name>主仪卫陆離。来绕石壇。慈氏徐 <lb ed="X" n="0152a09"/><lb ed="R059" n="0683a06"/>至。垂手摩顶曰。善哉大丈夫。求戒如是。苏迷卢可 <lb ed="X" n="0152a10"/><lb ed="R059" n="0683a07"/>手攘而却。尔心终不退也。乃为授法。躬付三衣瓦 <lb ed="X" n="0152a11"/><lb ed="R059" n="0683a08"/>钵。赐名真表。寻发天眼焉。又寄归内法传云。尼慧 <lb ed="X" n="0152a12"/><lb ed="R059" n="0683a09"/>木者。母老无齿。嚼餔饴母。为口不净。不敢受戒。悲 <lb ed="X" n="0152a13"/><lb ed="R059" n="0683a10"/>号日夜。忏悔乞戒。忽见戒壇与天皆黄金色。擧头 <lb ed="X" n="0152a14"/><lb ed="R059" n="0683a11"/>仰视。南见一人。衣亦金色。语木云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0152a1401" n="0152a1401"/><anchor xml:id="beg0152a1401" n="0152a1401"/>已<anchor xml:id="end0152a1401"/>授汝戒。按 <lb ed="X" n="0152a15"/><lb ed="R059" n="0683a12"/>此二事。与进相类。皆精诚之极。故能感戒。非偶然 <lb ed="X" n="0152a16"/><lb ed="R059" n="0683a13"/>之故也。今人一诃而退。掉头长往矣。何以堪此。捨 <lb ed="X" n="0152a17"/><lb ed="R059" n="0683a14"/>身求偈。断臂安心。遐思古风。曷勝痛泪。得与戒者。 <lb ed="X" n="0152a18"/><lb ed="R059" n="0683a15"/>可弗重欤。言河西高足者。朗亦谶弟子。犹目连身 <lb ed="X" n="0152a19"/><lb ed="R059" n="0683a16"/>子等称<persName>世尊</persName>神足。又颜曾等称孔门高弟是也。沮 <lb ed="X" n="0152a20"/><lb ed="R059" n="0683a17"/>渠蒙逊。<name role="" type="person">河西王</name>名。言景环者。经译河西。而本号高 <lb ed="X" n="0152a21"/><lb ed="R059" n="0683a18"/>昌。以环移據高昌。奉进彼地故也。言玄畅者。畅自 <lb ed="X" n="0152a22"/><lb ed="R059" n="0683b01"/>有别本。今本是谶师所出故也。荆嘱无出。或地名 <lb ed="X" n="0152a23"/><lb ed="R059" n="0683b02"/>也。言小廣地持者。仍地持之旧本。而稍廣其文也。</p> <lb ed="X" n="0152a24"/><lb ed="R059" n="0683b03"/><p xml:id="pX38p0152a2401">〇五璎珞本。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0152b" n="0152b"/> <lb ed="X" n="0152b01"/><lb ed="R059" n="0683b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0152b0101">璎珞经受菩萨戒法。前礼三世三宝。次受四不壞信。 <lb ed="X" n="0152b02"/><lb ed="R059" n="0683b05"/>皈依<persName>佛</persName>。皈依法。皈依僧。皈依戒<note place="inline">三说</note>。次忏悔十恶五逆 <lb ed="X" n="0152b03"/><lb ed="R059" n="0683b06"/>等<note place="inline">三说</note>。次说十重戒。犯者失四十二贤圣法。问能持否。 <lb ed="X" n="0152b04"/><lb ed="R059" n="0683b07"/>答能。然後结撮三皈。重腾前十重戒。赞歎发愿。言受 <lb ed="X" n="0152b05"/><lb ed="R059" n="0683b08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0152001" n="0152001"/>菩萨戒者。超度四魔。越三界苦。生生不失。常随行人。 <lb ed="X" n="0152b06"/><lb ed="R059" n="0683b09"/>乃至成<persName>佛</persName>。若不受戒。不名有识。畜牲无异。常離三宝 <lb ed="X" n="0152b07"/><lb ed="R059" n="0683b10"/>海。非菩萨。是邪见外道。不近人情。劝化人受戒。功德。 <lb ed="X" n="0152b08"/><lb ed="R059" n="0683b11"/>勝造八万四千宝塔。有戒犯者。勝无戒不犯。若真<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0152b09"/><lb ed="R059" n="0683b12"/>菩萨前受者。名上品戒。若<persName>佛</persName>灭後。千里内无法师。从 <lb ed="X" n="0152b10"/><lb ed="R059" n="0683b13"/><persName>佛</persName>菩萨像前自誓受者。名下品戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0152b11"/><lb ed="R059" n="0683b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0152b1101">发隐。四魔者。欲魔。身魔。死魔。天魔也。由依此戒。永 <lb ed="X" n="0152b12"/><lb ed="R059" n="0683b15"/>断于欲。无欲则无身。无身则无死。无三者。则波旬 <lb ed="X" n="0152b13"/><lb ed="R059" n="0683b16"/>不得便。云超四魔也。越三界者。或疑戒善止合生 <lb ed="X" n="0152b14"/><lb ed="R059" n="0683b17"/>天。焉能遽越三界。前云菩萨大戒。兼定兼慧。学一 <lb ed="X" n="0152b15"/><lb ed="R059" n="0683b18"/>得三。断烦恼。破无明。何虑三界而不能越。言生生 <lb ed="X" n="0152b16"/><lb ed="R059" n="0684a01"/>不失者。大戒持心。夙因不昧。常随淸净行人修至 <lb ed="X" n="0152b17"/><lb ed="R059" n="0684a02"/><persName>佛</persName>地也。故知诸修行人。倘今生不蒙解脱。当来之 <lb ed="X" n="0152b18"/><lb ed="R059" n="0684a03"/>世。生死海中。护持出家正因。培植菩提圣果。端于 <lb ed="X" n="0152b19"/><lb ed="R059" n="0684a04"/>戒赖焉。戒可轻乎哉。言不名有识。而畜牲有识。乃 <lb ed="X" n="0152b20"/><lb ed="R059" n="0684a05"/>云畜牲不异者。正以不受<persName>佛</persName>戒。顽冥不灵。如畜牲 <lb ed="X" n="0152b21"/><lb ed="R059" n="0684a06"/>虽有识而无识也。犯戒勝无犯者。昔由有受。今乃 <lb ed="X" n="0152b22"/><lb ed="R059" n="0684a07"/>有犯。由知犯戒。则有愧心。暂时圣教熏心。终成作 <lb ed="X" n="0152b23"/><lb ed="R059" n="0684a08"/><persName>佛</persName>种子。夫受戒岂小因缘耶。优婆塞戒经云。阿那 <lb ed="X" n="0152b24"/><lb ed="R059" n="0684a09"/>邠底长者子。虽为五百金钱受戒。亦得无量功德。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0152c" n="0152c"/> <lb ed="X" n="0152c01"/><lb ed="R059" n="0684a10"/>况自至心为解脱者。有戒犯。勝无戒不犯。不为过 <lb ed="X" n="0152c02"/><lb ed="R059" n="0684a11"/>语矣。虽然。此抑扬其辞。极言戒之当受云尔。恃此 <lb ed="X" n="0152c03"/><lb ed="R059" n="0684a12"/>故犯。犹夸勝人。无羞无惭。为天下笑。则醍醐毒药 <lb ed="X" n="0152c04"/><lb ed="R059" n="0684a13"/>实唯自害。<persName>佛</persName>何尤哉。</p> <lb ed="X" n="0152c05"/><lb ed="R059" n="0684a14"/><p xml:id="pX38p0152c0501">〇六新撰本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0152c06"/><lb ed="R059" n="0684a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0152c0601">新撰本者。是近代诸师所集。凡十八科。第一。师初入 <lb ed="X" n="0152c07"/><lb ed="R059" n="0684a16"/>道场礼<persName>佛</persName>。在<persName>佛</persName>边就座坐。第二。弟子入道场礼<persName>佛</persName>。胡 <lb ed="X" n="0152c08"/><lb ed="R059" n="0684a17"/>跪。第三。师持三宝。第四。令起心念三宝。如在目前第 <lb ed="X" n="0152c09"/><lb ed="R059" n="0684a18"/>五。忏悔十不善业。第六。请诸圣作师。第七。请现前师。 <lb ed="X" n="0152c10"/><lb ed="R059" n="0684b01"/>第八。师赞歎弟子能发勝心。第九。正乞是戒。第十。教 <lb ed="X" n="0152c11"/><lb ed="R059" n="0684b02"/>发菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152002" n="0152002"/>萨心。第十一。问遮法<note place="inline">有十五问</note>。第十二。想念得戒。第 <lb ed="X" n="0152c12"/><lb ed="R059" n="0684b03"/>十三。发戒时立誓。第十四。受菩萨三皈<note place="inline">亦以三皈发戒</note>。第十 <lb ed="X" n="0152c13"/><lb ed="R059" n="0684b04"/>五。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152003" n="0152003"/>师起唱羯磨<note place="inline">〔亦以羯磨发戒〕</note>第十六。结竟。第十七。师还坐 <lb ed="X" n="0152c14"/><lb ed="R059" n="0684b05"/>劝学。第十八。说十重相。结撮赞歎。作礼便去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0152c15"/><lb ed="R059" n="0684b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0152c1501">发隐。在<persName>佛</persName>边就座。不偝<persName>佛</persName>明矣。</p> <lb ed="X" n="0152c16"/><lb ed="R059" n="0684b07"/><p xml:id="pX38p0152c1601">〇七制旨本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0152c17"/><lb ed="R059" n="0684b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0152c1701">制旨受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152004" n="0152004"/>戒。备有在家出家方法。廣不列也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0152c18"/><lb ed="R059" n="0684b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0152c1801">发隐。制旨者。制敕之旨。国王所立仪法。使四众咸 <lb ed="X" n="0152c19"/><lb ed="R059" n="0684b10"/>得受戒。如今之万善戒壇是也。故知国家本有大 <lb ed="X" n="0152c20"/><lb ed="R059" n="0684b11"/>恩僧徒自宜报德。而或故违圣训。肆作非仪。秽德 <lb ed="X" n="0152c21"/><lb ed="R059" n="0684b12"/>彰闻。善事沮革。一恶而汚连同类。积愆而祸及法 <lb ed="X" n="0152c22"/><lb ed="R059" n="0684b13"/>门。是乃国不负僧。僧自负国。可悲也夫。</p> <lb ed="X" n="0152c23"/><lb ed="R059" n="0684b14"/><p xml:id="pX38p0152c2301">问。前云五重玄義。此经不说。亦无妨碍。无碍云何。 <lb ed="X" n="0152c24"/><lb ed="R059" n="0684b15"/>答。此意有三。一者義例昭然故。二者他宗融会故。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0153a" n="0153a"/> <lb ed="X" n="0153a01"/><lb ed="R059" n="0684b16"/>三者本自绝言故。云義例昭然者。若依名体宗用 <lb ed="X" n="0153a02"/><lb ed="R059" n="0684b17"/>教相。则此乃兼人法喩为名。实相心地为体。执持 <lb ed="X" n="0153a03"/><lb ed="R059" n="0684b18"/>心戒为宗。灭恶生善为用。最初乳味为教相。其義 <lb ed="X" n="0153a04"/><lb ed="R059" n="0685a01"/>彰显。不言自见。故今不说亦无碍也。云他宗融会 <lb ed="X" n="0153a05"/><lb ed="R059" n="0685a02"/>者。據贤首般若五门。谓教起。藏摄。宗趣。释题。解文 <lb ed="X" n="0153a06"/><lb ed="R059" n="0685a03"/>也。教起者有十。一传扬诸<persName>佛</persName>授受常法故。二标示 <lb ed="X" n="0153a07"/><lb ed="R059" n="0685a04"/>众生入道根本故。三发明心地出生大戒故。四略 <lb ed="X" n="0153a08"/><lb ed="R059" n="0685a05"/>开菩萨廣大行愿故。五廣显戒门普纳含灵故。六 <lb ed="X" n="0153a09"/><lb ed="R059" n="0685a06"/>护持菩萨必不退堕故。七激励小乘令学大乘故。 <lb ed="X" n="0153a10"/><lb ed="R059" n="0685a07"/>八直指凡夫信<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a1001" n="0153a1001"/><anchor xml:id="beg0153a1001" n="0153a1001"/>己<anchor xml:id="end0153a1001"/>是<persName>佛</persName>故。九预扶末法作大导师 <lb ed="X" n="0153a11"/><lb ed="R059" n="0685a08"/>故。十流通圣戒辗转无尽故。藏摄者。三藏之中。毘 <lb ed="X" n="0153a12"/><lb ed="R059" n="0685a09"/>尼藏摄。二藏之中。菩萨藏摄。权实教中。实教所摄。 <lb ed="X" n="0153a13"/><lb ed="R059" n="0685a10"/>宗趣者。总则心地大戒。止恶行善为宗。别则毘尼 <lb ed="X" n="0153a14"/><lb ed="R059" n="0685a11"/>教相为宗。令悟心地妙義为趣。教義对也。又以心 <lb ed="X" n="0153a15"/><lb ed="R059" n="0685a12"/>地真境为宗。令以智慧善持为趣。境智对也。又以 <lb ed="X" n="0153a16"/><lb ed="R059" n="0685a13"/>善持心戒正因为宗。克成<persName>佛</persName>果为趣。因果对也。释 <lb ed="X" n="0153a17"/><lb ed="R059" n="0685a14"/>题则菩萨戒者。所诠之義。经者。能诠之教。教義对 <lb ed="X" n="0153a18"/><lb ed="R059" n="0685a15"/>也。戒为法。梵网等为喩。法喩对也。心戒为体。止恶 <lb ed="X" n="0153a19"/><lb ed="R059" n="0685a16"/>行善为用。体用对也。以融今疏。则宗趣之中。具体 <lb ed="X" n="0153a20"/><lb ed="R059" n="0685a17"/>宗用。宗兼体。趣兼用也。名相随宗。自不待论。解文。 <lb ed="X" n="0153a21"/><lb ed="R059" n="0685a18"/>则随文消释。各就彼经而<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a2101" n="0153a2101"/><anchor xml:id="beg0153a2101" n="0153a2101"/>已<anchor xml:id="end0153a2101"/>。是知二宗名殊旨一。 <lb ed="X" n="0153a22"/><lb ed="R059" n="0685b01"/>两可通用。故今不说亦无碍也。云本自绝言者。实 <lb ed="X" n="0153a23"/><lb ed="R059" n="0685b02"/>相中道。迥出有无。法界一真。泯然绝待。展之则万 <lb ed="X" n="0153a24"/><lb ed="R059" n="0685b03"/>有不穷。五奚能尽。卷之则一亦不立。又何五焉。心 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0153b" n="0153b"/> <lb ed="X" n="0153b01"/><lb ed="R059" n="0685b04"/>不可思。言不可议。故今不说亦无碍也。达本源之 <lb ed="X" n="0153b02"/><lb ed="R059" n="0685b05"/>一致。略枝末之殊科。倏起诤端。俱成戏论而<anchor xml:id="nkr_note_add_0153b0201" n="0153b0201"/><anchor xml:id="beg0153b0201" n="0153b0201"/>已<anchor xml:id="end0153b0201"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0153b03"/><lb ed="R059" n="0685b06"/> <lb ed="X" n="0153b04"/><lb ed="R059" n="0685b07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>梵网经心地品菩萨戒義疏发隐卷一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0153b05"/> <lb ed="X" n="0153b06"/><lb ed="R059" n="0685b09"/><cb:div type="w"><head>半月诵戒仪式</head> <lb ed="X" n="0153b07"/><lb ed="R059" n="0685b10"/><cb:div type="w"><head>戒序</head> <lb ed="X" n="0153b08"/><lb ed="R059" n="0685b11"/><p xml:id="pX38p0153b0801">诸<persName>佛</persName>子等合掌至心听。我今欲说诸<persName>佛</persName>大戒序。众集 <lb ed="X" n="0153b09"/><lb ed="R059" n="0685b12"/>默然听。自知有罪当忏悔。忏悔即安乐。不忏悔罪益 <lb ed="X" n="0153b10"/><lb ed="R059" n="0685b13"/>深。无罪者默然。默然故。当知众淸净。诸大德。优婆塞 <lb ed="X" n="0153b11"/><lb ed="R059" n="0685b14"/>优婆夷等谛听。<persName>佛</persName>灭度後。于像法中。应当尊敬波罗 <lb ed="X" n="0153b12"/><lb ed="R059" n="0685b15"/>提木叉。波罗提木叉者。即是此戒。持此戒时。如暗遇 <lb ed="X" n="0153b13"/><lb ed="R059" n="0685b16"/>明。如贫人得宝。如病者得瘥。如因繫出狱。如远行者 <lb ed="X" n="0153b14"/><lb ed="R059" n="0685b17"/>得归。当知此则是众等大师。若<persName>佛</persName>住世无异此也。怖 <lb ed="X" n="0153b15"/><lb ed="R059" n="0685b18"/>心难生。善心难发。故经云勿轻小罪。以为无殃。水滴 <lb ed="X" n="0153b16"/><lb ed="R059" n="0686a01"/>虽微。渐盈大器。刹那造罪。殃堕无间。一失人身。万劫 <lb ed="X" n="0153b17"/><lb ed="R059" n="0686a02"/>不复。壮色不停。犹如奔马。人命无常。过于山水。今日 <lb ed="X" n="0153b18"/><lb ed="R059" n="0686a03"/>虽存。明亦难保。众等各各一心勤修精进。愼勿懈怠 <lb ed="X" n="0153b19"/><lb ed="R059" n="0686a04"/>懒惰。睡眠纵意。夜即摄心存念三宝。莫以空过。徒设 <lb ed="X" n="0153b20"/><lb ed="R059" n="0686a05"/>疲劳。後代深悔。众等各各一心谨依此戒。如法修行。 <lb ed="X" n="0153b21"/><lb ed="R059" n="0686a06"/>应当学。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0153b22"/><lb ed="R059" n="0686a07"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX38p0153b2201">皈命卢舍那。十方金刚<persName>佛</persName>。亦礼前论主。当觉慈氏尊。 <lb ed="X" n="0153b23"/><lb ed="R059" n="0686a08"/>今说三聚戒。菩萨咸共听。戒如大明灯。能消长夜暗。 <lb ed="X" n="0153b24"/><lb ed="R059" n="0686a09"/>戒如真宝镜。照法尽无遗。戒如摩尼珠。雨物济贫穷。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0153c" n="0153c"/> <lb ed="X" n="0153c01"/><lb ed="R059" n="0686a10"/>離世速成<persName>佛</persName>。唯此法为最。是故诸菩萨。应当勤护持。</p> <lb ed="X" n="0153c02"/><lb ed="R059" n="0686a11"/><p xml:id="pX38p0153c0201">诸大德。春分四月日为一时<note place="inline">此依西域。一年分三时。一时有四月。从腊月十 <lb ed="X" n="0153c03"/><lb ed="R059" n="0686a12"/>六至四月十五。为春分。从四月十六至八月十五。为夏分。从八月十六至腊月十五。为冬分。今且标春分。应随 <lb ed="X" n="0153c04"/><lb ed="R059" n="0686a13"/>三时改之</note>。半月日<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c0401" n="0153c0401"/><anchor xml:id="beg0153c0401" n="0153c0401"/>已<anchor xml:id="end0153c0401"/>过<note place="inline">腊月尽为半月。正月十五为一月。正月尽为一月半。二月十五为两 <lb ed="X" n="0153c05"/><lb ed="R059" n="0686a14"/>月。二月尽为两月半。三月十五为三月。三月尽为三月半。四月十五为四月。馀夏分冬分。準此改之</note>。少一 <lb ed="X" n="0153c06"/><lb ed="R059" n="0686a15"/>夜。馀有一夜。三月半在<note place="inline">三月日在。两月半在。两月日在。一月半在。一月日在。半月 <lb ed="X" n="0153c07"/><lb ed="R059" n="0686a16"/>日在</note>。老死至近。<persName>佛</persName>法欲灭。诸大德。优婆塞。优婆夷为得 <lb ed="X" n="0153c08"/><lb ed="R059" n="0686a17"/>道故。一心勤求精进。所以者何。诸<persName>佛</persName>一心勤求精进。 <lb ed="X" n="0153c09"/><lb ed="R059" n="0686a18"/>故得阿耨多罗三藐三菩提。何况馀善道法。各闻强 <lb ed="X" n="0153c10"/><lb ed="R059" n="0686b01"/>健时。努力勤修善。如何不求道。安可须待老。欲何乐 <lb ed="X" n="0153c11"/><lb ed="R059" n="0686b02"/>乎。是日<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c1101" n="0153c1101"/><anchor xml:id="beg0153c1101" n="0153c1101"/>已<anchor xml:id="end0153c1101"/>过。命亦随减。如少水鱼。斯有何乐。</p> <lb ed="X" n="0153c12"/><lb ed="R059" n="0686b03"/><p xml:id="pX38p0153c1201">僧集否<note place="inline">答云僧集</note>。和合否<note place="inline">答云和合</note>。僧集和合。何所作为<note place="inline">答云说戒 <lb ed="X" n="0153c13"/><lb ed="R059" n="0686b04"/>佈萨</note>。此中未受菩萨戒。及不淸净者。出否<note place="inline">此有二类。一者未受菩萨 <lb ed="X" n="0153c14"/><lb ed="R059" n="0686b05"/>戒人。二者是曾受而犯未忏悔者。此二类不应共作佈萨。有者遣出。无者答无</note>。不来。嘱受菩 <lb ed="X" n="0153c15"/><lb ed="R059" n="0686b06"/>萨有幾人。说欲及淸净<note place="inline">谓众中或有为三宝父母疾病等缘不能来者。当嘱知事 <lb ed="X" n="0153c16"/><lb ed="R059" n="0686b07"/>人。或同伴于上座处。说欲及淸净。言说欲者。受嘱者云。有某净欲来佈萨。有某事缘。不能亲来。令某代说。言淸 <lb ed="X" n="0153c17"/><lb ed="R059" n="0686b08"/>净者。彼某甲如法僧事。无见闻疑罪</note>。众当一心听。</p> <lb ed="X" n="0153c18"/><lb ed="R059" n="0686b09"/><p xml:id="pX38p0153c1801">持戒净身口。摄心正忆念。多闻生实智。斯由戒为本。 <lb ed="X" n="0153c19"/><lb ed="R059" n="0686b10"/>戒为妙法藏。亦为出世财。戒为大舟船。能渡生死海。 <lb ed="X" n="0153c20"/><lb ed="R059" n="0686b11"/>戒为<name role="" type="person">淸凉池</name>。澡浴诸热恼。戒为无畏術。消伏邪毒害。 <lb ed="X" n="0153c21"/><lb ed="R059" n="0686b12"/>戒为究竟伴。能过险恶道。戒为甘露门。众圣之所遊。 <lb ed="X" n="0153c22"/><lb ed="R059" n="0686b13"/>持戒心不高。专精不放逸。不取正戒相。亦无邪念心。 <lb ed="X" n="0153c23"/><lb ed="R059" n="0686b14"/>是名淸净戒。诸<persName>佛</persName>所称赞。持戒心不悔。所愿亦成就。 <lb ed="X" n="0153c24"/><lb ed="R059" n="0686b15"/>戒为法城堑。能遮烦恼贼。戒为勇猛将。摧伏魔军众。 <pb ed="X" xml:id="X38.0679.0154a" n="0154a"/> <lb ed="X" n="0154a01"/><lb ed="R059" n="0686b16"/>戒为如意珠。能与商人宝。戒为妙楼观。遊戏诸三昧。 <lb ed="X" n="0154a02"/><lb ed="R059" n="0686b17"/>持戒为平地。禅定为屋宅。能生智慧光。次第得明照。 <lb ed="X" n="0154a03"/><lb ed="R059" n="0686b18"/>定慧力莊严。万行为具足。乃至成<persName>佛</persName>道。悉由戒为本。 <lb ed="X" n="0154a04"/><lb ed="R059" n="0687a01"/>是故有智人。坚心守护戒。寧丧失身命。愼勿有所犯。 <lb ed="X" n="0154a05"/><lb ed="R059" n="0687a02"/>合十指爪掌。供养释狮子。我今欲说戒。众当一心听。 <lb ed="X" n="0154a06"/><lb ed="R059" n="0687a03"/>乃至小罪中。心应大怖畏。有罪一心悔。後更不复犯。 <lb ed="X" n="0154a07"/><lb ed="R059" n="0687a04"/>心马驰恶道。放逸难禁制。<persName>佛</persName>说切诫行。亦如利辔勒。 <lb ed="X" n="0154a08"/><lb ed="R059" n="0687a05"/><persName>佛</persName>口说教戒。善者能信受。是人马调顺。能破烦恼军。 <lb ed="X" n="0154a09"/><lb ed="R059" n="0687a06"/>若不受教敕。亦不爱乐戒。是人马不调。没在生死军。 <lb ed="X" n="0154a10"/><lb ed="R059" n="0687a07"/>若人守护戒。如牦牛爱尾。繫心不放逸。亦如猴著锁。 <lb ed="X" n="0154a11"/><lb ed="R059" n="0687a08"/>日夜常精进。求实智慧故。是人<persName>佛</persName>法中。能得淸净命。 <lb ed="X" n="0154a12"/><lb ed="R059" n="0687a09"/>诸大德。今<note place="inline">白黑</note>月十五日。作佈萨说菩萨戒。众当一心 <lb ed="X" n="0154a13"/><lb ed="R059" n="0687a10"/>善听。有罪者发露。无罪者默然。默然故当知诸大德 <lb ed="X" n="0154a14"/><lb ed="R059" n="0687a11"/>淸净。堪说菩萨戒。<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a1401" n="0154a1401"/><anchor xml:id="beg0154a1401" n="0154a1401"/>已<anchor xml:id="end0154a1401"/>说菩萨戒序竟<note place="inline">向下问罪。有者忏悔。无者默然</note>。 <lb ed="X" n="0154a15"/><lb ed="R059" n="0687a12"/>今问诸大德。是中淸净否<note place="inline">三问三答</note>。诸大德。是中淸净默 <lb ed="X" n="0154a16"/><lb ed="R059" n="0687a13"/>然故。是事如是持。</p> <lb ed="X" n="0154a17"/><lb ed="R059" n="0687a14"/><p xml:id="pX38p0154a1701">诵戒之前。陞座师白众云。某甲稽首和南。敬白大 <lb ed="X" n="0154a18"/><lb ed="R059" n="0687a15"/>众。僧差诵戒。恐有错误。愿同诵者慈悲指示。</p> <lb ed="X" n="0154a19"/><lb ed="R059" n="0687a16"/><p xml:id="pX38p0154a1901">诵戒毕。下座谢众云。某甲敬谢大众。僧差诵戒。三 <lb ed="X" n="0154a20"/><lb ed="R059" n="0687a17"/>业不勤。戒文生涩。坐久延迟。令众生恼。望众慈悲。 <lb ed="X" n="0154a21"/><lb ed="R059" n="0687a18"/>佈施欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0154a22"/><lb ed="R059" n="0687a18"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX38p0154a2201">半月诵戒仪式</p></cb:div></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0134a0501" to="#end0134a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134a1701" to="#end0134a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134b1801" to="#end0134b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">袾</lem><rdg wit="#wit.orig">祩</rdg></app> <app from="#beg0134b2301" to="#end0134b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0134b2401" to="#end0134b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0134c0201" to="#end0134c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0134c0301" to="#end0134c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0134c0501" to="#end0134c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0134c1001" to="#end0134c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0134c1401" to="#end0134c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0134c1501" to="#end0134c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134c1601" to="#end0134c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0135a0601" to="#end0135a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">袾</lem><rdg wit="#wit.orig">祩</rdg></app> <app from="#beg0136c0301" to="#end0136c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c0501" to="#end0136c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c1501" to="#end0136c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c2201" to="#end0136c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c2301" to="#end0136c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137c2401" to="#end0137c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138a1301" to="#end0138a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139b0201" to="#end0139b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0139b0301" to="#end0139b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139b1101" to="#end0139b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139b1102" to="#end0139b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139b1201" to="#end0139b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139b2301" to="#end0139b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c0601" to="#end0139c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c0701" to="#end0139c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c1701" to="#end0139c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c1702" to="#end0139c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">办</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0139c2001" to="#end0139c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140a0501" to="#end0140a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140a0502" to="#end0140a0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">办</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0140a0601" to="#end0140a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140a0602" to="#end0140a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">办</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0140a0701" to="#end0140a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140a1601" to="#end0140a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0140a1701" to="#end0140a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140a2401" to="#end0140a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0140b0201" to="#end0140b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">迥</lem><rdg wit="#wit.orig">迴</rdg></app> <app from="#beg0140c0401" to="#end0140c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141a0701" to="#end0141a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141b0601" to="#end0141b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141b1801" to="#end0141b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141b2101" to="#end0141b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141c0601" to="#end0141c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141c1001" to="#end0141c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0141c2401" to="#end0141c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142a0701" to="#end0142a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142a1201" to="#end0142a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142a1601" to="#end0142a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142a1801" to="#end0142a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142a2001" to="#end0142a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0142a2401" to="#end0142a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0143a0201" to="#end0143a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0143c0201" to="#end0143c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144b0201" to="#end0144b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144c0401" to="#end0144c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0144c2101" to="#end0144c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0145a1901" to="#end0145a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0145a2401" to="#end0145a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">阇</lem><rdg wit="#wit.orig">暗</rdg></app> <app from="#beg0145b0801" to="#end0145b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0145b0802" to="#end0145b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0146b2301" to="#end0146b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0147c0201" to="#end0147c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0147c0801" to="#end0147c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0147c1401" to="#end0147c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0148a0901" to="#end0148a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0148a2301" to="#end0148a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0149a1201" to="#end0149a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0149a1701" to="#end0149a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0150c1901" to="#end0150c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a0601" to="#end0151a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a0901" to="#end0151a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0151a0902" to="#end0151a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a1401" to="#end0151a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a1501" to="#end0151a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a1601" to="#end0151a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a2001" to="#end0151a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a2201" to="#end0151a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b1701" to="#end0151b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b1702" to="#end0151b1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b1703" to="#end0151b1703"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b2101" to="#end0151b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151b2401" to="#end0151b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151c0301" to="#end0151c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151c1501" to="#end0151c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151c1601" to="#end0151c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151c2101" to="#end0151c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152a1401" to="#end0152a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153a1001" to="#end0153a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153a2101" to="#end0153a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153b0201" to="#end0153b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153c0401" to="#end0153c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153c1101" to="#end0153c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154a1401" to="#end0154a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0136002" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0136002">大等十一字雲栖本作大经发心云初已为<persName>天人师</persName>今从咸本改正</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0136001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136001">雲栖本异名今从宋与咸本改名异</note> <note n="0136002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136002">大等十一字雲栖本作大经发心云初巳为<persName>天人师</persName>今从咸本改正</note> <note n="0137001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137001">保下咸本有得字</note> <note n="0138001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138001">中下咸本有得字</note> <note n="0138002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138002">发上有多菩萨三字</note> <note n="0138003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138003">闻下咸本有位字</note> <note n="0139001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139001">咸本无不作<persName>佛</persName>三字</note> <note n="0140001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140001">学咸本作觉</note> <note n="0140002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140002">即下有是字</note> <note n="0141001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141001">答咸本作善</note> <note n="0143001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143001">品下咸本有云字</note> <note n="0143002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143002">更下咸本有证字</note> <note n="0145001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145001">重恶咸本有善恶心</note> <note n="0145002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145002 #note_star_1">聚雲栖本作住今从咸本</note> <note n="0145003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145003">云等七字咸本作问云戒是色法可论多少忍是心数</note> <note n="0145004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145004">自等八字咸本作家自是数色大乘是大乘色</note> <note n="0146001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146001">发便是戒咸本作发心便是戒</note> <note n="0146002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146002 #note_star_2">二心字咸本作正</note> <note n="0147001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147001">咸本无故字</note> <note n="0147002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147002">俱作故</note> <note n="0147003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147003">世雲栖本作此今从咸本</note> <note n="0147004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147004">称下咸本有摄字</note> <note n="0148001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148001">咸本无我等八字</note> <note n="0149001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149001">咸本无<persName>佛</persName>字</note> <note n="0150001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150001">传咸本作转</note> <note n="0151001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151001">华下咸本有藏字</note> <note n="0152001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152001">咸本无菩萨二字</note> <note n="0152002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152002">萨咸本作提</note> <note n="0152003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152003">师等十一字从咸本增入</note> <note n="0152004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152004">戒下咸本有法字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0134a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134a1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134b1801">袾【CB】，祩【卍续】</note> <note n="0134b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134b2301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0134b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134b2401">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0134c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134c0201">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0134c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134c0301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0134c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134c0501">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0134c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134c1001">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0134c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134c1401">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0134c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0134c1601">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0135a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0135a0601">袾【CB】，祩【卍续】</note> <note n="0136c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0137c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0138a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b0201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0139b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139b1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b1102">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139c1702">办【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0139c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140a0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0502">办【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0140a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140a0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0602">办【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0140a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a1601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0140a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0140b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140b0201">迥【CB】，迴【卍续】</note> <note n="0140c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140c0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0141a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0141b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0141b1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0141b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0141c0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0141c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0141c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0141c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0142a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0142a1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0142a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0142a1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0142a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0142a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0142a2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0143a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0143a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0143c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0143c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0144b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0144c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0144c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0144c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0145a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0145a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0145a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0145a2401">阇【CB】，暗【卍续】</note> <note n="0145b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0145b0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0145b0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0145b0802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0146b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0146b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0147c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0147c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0147c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0148a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0148a0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0148a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0148a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0149a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0149a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0149a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0149a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0150c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0150c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0151a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a0902">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151b1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b1703" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151b1703">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0151c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0152a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0153c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0154a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>